Tôi thích nhất các bài viết về hai nơi: Trung Đông và Việt Nam. Những kiểu "bật, lẩy" dí dỏm khi nhận xét về cách bán hàng của đàn ông Trung Đông, so sánh các ngôi chợ trên thế giới trong bài "Chợ nhớ", những nhận xét về cái toilet, về ăn xin,… cho thấy một giọng văn nữ tính và dí dỏm. Đi nhiều và đi đâu cô cũng dành một niềm nhớ cùng những so sánh với Việt Nam. Nhiều bài viết về Việt Nam như về Châu Đốc, Tết ở Sài Gòn, lễ hội đua bò An Giang… cho thấy một giọng văn hồn hậu, chân thành.

Tôi không bao giờ nghĩ rằng chỉ qua vài ngày ở một đất nước, chúng ta lại có thể hiểu hết về văn hóa dân tộc đó. Điều này chỉ có thể có được với 2 điều kiện: một là những quan sát chu đáo, tế vi, nhỏ bé; hai là nội hàm hiểu biết văn hóa phải đủ sâu, phải đầu tư tìm hiểu trước và sau khi đi du lịch. Diễm Trang kết hợp được cả 2 yếu tố này trong cuốn sách của mình. Tôi rất sợ những bài du ký gần đây xuất hiện quá nhiều mà hời hợt, chỉ toàn những chi tiết về lịch trình đi, check-in các địa điểm, món ăn,… mà thiếu vắng bề sâu văn hóa.

Diễm Trang là một giảng viên đại học về văn học phương Đông, do đó những trang viết về vùng Trung Đông của cô sâu sắc mà rất dễ hiểu, dễ cảm: "Đàn ông Hồi giáo xem phụ nữ như vật sở hữu đáng được yêu chiều nhưng chính phụ nữ cũng có vẻ hài lòng khi tựa vào những đàn hương, trắc bá ấy. Cùng nhau, họ tạo nên sự thống nhất xã hội mà vẫn có phút riêng tây" (Người ở, em về - tr.17).

Không phải chỉ là những hiểu biết văn hóa, chúng ta còn thấy được tính chất "liên văn bản", suy nghĩ liên tưởng khá độc đáo và thú vị trong những trang viết của Diễm Trang. Ví dụ bài "Những chiếc lỗ trần gian", cô dắt chúng ta đi từ Kiama (Úc), Hagia Sophia (Thổ Nhĩ Kỳ) đến Colosseum (Ý). Hay về cây cầu trong bài viết "Á - Âu cách một cây cầu", dù đi qua rất nhiều cây cầu trên thế giới, thậm chí là cây cầu bắc từ Á sang Âu, những trang viết về cây cầu ở Việt Nam vẫn đằm thắm và duyên dáng nhất. Khi đến thăm đền thờ Asklepieion, cô ao ước đến hình thức chữa bệnh tâm lý và kịch nghệ. Nói về đất nước Hàn Quốc, cô liên tưởng ngay: "Đất nước này có những "nghệ nhân" kể chuyện xứng tầm hậu duệ của Homere. Mỗi hướng dẫn viên du lịch là một thợ dệt cần mẫn, họ làm ra những tấm thảm huyền thoại trên mảnh đất nghèo tài nguyên này. Họ kể rằng sâm Hàn mọc ở độ cao 1.200 m so với mực nước biển, hút toàn bộ tinh túy và thanh khiết của mặt trời" (Đẹp nhất có thể - tr.30).

Ngạn ngữ Trung Quốc có câu "Độc quá vạn quyển thư, hành quá vạn lý lộ"(Đọc qua vạn quyển sách, đi qua vạn dặm đường) như một "chứng nhận" của người viết hay, phải chăng khá đúng trong trường hợp của Diễm Trang?

Theo Trần Lê Hoa Tranh/ NLĐ