Tiếp tục chương trình phiên họp thứ 6, sáng 24/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Giải trình tại phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho biết, Chính phủ xác định việc sửa đổi luật lần này nhằm tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động đăng ký, xác lập và khai thác quyền sở hữu trí tuệ.
![]()
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng giải trình, làm rõ những ý kiến của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu
Tạo điều kiện thuận lợi cho việc đăng ký xác lập quyền sở hữu trí tuệ
Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh, dự án Luật được xây dựng và ban hành nhằm thể chế hóa các nghị quyết của Đảng, cụ thể là Nghị quyết số 27, Nghị quyết 57, Nghị quyết 66, Nghị quyết 68 về cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tinh gọn bộ máy và phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Các nội dung chính của dự thảo luật bao gồm: Đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đăng ký xác lập quyền sở hữu trí tuệ; bãi bỏ các thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng; việc thay đổi thông tin chủ văn bằng bảo hộ do chuyển nhượng quyền được thực hiện theo thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ.
Dự án Luật bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ do Luật Đầu tư đã loại bỏ dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo đó, không quy định về điều kiện với tổ chức, cá nhân giám định; nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân giám định cùng trình tự, thủ tục thực hiện dự kiến được quy định tại văn bản dưới luật, làm cơ sở cho hoạt động quản lý, thanh tra và kiểm tra.
Ngoài ra, dự án Luật cũng lược bỏ các quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự, thủ tục xác lập quyền đối với giống cây trồng và giao Chính phủ quy định chi tiết để đảm bảo sự thống nhất với các quy định tương ứng về quyền sở hữu công nghiệp.
Với các quy định sửa đổi, bổ sung liên quan nêu trên, dự án Luật sẽ bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh. Cụ thể, dự án Luật đã cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh đối với tổ chức cá nhân kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ, bao gồm 1 điều kiện với tổ chức và 4 điều kiện đối với cá nhân. Cắt giảm 16 thủ tục liên quan đến cấp, cấp lại, thu hồi giấy chứng nhận tổ chức giám định sở hữu trí tuệ và thẻ giám định viên sở hữu trí tuệ; 2 thủ tục về đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng.
Hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị nghiêm túc
Thẩm tra về dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu khẳng định, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ với cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn như được nêu tại Tờ trình của Chính phủ, theo đó sửa đổi, bổ sung 18/222 điều của Luật hiện hành. Trình tự, thủ tục xây dựng dự án Luật cơ bản bảo đảm đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị nghiêm túc, đầy đủ các tài liệu theo quy định, đủ điều kiện để trình UBTVQH xem xét, cho ý kiến.
Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, nội dung của dự thảo Luật cơ bản phù hợp và thể chế hóa khá toàn diện các quan điểm, chủ trương của Đảng và các kết luận, chỉ đạo của cấp có thẩm quyền về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính...; đáp ứng các yêu cầu về bảo đảm quốc phòng, an ninh, chính sách dân tộc và bình đẳng giới như đã đánh giá, phân tích cụ thể tại Báo cáo thẩm tra đầy đủ.
Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Luật để thể chế hóa đầy đủ hơn các chủ trương, định hướng của Đảng trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, đặc biệt là Kết luận số 51-KL/TW của Bộ Chính trị đối với các yêu cầu về hoàn thiện thể chế sở hữu trí tuệ hiện đại, đồng bộ, thích ứng hiệu quả với kinh tế số; rà soát toàn diện, kỹ lưỡng từng nội dung của dự thảo Luật, bảo đảm việc sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ không làm phát sinh chồng chéo, mâu thuẫn với các điều ước, hiệp định và cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, đặc biệt là Công ước quốc tế về bảo hộ giống cây trồng mới (Công ước UPOV).
Dự thảo Luật đã cơ bản đáp ứng các yêu cầu về bảo đảm tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định pháp luật có liên quan, đặc biệt là quy định về quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng (như tại khoản 4 Điều 13, khoản 2 Điều 30 của Luật Trồng trọt) để bảo đảm không phát sinh mâu thuẫn, chồng chéo.
Cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh không cần thiết
Giải trình, làm rõ những ý kiến của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng khẳng định, Chính phủ đã thống nhất phạm vi sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ gồm 3 vấn đề chính: Một là đơn giản hóa thủ tục hành chính. Hai là cắt giảm những ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Ba là thống nhất đầu mối quản lý nhà nước về giống cây trồng.
Chính phủ xác định sửa đổi Luật lần này nhằm tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động đăng ký, xác lập và khai thác quyền sở hữu trí tuệ; đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh không cần thiết; đồng thời kiện toàn mô hình quản lý Nhà nước theo hướng tập trung, thống nhất đầu mối, trong đó, chuyển chức năng quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.
Điều này nhằm gắn kết chặt chẽ việc bảo hộ giống cây trồng với hệ sinh thái khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa tài sản trí tuệ; phù hợp với thông lệ quốc tế và công ước quốc tế về bảo hộ giống cây trồng mới. Tiếp thu ý kiến của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ sẽ rà soát để tiếp tục sửa toàn diện Luật Sở hữu trí tuệ.
Bảo đảm tính thống nhất giữa các luật có liên quan
Phát biểu kết luận về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với phạm vi sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ như hồ sơ Chính phủ trình.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ động, tích cực, khẩn trương trong việc giúp Chính phủ chuẩn bị hồ sơ dự án Luật bảo đảm đầy đủ, chi tiết và đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã chủ động phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Hội đồng Dân tộc, các cơ quan Quốc hội khẩn trương tổ chức thẩm tra kỹ lưỡng, nêu nhiều nội dung cụ thể có căn cứ lập luận và thể hiện quan điểm rõ ràng.
Trên cơ sở ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương giúp Chính phủ hoàn thiện hồ sơ dự án Luật; trình Quốc hội theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời tiếp tục rà soát bảo đảm tính thống nhất giữa các luật có liên quan và rà soát hệ thống các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành, bảo đảm sẽ có điều chỉnh đồng bộ, khả thi. Trên cơ sở đó, nghiên cứu để tiếp tục sửa toàn diện luật này vào thời điểm phù hợp.
Dựa trên cơ sở hồ sơ hoàn chỉnh dự án Luật do Chính phủ trình, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp hoàn chỉnh báo cáo thẩm tra để trình Quốc hội xem xét theo quy định và đề nghị các cơ quan phối hợp để gửi tài liệu cho các đại biểu Quốc hội theo đúng quy định.
Theo Nguyễn Hoàng/Báo Điện tử Chính phủ