Ung thư dạ dày có xu hướng trẻ hóa - Ảnh minh họa

Không xem thường viêm loét dạ dày - tá tràng

Theo bác sĩ Cấn Thị Thu Hằng, Bệnh viện Bạch Mai, trong quá trình điều trị viêm loét dạ dày - tá tràng, bên cạnh việc dùng thuốc thì chế độ dinh dưỡng hợp lý có vai trò vô cùng quan trọng, giúp người bệnh nhanh phục hồi, giảm triệu chứng và phòng ngừa tái phát.

Người bị viêm loét dạ dày - tá tràng thường có các biểu hiện như đau vùng thượng vị, đầy hơi, ợ chua, buồn nôn, chán ăn, sợ ăn do đau, dẫn đến ăn uống kém và sụt cân.

Nguyên nhân gây bệnh rất đa dạng, bao gồm hút thuốc lá, uống rượu bia, thói quen ăn uống không điều độ, căng thẳng kéo dài, nhiễm khuẩn HP, vi rút... Với đặc điểm như vậy, việc thay đổi lối sống và điều chỉnh chế độ ăn đóng vai trò quan trọng không kém so với dùng thuốc.

Theo bác sĩ Hằng, mục tiêu của chế độ dinh dưỡng trong điều trị viêm loét dạ dày - tá tràng là ngăn ngừa tình trạng tăng tiết axit dịch vị, giúp làm dịu các vết loét, thúc đẩy quá trình tái tạo niêm mạc và cung cấp đầy đủ dưỡng chất để cơ thể phục hồi nhanh chóng.

Dinh dưỡng hợp lý để điều trị viêm loét dạ dày - tá tràng

Bác sĩ Hằng nếu rõ năng lượng cần được cung cấp đủ để duy trì tình trạng dinh dưỡng và phục hồi thể trạng, tùy thuộc vào chỉ số khối cơ thể (BMI). 

Nếu BMI dưới 18,5, bệnh nhân cần khoảng 30–35 kcal/kg/ngày; với người có BMI từ 18,5 đến 22,9, nhu cầu là 25–30 kcal/kg/ngày; còn nếu BMI từ 25 trở lên, mức năng lượng nên dưới 25 kcal/kg/ngày.

Lượng protein cũng cần điều chỉnh theo từng giai đoạn. Trong giai đoạn cấp tính, người bệnh nên được cung cấp từ 1,1 đến 1,2g protein mỗi kg cân nặng mỗi ngày.

Khi bước vào giai đoạn hồi phục, lượng này tăng lên 1,3 đến 1,5g/kg/ngày. Carbohydrate nên chiếm 50–60% tổng năng lượng, tuy nhiên cần hạn chế các loại đường đôi để tránh lên men trong đường ruột.

Chất béo nên chiếm dưới 30% năng lượng khẩu phần, ưu tiên chất béo không bão hòa từ dầu thực vật, hạn chế tối đa chất béo bão hòa.

Ngoài ra, việc bổ sung các vi chất dinh dưỡng như vitamin A, C, B12, axit folic, sắt, kẽm, selen và chất xơ là cần thiết để hỗ trợ làm lành niêm mạc dạ dày và nâng cao miễn dịch. Probiotics (lợi khuẩn), đặc biệt là Lactobacillus, cũng được khuyến khích để giúp cải thiện hệ tiêu hóa.

Trong chế độ ăn hằng ngày, người bệnh nên chọn các loại thực phẩm dễ tiêu, mềm, nhừ, chế biến đơn giản. Tinh bột nên đến từ cơm, cháo, bánh mì hoặc các loại củ nấu chín kỹ. Chất đạm nên chọn thịt nạc, cá nạc, tôm, trứng, đậu phụ, được hấp, luộc hoặc kho nhạt để dễ hấp thu.

Rau củ quả nên đa dạng, ưu tiên các loại rau non, dễ tiêu như cải bắp, cải xanh, cà rốt, bí đỏ vì chứa nhiều vitamin giúp làm lành vết loét. 

Chất béo nên được bổ sung qua các loại dầu thực vật như dầu đậu nành, dầu vừng, dầu hạt cải.

Ngược lại, người bệnh cần hạn chế các loại thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, lạp xưởng, dăm bông, thịt nguội; các món ăn cứng, dai, nhiều xơ như thịt nhiều gân, sụn, rau già hoặc quả xanh sống.

Gia vị cay nồng như tỏi, ớt, giấm, tiêu, các món muối chua như dưa cà, hành muối cũng cần hạn chế tối đa, đặc biệt trong giai đoạn loét tiến triển. 

Một số loại quả chua như me, sấu, cóc, khế, mận, xoài xanh, ổi xanh, chuối xanh hoặc các loại quả dầm, ngâm muối như ô mai, me dầm cũng nên tránh. Ngoài ra, nước ngọt có gas, cà phê, trà đậm đặc cũng không có lợi cho dạ dày.

Đặc biệt, người bị viêm loét dạ dày - tá tràng cần tuyệt đối tránh rượu, bia và thuốc lá - những tác nhân hàng đầu gây tổn thương niêm mạc và làm nặng thêm tình trạng viêm loét. Thức ăn nên được ăn ngay sau khi chế biến, giữ ở mức nhiệt khoảng 40–50 độ C để dễ tiêu hóa và không gây kích thích niêm mạc.

Bữa ăn nên chia nhỏ thành 4-6 lần/ngày, tránh để quá đói hoặc ăn quá no. Kết hợp với đó, người bệnh nên duy trì lối sống lành mạnh, nghỉ ngơi điều độ, tránh căng thẳng và có hoạt động thể lực phù hợp với thể trạng.

"Nười bệnh nên chủ động xây dựng thực đơn khoa học, lắng nghe tư vấn từ chuyên gia y tế và không tự ý ăn kiêng theo cảm tính. Ăn uống đúng chính là "liều thuốc tự nhiên" giúp dạ dày nhanh chóng lành lặn và khỏe mạnh trở lại", bác sĩ Hằng khuyến cáo.

Theo Linh Hân/NLĐO

https://tuoitre.vn/cach-tri-viem-loet-da-day-ta-trang-qua-bua-an-20250719193419571.htm