Cá khoai ngâm formol vừa bị Công an tỉnh Thanh Hóa thu giữ - Ảnh: TTO

Theo thông tin từ Công an tỉnh Thanh Hóa, ngày 23-12, xe đầu kéo chở 10 tấn cá khoai đang trong quá trình vận chuyển, chờ đưa ra thị trường tiêu thụ.

Kết quả kiểm nghiệm xác định tất cả số cá khoai nêu trên đều có chứa hàm lượng formol (đậm đặc - loại hóa chất độc hại thường chỉ được sử dụng trong phòng thí nghiệm và công nghiệp, hoàn toàn không được phép dùng trong bảo quản thực phẩm) 90 - 105mg/kg.

Cá khoai là loại hải sản mềm, rất dễ ươn, hỏng. Để giữ cá trông tươi lâu, trắng, không có mùi tanh, một số người đã sử dụng formol để tẩm ướp, biến những con cá đã qua thời gian dài vận chuyển thành "cá tươi".

Theo các cơ quan an toàn thực phẩm quốc tế, chính những dấu hiệu tưởng chừng vô hại như cá để lâu vẫn cứng, trắng bất thường, không có mùi tanh tự nhiên… lại có thể là cảnh báo sớm cho nguy cơ cá bị ngâm formol.

Tuy nhiên việc nhận biết thực phẩm chứa formol bằng mắt thường gần như không thể, người tiêu dùng chỉ có thể phát hiện thông qua xét nghiệm chuyên môn.

Theo PGS.TS Trần Hồng Côn, nguyên giảng viên khoa hóa Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội), formol hay formaldehit (CH₂O) là chất diệt khuẩn, chống thối, chống ôi rất mạnh.

Đây là dung dịch formaldehit trong nước, thường được dùng trong phòng thí nghiệm y tế để ướp xác, bảo quản mô, tiệt trùng dụng cụ, tuyệt đối không được sử dụng trong thực phẩm.

Trong công nghiệp, formaldehit được dùng làm nguyên liệu sản xuất nhựa ure-formaldehit, phenol-formaldehit, chất kết dính trong ván ép, ván dăm, đồ nội thất. Ngoài ra còn xuất hiện trong một số sản phẩm sát trùng, mỹ phẩm, thuốc uốn - duỗi tóc.

Việc đưa hóa chất này vào thực phẩm vì mục đích bảo quản là hành vi cực kỳ nguy hiểm.

Formol có thể xâm nhập cơ thể qua đường tiêu hóa, hô hấp, gây tác hại cấp và mạn tính. Khi hít phải, người dùng có thể bị viêm mũi, viêm phế quản, phù phổi; khi ăn phải, nguy cơ viêm dạ dày, ruột cấp tính, đau bụng, buồn nôn, tổn thương hệ bài tiết và các biến chứng nguy hiểm như phù nề thanh quản, hôn mê.

Ở mức độ nhẹ, ngộ độc biểu hiện bằng đau đầu, mệt mỏi; mức trung bình là khàn giọng, đau tức ngực, ho kéo dài; mức nặng có thể dẫn đến các tổn thương không hồi phục, đe dọa tính mạng.

Theo Bộ Y tế, formaldehit (còn gọi là formaldehyde) là một hợp chất hóa học có công thức CH₂O - loại khí không màu, độc và dễ cháy ở nhiệt độ phòng.

Trong thực tế, chất này thường không tồn tại ở dạng nguyên chất mà được sử dụng dưới dạng dung dịch trong nước, gọi là formol với nồng độ phổ biến khoảng 37 - 40%.

Năm 2011, Chương trình Độc học quốc gia Mỹ (NTP) đã chính thức xếp formaldehit vào danh sách các chất gây ung thư ở người, dựa trên nhiều bằng chứng khoa học.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên lựa chọn mua thực phẩm tại các cơ sở có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng để tránh nguy cơ mua phải sản phẩm chứa hóa chất nguy hiểm, ảnh hưởng đến sức khỏe.

Theo Dương Liễu/ Tuổi trẻ

https://tuoitre.vn/ca-khoai-chua-formol-nguy-hai-the-nao-den-suc-khoe-20251224124119283.htm