Ngày 30 Tết, nhà nhà đều chuẩn bị chu đáo cho việc tiễn năm cũ, đón xuân mới. Với gia đình ông Đỗ Công Phác, ở Phường Trần Nguyên Hãn, TP Bắc Giang cũng vậy, ngay từ sáng con cháu trong gia đình đã tề tựu đông đủ tất bật chuẩn bị cho bữa cơm tất niên chiều 30 Tết. Đó thực sự là bữa cơm đoàn viên, mọi thành viên trong gia đình đều có mặt đầy đủ. Theo quan niệm xưa, gia đình nào càng đông đủ các thế hệ cùng dự bữa tất niên chứng tỏ gia đình đó “phúc lộc đề đa”, càng có nhiều may mắn.

Mâm cơm cúng tất niên không cần quá cầu kỳ.

Chị Đỗ Thị Yến con gái ông Phác chia sẻ: Bữa cơm tất niên là bữa cơm họp mặt cuối cùng của mọi người trong năm cũ, để cùng ôn lại những vất vả vui buồn của năm qua, chuẩn bị bước sang năm mới tràn đầy hy vọng mọi sự sẽ hanh thông tốt đẹp hơn. Chính vì vậy mỗi người đều có những cảm xúc riêng nhưng đều rất vui và mong chờ.

Con cháu ba thế hệ xum vầy cùng trò chuyện.

Là một phong tục truyền thống của người dân Việt Nam, nhưng đây không phải là lễ cúng bắt buộc nên có nhiều nhà không có bữa cơm này, nhưng đây là dịp cần thiết để mỗi gia đình sum họp, tưởng nhớ đến ông bà tổ tiên, gặp gỡ những người đứa con đứa cháu ở xa sau một năm trở về. Bữa cơm tất niên là nét văn hoá truyền thống đã in sâu trong tâm trí nhiều người Việt và trở thành sợi dây kết nối chặt chẽ giữa các thành viên trong gia đình mỗi khi Tết đến, xuân về.

Bên cạnh ý nghĩa gia đình đoàn tụ sum vầy, bữa cơm tất niên còn là nghi thức tiễn biệt năm cũ, sửa soạn đón năm mới, mời Ông Công Ông Táo về trần thế tiếp tục cai quản việc bếp núc. Sau bữa cơm tất niên còn là lúc mọi người trong gia đình sửa soạn cúng giao thừa, tiễn năm cũ và đón mừng năm mới.

Cùng chúc cho năm mới nhiều điều may mắn đến với các thành viên trong gia đình.

Ngày nay, tuy cuộc sống có nhiều thay đổi, nhịp sống hối hả gấp gáp, nhưng mọi gia đình vẫn duy trì cúng cơm tất niên như một nghi thức tốt đẹp. Bữa cơm tất niên luôn để lại ấn trong mỗi người một cảm xúc khó quên, đến nỗi dù có đi đâu xa, người Việt vẫn thường nhớ đến bữa cơm đặc biệt này, và cùng hướng về nơi có những người thân đang quây quần bên mâm cơm tiễn biệt năm cũ, chuẩn bị đón xuân sang nơi quê hương yêu dấu.

Với mỗi thành viên trong gia đình ông Phác, cũng như mọi người con đất Việt, cúng tất niên là dịp để con cháu tri ân tổ tiên đã phù hộ cho mình trong năm qua làm ăn gặp gỡ, học hành tấn tới, cầu được ước thấy. Đó là thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc ta. Bữa cơm tất niên tuy không phải là một nghi lễ bắt buộc trong ngày Tết, nhưng từ lâu đã trở thành phong tục đẹp trong đời sống tâm linh của người Việt Nam. Không khí của mâm cơm tất niên càng vui vẻ đầm ấm thì những ngày đầu xuân càng rộn rã đầy ắp tiếng cười.

Minh Chính