Nghệ sĩ trẻ mê mặc zèng

Ánh đèn sân khấu bật sáng, tiếng guitar vang lên, A King Lứu xuất hiện trong bộ zèng truyền thống của người Tà Ôi. Hình ảnh ấy dần trở nên quen thuộc với khán giả yêu nhạc khi chàng trai quê A Lưới (TP.Huế) lựa chọn trang phục của dân tộc mình trong nhiều chương trình biểu diễn tại Hà Nội.

A King Lứu giới thiệu văn hóa Tà Ôi qua âm nhạc và trang phục truyền thống. ẢNH: NVCC

Với Lứu, zèng không chỉ là trang phục để tạo dấu ấn trên sân khấu mà đó còn là cách để mọi người nhận ra anh đến từ đâu, thuộc về cộng đồng nào và phía sau tiếng hát ấy là câu chuyện của đại ngàn. "Có người hỏi tôi quê ở đâu, có người hỏi bộ trang phục này của dân tộc nào, có người còn muốn tìm hiểu để đặt may một bộ. Mỗi lần như vậy, tôi lại có cơ hội kể về người Tà Ôi, về A Lưới và về văn hóa của đồng bào mình", Lứu chia sẻ.

Lứu kể, những câu chuyện về zèng thường bắt đầu từ sự tò mò rất tự nhiên khi khán giả nhìn thấy những đường dệt với các gam màu đỏ, trắng, đen rồi hỏi về ý nghĩa của từng hoa văn. Lứu bảo, trên mỗi tấm zèng không chỉ có những họa tiết trang trí mà còn có hình ảnh của núi rừng, cây cối, muông thú, nương rẫy, sinh hoạt đời thường… của cộng đồng Tà Ôi. Bởi vậy, mỗi tấm zèng mang theo một phần ký ức của bản làng.

Những hoa văn trên zèng lưu giữ hình ảnh núi rừng và đời sống của người Tà Ôi. ẢNH: NVCC

Đó cũng là lý do trong mỗi chuyến biểu diễn, hành trang của Lứu luôn có những bộ zèng được chuẩn bị cẩn thận. Có bộ giữ nguyên kiểu dáng truyền thống, có bộ được điều chỉnh để phù hợp hơn với sân khấu hiện đại nhưng vẫn giữ những họa tiết đặc trưng của người Tà Ôi. Theo Lứu, để hoàn thiện một bộ zèng cần nhiều thời gian bởi phần lớn vẫn được làm thủ công.

Không ít khán giả sau khi xem Lứu biểu diễn đã tìm đến để hỏi về zèng, về nghề dệt truyền thống của người Tà Ôi. Có người còn nhờ anh kết nối để đặt mua. "Tôi vui vì nhờ mình mà bà con có thêm cơ hội giới thiệu sản phẩm. Đó là thành quả từ đôi bàn tay và công sức của họ. Tôi chỉ là người kết nối để nhiều người biết đến zèng hơn", Lứu nói.

A King Lứu mang trang phục zèng của người Tà Ôi lên sân khấu âm nhạc tại Hà Nội. ẢNH: NVCC

Tấm zèng quê hương trở thành dấu ấn quen thuộc trong mỗi lần A King Lứu biểu diễn. ẢNH: NVCC

Mang zèng theo mỗi chuyến đi

Để có thể tự tin mang văn hóa quê hương đến những sân khấu hôm nay, Lứu đã trải qua một chặng đường dài. Chàng trai người Tà Ôi lớn lên tại xã A Roàng cũ (nay là xã A Lưới 4), nơi nằm dưới dãy Trường Sơn hùng vĩ. Từ nhỏ, Lứu đã biết chơi một số nhạc cụ truyền thống của dân tộc mình như đàn ta lư. Tuy nhiên, âm nhạc hiện đại vẫn là điều khá xa lạ. Những năm học tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh Thừa Thiên-Huế (cũ), Lứu lần đầu được tiếp xúc với guitar. Không có đàn để tập, anh chỉ biết đứng nhìn các anh khóa trên luyện tập. Đợi mọi người chơi xong, Lứu mới xin mượn đàn trong ít phút để rèn những hợp âm đầu tiên.

Từ A Lưới, câu chuyện về zèng theo A King Lứu đến nhiều sân khấu ở thủ đô Hà Nội. ẢNH: NVCC

A King Lứu trong một tiết mục kết hợp guitar và trang phục truyền thống Tà Ôi. ẢNH: NVCC

Chàng trai Tà Ôi mong đưa zèng, âm nhạc và câu chuyện quê hương đến gần hơn với người trẻ. ẢNH: NVCC

Niềm say mê ấy lớn dần theo thời gian. Năm lớp 11, Lứu gọi điện về xin bố mua cho mình một cây guitar. Với gia đình khi ấy, đó là khoản tiền không nhỏ. Người cha làm nghề phụ hồ phải dành dụm gần 1 tháng mới đủ tiền mua đàn cho con. "Đó là cây đàn đầu tiên trong đời tôi. Đến giờ mỗi lần cầm đàn, tôi vẫn nhớ những ngày bố đi phụ hồ, người lấm lem xi măng để mua cho mình", Lứu rưng rưng. Tốt nghiệp THPT, thay vì ở lại Huế học đại học, Lứu quyết định ra Hà Nội với khoảng 800.000 đồng vay mượn. Những ngày đầu ở thủ đô, anh làm việc tại một cửa hàng nhạc cụ, ban ngày bán đàn, giao hàng; buổi tối tiếp tục tự học và chuẩn bị cho kỳ thi vào Trường Đại học Sư phạm nghệ thuật T.Ư.

Năm 2019, Lứu trúng tuyển ngành biểu diễn ca nhạc. Từ đó, con đường nghệ thuật dần mở ra. Anh xuất hiện trong nhiều chương trình biểu diễn, từng có dịp đứng chung sân khấu với các nghệ sĩ như Lâm Bảo Ngọc, Bùi Công Nam cùng nhiều gương mặt trẻ khác. Nhưng càng đi xa, Lứu càng muốn mang theo nhiều hơn câu chuyện của quê hương mình. "Mỗi lần biểu diễn, tôi đều muốn khán giả biết mình là người Tà Ôi. Vì thế trong hành lý của mình, tôi luôn dành một ngăn riêng cho zèng. Từ những sân khấu nhỏ đến những chương trình nghệ thuật lớn, tôi vẫn lựa chọn khoác lên mình trang phục truyền thống của dân tộc", Lứu trải lòng.

Hiện chàng trai 25 tuổi đang ấp ủ thực hiện một album kết hợp âm nhạc hiện đại với chất liệu văn hóa Tà Ôi, trong đó có hình ảnh A Lưới, tiếng nói của đồng bào, những nhạc cụ truyền thống và những tấm zèng đã theo anh trên hành trình nghệ thuật.

Theo Hoàng Sơn/ Thanh niên

https://thanhnien.vn/nguoi-tre-pho-thi-giu-hon-dai-ngan-mang-zeng-len-san-khau-am-nhac-thu-do-185260824201547594.htm