Cơ quan thuế tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ đề nghị hoàn thuế. (Ảnh: Minh Phương)

Hơn 111.700 tỷ đồng thuế giá trị gia tăng đã được hoàn

Trong những năm qua, ngành thuế luôn xác định hoàn thuế là nhiệm vụ trọng tâm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp quay vòng vốn, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu. Đặc biệt trong năm 2026, cơ quan thuế các cấp đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm giải quyết hoàn thuế giá trị gia tăng kịp thời, đúng quy định.

Cùng với tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và tháo gỡ vướng mắc, ngành thuế tăng cường hướng dẫn doanh nghiệp ngay từ khâu kê khai, lập hồ sơ; chủ động đánh giá rủi ro; phân loại, rà soát và kiểm soát tiến độ từng hồ sơ, nhất là hồ sơ liên quan các ngành, mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Trách nhiệm, thời hạn và nguồn lực xử lý được phân công cụ thể.

Đáng chú ý, trong bối cảnh chuyển đổi số được đẩy mạnh, quy trình hoàn thuế tiếp tục được tự động hóa. Hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng về cơ bản được hệ thống phân loại rủi ro tự động để xác định thuộc diện “kiểm tra trước, hoàn thuế sau” hay “hoàn thuế trước, kiểm tra sau”, không có sự can thiệp của công chức thuế vào khâu phân loại.

Tỷ lệ hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng được thực hiện bằng phương thức điện tử hiện đạt 99%. Trong số hồ sơ thuộc diện “hoàn thuế trước, kiểm tra sau”, 87% đã được cơ quan thuế giải quyết trong vòng 6 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ của người nộp thuế.

Tính đến ngày 11/8/2026, cơ quan thuế đã ban hành 11.627 quyết định hoàn thuế với tổng số tiền 111.726 tỷ đồng, tăng 9% về số quyết định và tăng 32% về số tiền so với cùng kỳ năm trước. Số tiền đã hoàn tương đương 64,4% dự toán hoàn thuế năm 2026.

Kết quả này góp phần hỗ trợ doanh nghiệp, nhà đầu tư bổ sung nguồn vốn cho sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu. Đây cũng là kết quả của các giải pháp được Cục Thuế triển khai từ đầu quý IV/2025 và tiếp tục thực hiện quyết liệt trong những tháng đầu năm 2026.

Bên cạnh kết quả đạt được, ngành thuế đang tập trung giải quyết 1.927 hồ sơ với tổng số tiền đề nghị hoàn là 34.521 tỷ đồng. Trong đó, 245 hồ sơ có thời gian xử lý kéo dài, chiếm 1,7% tổng số hồ sơ cơ quan thuế đã tiếp nhận, giải quyết trong kỳ.

Theo Cục Thuế, đây chủ yếu là những hồ sơ có dấu hiệu rủi ro cao, cần xác minh thông tin trước khi hoàn thuế. Cơ quan thuế đã thông báo cụ thể để người nộp thuế phối hợp rà soát, xác minh tính hợp lệ của hồ sơ và số tiền đề nghị hoàn; đồng thời phối hợp các cơ quan chức năng xác minh, đấu tranh đối với một số doanh nghiệp có hồ sơ thuộc mức độ rủi ro cao.

Rút ngắn thời gian nhưng không buông lỏng kiểm soát

Trước yêu cầu vừa kiểm soát chặt chẽ nguy cơ gian lận, vừa rút ngắn thời gian giải quyết để doanh nghiệp sớm khơi thông dòng tiền, Cục Thuế đã tổ chức hội nghị trực tuyến với cơ quan thuế toàn quốc về công tác hoàn thuế giá trị gia tăng.

Tại hội nghị này, các đơn vị tập trung đánh giá thẳng thắn những tồn tại, khó khăn trong quá trình xử lý hồ sơ; đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng quản lý và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người nộp thuế.

Theo Cục Thuế, hoàn thuế là vấn đề được doanh nghiệp phản ánh với tần suất cao tại nhiều cuộc làm việc của các cơ quan Quốc hội, Chính phủ, lãnh đạo Chính phủ và Bộ Tài chính với cộng đồng doanh nghiệp. Thực tế này đòi hỏi ngành Thuế phải xử lý thực chất những điểm nghẽn trong quy trình, nhất là đối với các hồ sơ của doanh nghiệp có mức độ tuân thủ tốt.

