Bác sĩ Bệnh viện K thăm khám cho bệnh nhân ung thư vú - Ảnh: T.MẠNH

Bộ Y tế vừa ban hành Hướng dẫn quy trình kỹ thuật sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú bằng phương pháp khám lâm sàng, nhằm chuẩn hóa việc phát hiện bệnh ngay từ tuyến y tế cơ sở.

Hơn 60% ung thư vú phát hiện giai đoạn muộn

Theo Bộ Y tế, ung thư vú hiện là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ trên thế giới với tỉ suất mắc chuẩn theo tuổi là 46,8/100.000 phụ nữ và tỷ suất tử vong là 12,7/100.000 phụ nữ.

Tại Việt Nam, số liệu của Cơ quan Nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC) cho thấy năm 2022 có 24.563 ca mắc mới ung thư vú, chiếm 13,6% tổng số ca ung thư mới, cùng khoảng 10.000 phụ nữ tử vong vì căn bệnh này, chiếm 8,3% số ca tử vong do ung thư.

Tỉ suất mắc mới chuẩn theo tuổi tại Việt Nam là 38/100.000 người, trong khi tỉ suất tử vong chuẩn theo tuổi lên tới 14,7/100.000 người.

Trong đó, hơn 60% người bệnh tại Việt Nam được phát hiện khi ung thư đã ở giai đoạn III-IV. Việc chẩn đoán muộn khiến hiệu quả điều trị giảm, chi phí điều trị tăng cao và tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ khoảng 74%, thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia phát triển.

Bộ Y tế cũng cho biết tỉ lệ phụ nữ tham gia sàng lọc còn thấp, chỉ khoảng 22-51% phụ nữ từng được khám lâm sàng vú, 14-19% thực hiện tự khám vú và rất ít phụ nữ trong nhóm tuổi mục tiêu được chụp x-quang tuyến vú định kỳ.

Theo hướng dẫn, mặc dù độ chính xác không cao bằng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh, khám lâm sàng vẫn có giá trị trong phát hiện các khối u xâm lấn, với độ nhạy khoảng 54% và độ đặc hiệu khoảng 94%.

Đây là phương pháp đơn giản, không đòi hỏi trang thiết bị kỹ thuật cao, không làm gia tăng nguy cơ chẩn đoán hoặc điều trị quá mức và đặc biệt phù hợp để triển khai tại trạm y tế xã, phường và các cơ sở khám chữa bệnh ban đầu.

Bộ Y tế nhấn mạnh, khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ ung thư, người bệnh cần được tư vấn và chuyển đến cơ sở chuyên khoa để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.

Phụ nữ từ 40 tuổi nên khám định kỳ hằng năm

Bộ Y tế hướng dẫn việc khám lâm sàng được áp dụng cho ba nhóm đối tượng.

Với phụ nữ có nguy cơ trung bình, từ 25 đến 39 tuổi nên khám lâm sàng vú từ 1-3 năm/lần. Từ 40 tuổi trở lên nên khám mỗi năm một lần.

Phụ nữ thuộc nhóm nguy cơ cao, cần khám lâm sàng định kỳ 6-12 tháng/lần.

Phụ nữ trẻ thuộc nhóm nguy cơ cao, Bộ Y tế khuyến cáo bắt đầu sàng lọc từ 25 tuổi với tần suất mỗi năm một lần. Nếu có điều kiện, nên kết hợp chụp x-quang tuyến vú hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) tuyến vú.

Đối với phụ nữ từ 40 tuổi trở lên, ngoài khám lâm sàng hằng năm, nên kết hợp chụp x-quang tuyến vú định kỳ mỗi 1-2 năm nếu có điều kiện.

Ngoài ra, những phụ nữ tự khám tại nhà và phát hiện dấu hiệu bất thường ở vú cũng cần đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Theo Bộ Y tế, toàn bộ quy trình khám lâm sàng kéo dài khoảng 10 phút và có thể thực hiện tại trạm y tế xã, phường, đặc khu hoặc các cơ sở khám chữa bệnh ban đầu.

Người thực hiện phải là nhân viên y tế có phạm vi hành nghề phù hợp và đã được đào tạo kỹ thuật khám lâm sàng vú. Trường hợp người khám là nam cần tuân thủ nguyên tắc 3 người để bảo đảm quyền riêng tư cho người bệnh.

Sau khi hoàn tất khám, nhân viên y tế phải ghi chép đầy đủ kết quả, thông báo kết quả cho người bệnh, giải đáp thắc mắc và hẹn lịch khám tiếp theo.

Theo Bộ Y tế, nếu kết quả sàng lọc bình thường, người dân sẽ được hẹn lịch khám định kỳ tiếp theo. Trường hợp phát hiện bất thường, cơ sở y tế cần theo dõi việc chuyển tuyến và bảo đảm người bệnh được tiếp cận chẩn đoán, điều trị chuyên sâu sớm nhất.

Theo Dương Liễu/ Tuổi Trẻ

https://tuoitre.vn/bo-y-te-huong-dan-kham-sang-loc-ung-thu-vu-ngay-tai-tram-y-te-ai-can-tam-soat-100260807190834007.htm