Theo ông Ryan Steinberg, bác sĩ tiết niệu và giảng viên tại Đại học Iowa (Mỹ), trái với suy nghĩ của nhiều người, không phải cứ sỏi lớn mới gây đau. Bất kỳ viên sỏi nào, dù nhỏ, nếu làm tắc đường thoát nước tiểu từ thận đều có thể gây đau dữ dội.

"Sỏi thận không chỉ gây khó chịu. Các triệu chứng sỏi thận có thể dẫn đến việc cấp cứu, nhập viện và phẫu thuật", ông Gregory Tasian, chuyên gia sỏi thận tại Mỹ, cho biết.

Sỏi thận cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính, gãy xương, cao huyết áp và bệnh tim mạch, theo tờ USA Today (Mỹ).

Sỏi thận làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính, gãy xương, cao huyết áp ẢNH: AI

Theo Quỹ Thận Quốc gia Mỹ, khoảng 11% nam giới và 9% phụ nữ từng bị sỏi thận.

Sỏi thận là gì?

Sỏi thận là những khối cặn cứng được hình thành trong thận từ các hóa chất có trong nước tiểu. Những viên sỏi này hình thành khi muối và khoáng chất dư thừa không thể hòa tan trong nước tiểu, kết dính lại thành tinh thể nhỏ rồi dần tích tụ thành sỏi.

Hiện nay có 4 loại sỏi thận chính gồm sỏi canxi oxalat là loại phổ biến nhất, sỏi axit uric, sỏi struvite và sỏi cystine. Loại sỏi mỗi người mắc phải phụ thuộc vào sự mất cân bằng hóa học trong cơ thể và các bệnh lý nền đang có.

Kích thước sỏi cũng rất khác nhau, trung bình khoảng 5-6 mm nhưng cũng có viên lớn đến mức chiếm toàn bộ thận.

Nguyên nhân gây sỏi thận

Sỏi thận hình thành từ những tinh thể rất nhỏ bám vào thành thận. Chúng có thể âm thầm tồn tại trong thời gian dài mà không gây triệu chứng.

Đến một thời điểm nào đó, các tinh thể này tích tụ và lớn dần, di chuyển xuống niệu quản và gây tắc dòng nước tiểu, tạo ra cảm giác đau đớn, buồn nôn hoặc nóng rát khi tiểu tiện.

Nguyên nhân gốc rễ của hiện tượng này thường là do nồng độ các chất như canxi hoặc oxalat trong nước tiểu quá cao, khiến tinh thể dễ kết dính và hình thành sỏi.

Tình trạng nước tiểu có nồng độ canxi cao gọi là tăng calci niệu. Nguyên nhân có thể do tiêu thụ nhiều muối, ăn nhiều đạm động vật, cơ thể hấp thu canxi nhiều hơn mức bình thường hoặc do rối loạn chức năng lọc của thận.

Trong khi đó, tăng oxalat niệu có thể do rối loạn di truyền hoặc do ăn quá nhiều thực phẩm giàu oxalat như cải bó xôi, sô cô la và các loại hạt. Mất nước và béo phì cũng làm tăng nguy cơ hình thành oxalat trong cơ thể.

Ngoài ra, một số bệnh lý như xơ nang, viêm ruột, nhiễm trùng tiết niệu tái phát hoặc việc sử dụng các loại thuốc như thuốc kháng axit hoặc thuốc điều trị động kinh cũng góp phần làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.

Uống nước là cách đơn giản và hiệu quả để làm loãng các chất khoáng trong nước tiểu, từ đó giảm nguy cơ hình thành tinh thể và sỏi thận ẢNH: AI

Cách phòng ngừa và điều trị

Theo lời khuyên hàng đầu của các chuyên gia, bạn duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế muối và các thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày.

Uống nước là cách đơn giản và hiệu quả để làm loãng các chất khoáng trong nước tiểu, từ đó giảm nguy cơ hình thành tinh thể và sỏi thận.

Ngay cả khi sỏi thận đã hình thành, phần lớn các trường hợp sỏi nhỏ có thể tự đào thải ra ngoài hoặc được hỗ trợ bằng các loại thuốc.

Trong trường hợp sỏi quá lớn, không thể tự đào thải hoặc gây đau dữ dội, bạn cần có sự can thiệp từ bác sĩ.

Theo Nguyễn Vy/ Thanh niên

https://thanhnien.vn/nguyen-nhan-gay-ra-soi-than-va-cach-dieu-tri-185250626014915175.htm