Để hiểu rõ vì sao tiểu đường làm tăng nguy cơ đột quỵ, cần hiểu những thay đổi sinh học mà tình trạng tăng đường huyết kéo dài gây ra trong cơ thể.

Tổn thương lớp nội mạc mạch máu

Một trong những cơ chế quan trọng nhất khiến tiểu đường làm tăng nguy cơ đột quỵ là tổn thương lớp nội mạc mạch máu. Nội mạc là lớp tế bào lót bên trong thành mạch, có vai trò điều hòa lưu lượng máu và kiểm soát phản ứng viêm, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).

Tiểu đường khiến cục máu đông dễ hình thành hơn. ẢNH: AI

Ở người tiểu đường, tình trạng tăng đường huyết kéo dài có thể gây ra phản ứng viêm mạn tính, từ đó làm suy giảm chức năng của các tế bào nội mạc. Khi nội mạc bị tổn thương, mạch máu dễ co lại, thành mạch trở nên cứng hơn và dễ bị viêm, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Gây xơ vữa động mạch

Xơ vữa động mạch là nguyên nhân phổ biến nhất gây đột quỵ thiếu máu não. Trong tình trạng này, các mảng xơ vữa hình thành trong thành động mạch, làm hẹp lòng mạch và cản trở dòng máu đến não. Ở người tiểu đường, quá trình xơ vữa thường diễn ra nhanh hơn và nghiêm trọng hơn.

Ngoài ra, tiểu đường còn làm tổn thương các mạch máu nhỏ. Tình trạng này cũng có thể gây ra các dạng đột quỵ nhỏ nhưng tích lũy theo thời gian, từ đó ảnh hưởng đến chức năng thần kinh.

Hình thành cục máu đông

Tiểu đường không chỉ gây tổn thương thành mạch mà còn làm thay đổi hệ thống đông máu trong cơ thể. Ở người có đường huyết cao kéo dài, máu thường có xu hướng dễ đông hơn bình thường.

Các yếu tố đông máu trong huyết tương có thể tăng lên, trong khi các cơ chế giúp phá vỡ cục máu đông lại giảm hoạt động. Đồng thời, tiểu cầu cũng trở nên dễ kết dính hơn. Những thay đổi này khiến cục máu đông dễ hình thành trong lòng mạch máu.

Khi cục máu đông chặn dòng máu đến một vùng não, vùng não đó sẽ không nhận đủ ô xy và dưỡng chất. Nếu tình trạng này kéo dài, các tế bào não sẽ bị tổn thương và gây ra đột quỵ thiếu máu não. Đây là lý do vì sao người mắc tiểu đường không chỉ có nguy cơ mắc đột quỵ cao mà nguy cơ tái phát đột quỵ cũng cao hơn.

Để giảm nguy cơ này, biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất là kiểm soát đường huyết. Điều này giúp hạn chế các quá trình sinh học gây tổn thương mạch máu, chẳng hạn như viêm mạn tính hay xơ vữa động mạch, theo Healthline.

Theo Ngọc Quý/ Thanh niên

https://thanhnien.vn/vi-sao-tieu-duong-lai-de-gay-dot-quy-185260305200002316.htm