Tỉ phú Bill Gates, đồng sáng lập Microsoft, từng là người lạc quan về tiến trình phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI). Nhưng sau khi chứng kiến tận mắt những tiến bộ kinh ngạc trong ngành, ông lại có những nhận định thận trọng hơn. Trong một bài đăng trên blog cá nhân hôm 26.8, ông Gates cho rằng: "AI có thể trở thành công cụ san bằng bất bình đẳng mạnh mẽ nhất trong lịch sử loài người hoặc là nguồn gốc tồi tệ của bất công".

"Hiện tại không có kế hoạch nào giúp xã hội chuyển đổi suôn sẻ sang kỷ nguyên AI", tỉ phú Gates nói. Ông thừa nhận: "Từ trước đến nay, tôi luôn hy vọng sự đổi mới sẽ đến nhanh hơn... Nhưng tôi nghĩ chúng ta cần thời gian để chuẩn bị cho giai đoạn biến động xã hội, chính trị và kinh tế sắp tới".

Tỉ phú Bill Gates, đồng sáng lập Microsoft

ẢNH: REUTERS

Ba rủi ro lớn từ AI

Trong bài viết dài gần 6.000 từ, đồng sáng lập Microsoft đã liệt kê ba rủi ro chính liên quan đến AI. Đầu tiên là nhiều việc làm sẽ biến mất vĩnh viễn. Điều này đặc biệt đáng lo ngại với giới trẻ và những người làm việc ở vị trí cấp thấp. Theo ông Gates, những công việc đầu tiên sẽ biến mất liên quan đến ngành dịch vụ, kỹ sư phần mềm và trợ lý pháp lý. Đến cuối thập kỷ này, ngành xây dựng và ngành dịch vụ khách sạn có thể sẽ dần chuyển sang sử dụng robot.

Rủi ro lớn thứ hai là tội phạm đang có những công cụ tinh vi hơn, trong đó có việc dùng AI để gian lận, phát tán thông tin sai lệch, tạo ra các video giả mạo (deepfake) và tiến hành các hoạt động giám sát. AI đang trao cho những tội phạm dù có kỹ năng hạn chế cũng có thể nhắm mục tiêu vào các cá nhân, doanh nghiệp, thậm chí chính phủ. 

"Điều tương tự cũng đúng với khủng bố sinh học. Dù AI sẽ thúc đẩy những đột phá cứu sống con người trong lĩnh vực thuốc và vaccine nhưng nó cũng có thể dễ dàng tạo ra một căn bệnh mới chết người. Rất khó để phân biệt giữa tiềm năng và nguy cơ của AI", Bill Gates nhận định. 

Rủi ro lớn thứ ba mà Gates lo ngại là AI có thể cản trở sự phát triển của trẻ em và làm xói mòn các mối quan hệ giữa người với người. Ông cho rằng AI giao tiếp với người theo những cách quen thuộc, mà không ép họ bước ra khỏi vùng an toàn. Cách tương tác gây nghiện này đang tước đi những bài học quý giá mà con người học được từ việc tương tác với nhau.

Những lợi ích của AI

Ở chiều ngược lại, ông Gates cũng liệt kê một số lợi ích chính mà công nghệ này mang lại như chăm sóc sức khỏe, giáo dục và nông nghiệp. 

"Trí tuệ nhân tạo có thể đơn giản hóa đáng kể các quy trình, cho phép mọi người nhận được sự trợ giúp họ cần nhanh hơn, đồng thời giúp chính phủ hoạt động hiệu quả hơn", Gates nói.

Để đạt được mục tiêu này, tỉ phú kêu gọi các chính phủ cần thiết lập các khuôn khổ thể chế mới để giải quyết những mâu thuẫn nảy sinh trong quá trình chuyển đổi của thời đại AI, trước khi tỷ lệ thất nghiệp tăng mạnh, các nhóm xã hội bị tổn hại và niềm tin của công chúng bị xói mòn.

"Gần như mọi lúc tôi đều nghĩ về AI. Không phải vì tôi có tất cả các câu trả lời, mà vì những câu hỏi này quan trọng đến mức không nên để một nhóm nhỏ các nhà lãnh đạo công nghệ quyết định. Các chuyên gia trong giới học thuật, doanh nghiệp, chính phủ và xã hội đều có trách nhiệm tham gia định hình tương lai này", tỉ phú Bill Gates nêu ý kiến.

Theo Khương Nha/Thanh niên
https://thanhnien.vn/ti-phu-bill-gates-canh-bao-3-rui-ro-lon-tu-ai-nhan-loai-phai-doi-mat-185260825134321775.htm