Căn cứ nội dung bạn đọc hỏi, Luật sư Hoàng Thị Ngọc Minh (Đoàn Luật sư Bắc Ninh), Công ty Luật TNHH QR Law, phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh tư vấn về nội dung này như sau:

Luật sư Hoàng Thị Ngọc Minh

Với trường hợp này, trước hết tôi xin khẳng định rằng: việc cha mất đã hơn 10 năm nhưng gia đình chưa chia di sản không có nghĩa là người thừa kế mất quyền yêu cầu chia di sản.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, đối với di sản là bất động sản, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế, tức là kể từ thời điểm người để lại di sản qua đời.

Vì vậy, nếu cha mới mất hơn 10 năm thì về nguyên tắc, người thừa kế vẫn còn quyền yêu cầu chia di sản là bất động sản. Việc trong suốt thời gian đó gia đình chưa phát sinh tranh chấp hoặc một người trực tiếp quản lý, sử dụng thửa đất cũng không đương nhiên làm mất quyền thừa kế của những người còn lại.

Tuy nhiên, để xác định chính xác quyền của từng người thì vẫn phải xem xét cụ thể: cha có để lại di chúc hay không; thửa đất có phải là tài sản riêng của cha hay tài sản chung; những ai thuộc hàng thừa kế; và trước đây các thành viên trong gia đình có thỏa thuận gì về việc quản lý hoặc phân chia thửa đất hay không.

Nếu người đang quản lý, sử dụng thửa đất không đồng ý chia thì người có quyền thừa kế không mất đi quyền yêu cầu chia di sản.

Trước hết, các bên nên ưu tiên thương lượng, thống nhất phương án phân chia. Chẳng hạn, có thể chia đất cho từng người nếu đủ điều kiện tách thửa; hoặc thống nhất giao thửa đất cho một người tiếp tục quản lý, sử dụng và người đó thanh toán lại giá trị phần di sản cho những người thừa kế còn lại.

Nhưng nếu không thể thỏa thuận được thì người có quyền thừa kế có thể khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết việc chia di sản thừa kế.

Khi giải quyết vụ việc, Tòa án sẽ xác định nguồn gốc và tình trạng pháp lý của thửa đất, xác định những người được hưởng thừa kế, phần di sản của từng người và xem xét phương án chia phù hợp với quy định pháp luật.

Một điểm tôi cũng muốn lưu ý là: người đang quản lý đất trong nhiều năm không đồng nghĩa với việc người đó đương nhiên được hưởng toàn bộ thửa đất. Việc quản lý, sử dụng đất cần được phân biệt với việc đã được các đồng thừa kế chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng đất một cách hợp pháp.

Do đó, trong trường hợp này, nếu thời hiệu vẫn còn và chưa có căn cứ chứng minh di sản đã được phân chia hoặc chuyển quyền hợp pháp thì người thừa kế hoàn toàn có thể thực hiện quyền khởi kiện để yêu cầu phân chia di sản thừa kế.

Duy Phách