Ung thư vú “dẫn đầu”, khó xác định nguyên nhân chính

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Xuân Trường, Phó khoa Điều hành Khoa Ung bướu, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức (TP.HCM), cho biết ung thư vú hiện là loại ung thư được chẩn đoán phổ biến nhất tại Việt Nam, với hơn 25.000 ca mắc mới. Đáng nói, bệnh không có nguyên nhân cụ thể mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố nguy cơ, được chia làm 2 nhóm.

Ung thư vú hiện là loại ung thư được chẩn đoán phổ biến nhất tại Việt Nam. ẢNH MINH HỌA: N.QUYÊN TẠO TỪ CHAT GPT

Nhóm yếu tố không thể thay đổi:

• Giới tính và tuổi: Chủ yếu xảy ra ở nữ; nam giới chiếm dưới 1% số ca; tỷ lệ tăng cao sau 50 tuổi.
• Đột biến gien di truyền: Chiếm khoảng 5 - 10%; người mang gien BRCA1 và BRCA2 có nguy cơ mắc ung thư vú có thể lên tới 70%.
• Tiền sử gia đình: Nguy cơ tăng gần gấp đôi nếu có mẹ, chị em gái mắc ung thư vú trước đó.
• Tiền sử kinh nguyệt: Dậy thì sớm (trước 12 tuổi), mãn kinh trễ (sau 55 tuổi) cũng làm tăng nguy cơ.
• Mật độ tuyến vú: Người có mô vú dày sẽ có nguy cơ cao hơn và khó phát hiện hơn khi ở giai đoạn sớm.
• Tiếp xúc tia xạ: Người có tiền sử xạ trị thành ngực trước năm 30 tuổi do một loại ung thư khác.

Nhóm yếu tố có thể thay đổi: Thừa cân, béo phì, ít vận động, uống rượu và sử dụng một số liệu pháp hormone. Một số yếu tố sinh sản như tuổi sinh con đầu lòng và việc cho con bú cũng liên quan đến nguy cơ.

Để phòng bệnh, bác sĩ Trường khuyên nên duy trì lối sống lành mạnh, hạn chế rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích; dinh dưỡng hợp lý; kiểm soát cân nặng; tập thể dục; nuôi con bằng sữa mẹ; lối sống tình dục lành mạnh. Việc sử dụng thuốc hoặc liệu pháp hormone nên được tư vấn với bác sĩ dựa trên tình trạng và nguy cơ cá nhân.

Ngoài ra, nên chụp nhũ ảnh 1 - 2 năm/lần sau 40 tuổi ở nhóm phụ nữ ít nguy cơ, hoặc sớm hơn ở nhóm nguy cơ cao theo tư vấn của bác sĩ.

Để phòng ngừa ung thư phổi, bác sĩ khuyên không nên hút thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử, tránh hít phải khói thuốc bị động. ẢNH MINH HỌA: N.QUYÊN TẠO TỪ CHAT GPT

Ung thư phổi cũng cần được chú ý

Theo GLOBOCAN, ung thư phổi hiện đứng thứ 2 về số ca mắc mới tại Việt Nam, với 23.085 ca, đồng thời là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu với 21.340 ca tử vong.

Theo bác sĩ Xuân Trường, ngoài yếu tố di truyền, một số nguyên nhân khác có thể gây bệnh gồm:

• Hút thuốc lá: Cả hút chủ động và bị động.
• Ô nhiễm không khí: Bụi mịn và khí thải độc hại tích tụ lâu dài dẫn tới đột biến gen.
• Hoá chất độc hại: Làm việc trong môi trường có kim loại nặng như asen, tiếp xúc amiang hoặc phóng xạ.

Để phòng ngừa ung thư phổi, ngoài việc tuân thủ lối sống lành mạnh và dinh dưỡng hợp lý, bác sĩ Trường nhấn mạnh người dân không nên hút thuốc lá kể cả thuốc lá điện tử, đồng thời cần bảo hộ kỹ khi làm việc trong môi trường độc hại nguy cơ cao.

Người trẻ không nên chủ quan

Bác sĩ chuyên khoa 2 Lâm Quốc Trung, Phó trưởng Khoa Hóa trị Ung thư, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết số người trẻ được chẩn đoán mắc ung thư đang có xu hướng tăng.

Theo bác sĩ Trung, khoảng 10% trường hợp liên quan đến yếu tố di truyền hoặc bệnh lý nền; 90% còn lại chịu ảnh hưởng từ chế độ ăn uống thiếu khoa học, thường xuyên ăn thực phẩm chế biến sẵn hoặc đồ lên men, thức khuya, căng thẳng kéo dài và lối sống thiếu vận động.

“Khi còn trẻ, các bạn nên chú trọng sức khỏe, ăn nhiều rau xanh, uống nhiều nước lọc, chơi thể thao thường xuyên, hạn chế các thực phẩm chế biến sẵn nhiều dầu mỡ, rượu bia, thuốc lá... Người trẻ cũng nên khám sức khỏe định kỳ, tiêm ngừa đầy đủ và đi khám sớm nếu có biểu hiện bất thường. Bên cạnh đó, dù có mắc bệnh cũng phải luôn lạc quan, vì tinh thần tốt sẽ hỗ trợ điều trị và sức khỏe tốt hơn”, bác sĩ Quốc Trung khuyên.

Theo Như Quyên/ Thanh niên

https://thanhnien.vn/5-loai-ung-thu-pho-bien-nhat-viet-nam-nguoi-tre-khong-nen-chu-quan-185260821213310327.htm