Từ ngày 1.9, Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD-ĐT chính thức có hiệu lực, quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng.

Theo quy định mới, nhà giáo nghỉ hưu có thể được cơ sở giáo dục ký hợp đồng toàn thời gian nếu đáp ứng các điều kiện về phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn, sức khỏe và có khả năng ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy.

Đáng chú ý, đây là lần đầu Bộ GD-ĐT ban hành quy định riêng đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu. Trước đây, hoạt động giảng dạy của giáo viên đã nghỉ hưu chủ yếu được thực hiện dưới hình thức thỉnh giảng hoặc hợp đồng theo nhu cầu của từng cơ sở giáo dục.

Thông tư cũng quy định nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu vẫn được xem xét bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư; xét tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú và các danh hiệu thi đua khác theo quy định nếu đáp ứng đủ điều kiện.

Bên cạnh đó, văn bản lần đầu quy định rõ giới hạn giờ giảng đối với nhà giáo thỉnh giảng. Theo đó, tổng số giờ thỉnh giảng trong năm học hoặc năm tài chính không được vượt quá định mức giờ giảng và giờ làm thêm theo quy định hiện hành. Quy định này nhằm bảo đảm chất lượng giảng dạy cũng như tránh tình trạng lạm dụng hoạt động thỉnh giảng.

Giáo viên tham dự buổi kiểm tra đánh giá năng lực tiếng Anh. Ngoài chuyên môn và kinh nghiệm, các nhà giáo nghỉ hưu cần đáp ứng yêu cầu về chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) cũng như phương pháp dạy học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. ảnh: Đào Ngọc Thạch

Trao đổi với Báo Thanh Niên, NGƯT Nguyễn Văn Ngai, nguyên Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho rằng điểm đáng chú ý của thông tư là tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho các cơ sở giáo dục khi có nhu cầu sử dụng đội ngũ nhà giáo nghỉ hưu.

Ông Ngai cho biết thực tế hiện nay vẫn tồn tại tình trạng nơi thừa, nơi thiếu giáo viên; có môn học thừa nhân lực nhưng cũng có môn học gặp khó khăn trong tuyển dụng. Trong bối cảnh đó, việc cho phép ký hợp đồng toàn thời gian với giáo viên nghỉ hưu sẽ giúp các trường có thêm giải pháp bổ sung nhân sự.

"Việc này giúp các cơ sở giáo dục có thể hợp đồng những giáo viên đã nghỉ hưu để đảm bảo số lượng giáo viên theo quy định, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy và giáo dục", ông Ngai nhận định.

Kinh nghiệm là lợi thế, nhưng phải đáp ứng yêu cầu mới

Theo ông Ngai, lợi thế lớn nhất của đội ngũ giáo viên nghỉ hưu là kinh nghiệm tích lũy sau nhiều năm công tác, đặc biệt trong công tác giảng dạy, giáo dục học sinh và quản lý lớp học.

Tuy nhiên, việc lựa chọn giáo viên nghỉ hưu cần gắn với yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

Ông cho rằng ngoài chuyên môn và kinh nghiệm, các nhà giáo nghỉ hưu cần đáp ứng yêu cầu về chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) cũng như phương pháp dạy học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Trong trường hợp cần thiết, các cơ sở giáo dục có thể tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức để đội ngũ này thích ứng với yêu cầu mới. 

Thực tế, Thông tư 59 cũng đặt ra nhiều yêu cầu đối với đội ngũ nhà giáo sau khi nghỉ hưu. Ngoài điều kiện về sức khỏe, phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn, nhà giáo được ký hợp đồng toàn thời gian còn phải có khả năng ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy. Bên cạnh nhiệm vụ giảng dạy, họ còn được khuyến khích tham gia bồi dưỡng, hỗ trợ phát triển đội ngũ nhà giáo kế cận theo kế hoạch của cơ sở giáo dục. 

Theo các chuyên gia, đây là điểm mới đáng chú ý bởi mục tiêu của chính sách không chỉ là bổ sung nhân lực cho các trường học mà còn tận dụng kinh nghiệm của đội ngũ nhà giáo kỳ cựu trong công tác đào tạo, hướng dẫn giáo viên trẻ. 

Ông Ngai đánh giá việc ban hành thông tư là chủ trương tích cực, vừa tạo điều kiện cho các cơ sở giáo dục có thêm nguồn nhân lực, vừa giúp những nhà giáo còn sức khỏe, năng lực tiếp tục đóng góp cho ngành sau khi nghỉ hưu.

Theo Thương Nguyên/Thanh niên

https://thanhnien.vn/giao-vien-nghi-huu-co-the-day-toan-thoi-gian-khong-chi-de-bo-sung-nhan-luc-185260827172102206.htm