Cục Thuế nhấn mạnh, trách nhiệm của cán bộ, công chức thuế là kịp thời hỗ trợ và tạo thuận lợi cho người nộp thuế, đồng thời phải bảo đảm hoàn đúng đối tượng, đúng số tiền và đúng quy định pháp luật. Việc phòng, chống mua bán, sử dụng hóa đơn không hợp pháp phải được tăng cường, nhưng các biện pháp quản lý rủi ro không được làm kéo dài thời gian xử lý những hồ sơ đủ điều kiện.

Để tạo chuyển biến rõ rệt, ngành thuế đặt mục tiêu nâng tỷ lệ hồ sơ thuộc diện “hoàn thuế trước, kiểm tra sau” từ 70% lên 90% trong bốn tháng cuối năm 2026 và đạt 95% trong quý I/2027. Tỷ lệ hồ sơ hoàn thuế được giải quyết đúng hạn dự kiến tăng từ 78% lên 90% ngay trong năm 2026.

Lộ trình tự động hóa cũng được xác định cụ thể: áp dụng chương trình hoàn thuế nhanh trong tháng 9/2026; triển khai hỗ trợ tờ khai thuế giá trị gia tăng gợi ý trong tháng 10/2026; tiến tới hoàn thuế giá trị gia tăng tự động từ tháng 12/2026.

Để hoàn thành các mục tiêu này, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị kịp thời nắm bắt, tổng hợp và đề xuất cấp có thẩm quyền xử lý những vướng mắc về chính sách, trong đó có hoàn thuế đối với hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ.

Quy trình giải quyết hoàn thuế sẽ tiếp tục được rà soát, chuẩn hóa và tự động hóa. Cơ quan thuế phải kiểm soát chặt việc luân chuyển hồ sơ, xử lý dứt điểm hồ sơ tồn đọng, bố trí đủ nhân lực, phân công rõ trách nhiệm và kiểm tra tiến độ hằng tuần.

Một trong những giải pháp trọng tâm là xây dựng cơ sở dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phân tích, đánh giá rủi ro, phân luồng doanh nghiệp theo ba mức độ xanh, vàng và đỏ. Việc phân luồng theo mức độ tuân thủ sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý đối với hồ sơ đủ điều kiện, đồng thời nâng cao khả năng phát hiện, ngăn chặn hành vi gian lận hoàn thuế.

Ngành thuế cũng tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chí xác định doanh nghiệp và hồ sơ có rủi ro; chủ động phân tích dữ liệu của các doanh nghiệp đề nghị hoàn thuế để kịp thời khoanh vùng nguy cơ; hoàn thiện công cụ chạy chuỗi hóa đơn và bổ sung tiêu chí kiểm soát ngay từ khâu lập hóa đơn, kê khai thuế.

Việc xác minh hóa đơn giữa các cơ quan thuế phải được thực hiện có trọng tâm, trên cơ sở dữ liệu của hệ thống, tránh xác minh dàn trải làm kéo dài thời gian giải quyết. Cùng với đó, chất lượng kiểm tra sau hoàn thuế sẽ được nâng cao theo hướng tăng cường hậu kiểm, kịp thời phát hiện và xử lý gian lận.

Đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư, cơ quan thuế sẽ tăng cường hướng dẫn ngay từ khâu kê khai, lập hồ sơ và đánh giá rủi ro trước khi nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế. Việc hỗ trợ từ sớm nhằm bảo đảm hồ sơ đầy đủ, đúng quy định, hạn chế vướng mắc và giảm thời gian xử lý.

Cục Thuế yêu cầu cơ quan thuế các tỉnh, thành phố tổ chức hội nghị hỗ trợ về hoàn thuế giá trị gia tăng cho doanh nghiệp và hiệp hội trên địa bàn trong thời gian từ ngày 18 đến 23/8/2026.

Ngành thuế cũng sẽ tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ quan Hải quan, Kho bạc Nhà nước, ngân hàng và các đơn vị liên quan, phục vụ đồng thời việc hỗ trợ người nộp thuế và kiểm soát rủi ro. Kỷ luật, kỷ cương hành chính và chất lượng thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ thuế tiếp tục được siết chặt.

Trên cơ sở kết quả đạt được, Cục Thuế khẳng định sẽ rà soát toàn bộ quy trình, tập trung xử lý dứt điểm các hồ sơ tồn đọng, quá hạn và tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu. Yêu cầu đặt ra là kiểm soát nghiêm hành vi gian lận nhưng không để các biện pháp quản lý trở thành rào cản đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt, qua đó đưa chính sách hoàn thuế thực sự phát huy hiệu quả và đồng hành cùng doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo Minh Phương/Báo Nhân Dân

https://nhandan.vn/nganh-thue-tang-toc-hoan-thue-khoi-thong-dong-von-cho-doanh-nghiep-post982544.html