Thủ tướng Lê Minh Hưng thảo luận tại tổ đại biểu Quốc hội - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Chiều 18/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, đầu tư công năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước, kế hoạch đầu tư công năm 2027.

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng (đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng) làm rõ thêm một số nội dung về tình hình kinh tế - xã hội, những nỗ lực cải cách thể chế để kiến tạo phát triển, lộ trình chuyển đổi số, cắt giảm chi phí trung gian, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.

Theo Thủ tướng, điểm rất mới và quan trọng trong thời gian qua là tư duy, nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành đã có sự chuyển biến rõ nét, tích cực, dù vẫn cần thêm thời gian để sự chuyển biến này đồng đều và mạnh mẽ hơn.

Những kết quả đạt được có sự đóng góp của cả hệ thống chính trị, từ Trung ương đến cơ sở. Nhiều địa phương đã quyết liệt điều chuyển, bố trí cán bộ; đối với những ngành, lĩnh vực chưa đạt yêu cầu, lãnh đạo trực tiếp làm việc để tạo chuyển biến.

Cho biết Quốc hội, Chính phủ đang đẩy mạnh phân cấp, Thủ tướng nhấn mạnh vai trò, thẩm quyền của các địa phương ngày càng lớn, đặc biệt là trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu. Theo Thủ tướng, tăng trưởng không thể đạt được nếu thiếu sự vào cuộc của chính quyền địa phương.

Thủ tướng nhấn mạnh vai trò và thẩm quyền của các địa phương là rất lớn - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

"Tôi cũng rất trăn trở, mục tiêu đặt ra rồi phải trăn trở, suy nghĩ tìm giải pháp, phải trao đổi với các đồng chí lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành tìm giải pháp bằng được để có thể giải quyết vấn đề; ở địa phương các đồng chí cũng như vậy.

Chúng ta bây giờ không báo cáo là họp bao nhiêu cuộc, ban hành bao nhiêu văn bản, mà quan trọng là đến ngày giờ thì kết quả đâu và kết quả đấy có đạt chất lượng hay không", Thủ tướng nói.

Thủ tướng nhấn mạnh sự phối hợp giữa Chính phủ và Quốc hội thời gian qua rất chặt chẽ, hiệu quả, với nhiều đổi mới ngay từ đầu nhiệm kỳ, góp phần hoàn thành khối lượng công việc lớn. Đặc biệt, việc thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng được đẩy nhanh, tạo đột phá trong nhiều lĩnh vực như đất đai, kinh doanh bất động sản, điện lực, y tế, giáo dục, văn hóa, khoa học, công nghệ...

Cùng với việc ban hành các luật là yêu cầu kịp thời ban hành văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm chất lượng, không để phát sinh những ách tắc mới. Theo Thủ tướng, Chính phủ không còn tình trạng nợ đọng văn bản hướng dẫn.

"Xây dựng thể chế không phải chỉ để xử lý điểm nghẽn mà còn để kiến tạo phát triển. Có thể chế đầy đủ, thông thoáng, minh bạch, phù hợp với các chuẩn mực và thông lệ quốc tế thì mới có thể kiến tạo phát triển, huy động được các nguồn lực cho tăng trưởng, cho phát triển, xây dựng đất nước", Thủ tướng nói.

Thủ tướng cũng làm rõ các giải pháp và kết quả điều hành kinh tế vĩ mô nhằm tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng nhanh, bền vững. Trong đó, Thủ tướng nhấn mạnh những nỗ lực bảo đảm nguồn cung, giữ giá xăng dầu ở mức thấp, bảo đảm cung ứng điện và không tăng giá điện; đồng thời kiểm soát chặt chẽ giá các mặt hàng khác.

Theo số liệu được Thủ tướng viện dẫn, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước.

Theo Thủ tướng, tăng trưởng đến từ nhiều lĩnh vực, nhưng chỉ số quan trọng cho thấy sức khỏe nền kinh tế là số thu ngân sách - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Thủ tướng nhấn mạnh, nếu không điều hành nhạy bén, kịp thời thì khó có thể kiểm soát lạm phát như hiện nay. Dẫn chứng về biến động giá xăng dầu, Thủ tướng cho biết giá xăng dầu thế giới tăng tới 65-90%; nếu không có các giải pháp điều hành phù hợp, giá xăng dầu trong nước có thể tăng tới 80%, từ đó gây tác động vòng hai đến giá các mặt hàng khác.

Theo Thủ tướng, so với các nước trong khu vực, giá xăng dầu Việt Nam ở mức thấp nhất, góp phần giảm áp lực lạm phát.

"Nếu lạm phát mà tăng thì thành quả tăng trưởng bị xói mòn và người dân không được hưởng từ những thành quả đó. Tăng trưởng cao nhưng phải trên nền tảng ổn định, 9 tháng kết quả như vậy và mục tiêu năm tới tiếp tục kiên định nền tảng như vậy", Thủ tướng bày tỏ.

Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Số thu ngân sách là thước đo sức khỏe nền kinh tế

Theo Thủ tướng, tăng trưởng đến từ nhiều lĩnh vực, song một trong những chỉ số quan trọng phản ánh sức khỏe nền kinh tế là số thu ngân sách nhà nước.

Thu ngân sách nhà nước cả năm 2026 ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14% so với năm 2025 và vượt dự toán khoảng 526 nghìn tỷ đồng (trên 20,8%), trong khi đã thực hiện miễn, giảm, gia hạn thuế, phí khoảng 360 nghìn tỷ đồng. Trong tổng thu ngân sách, thu nội địa ước đạt khoảng 2,6 triệu tỷ đồng.

"Nền kinh tế có tăng trưởng thật hay không có thể thấy từ con số thu ngân sách", Thủ tướng nói.

Thủ tướng cho rằng, hiện nay, Việt Nam đang tập trung đầu tư các công trình trọng điểm. Hiệu quả lan tỏa của các công trình này cần có thời gian để phát huy, đóng góp cho tăng trưởng trong nhiều năm tới.

Thủ tướng cũng phân tích, làm rõ thêm những vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm, trong đó có các giải pháp Chính phủ đang tập trung triển khai theo chỉ đạo của Trung ương và Quốc hội, đặc biệt là cắt giảm các khâu trung gian, giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế, người dân và doanh nghiệp, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Các lĩnh vực được Thủ tướng đề cập gồm đất đai, bất động sản, điện, xăng dầu, thuốc, thiết bị y tế, sản xuất và xuất khẩu nông sản.

"Vừa qua, chúng tôi kiên quyết yêu cầu các cơ quan chức năng đấu tranh với các vi phạm, tiêu cực thì mới thấy là chi phí trung gian rất lớn, cuối cùng là người bệnh, người dân phải trả một chi phí cao cho thiết bị và thuốc chữa bệnh. Điều đó không thể chấp nhận được", Thủ tướng lấy ví dụ trong lĩnh vực y tế.

Thủ tướng trao đổi với đại biểu Quốc hội - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Thủ tướng cũng đề cập các nhiệm vụ, giải pháp về chuyển đổi số, trong đó có triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, hoàn thiện các cơ sở dữ liệu và Cổng Dịch vụ công quốc gia, đẩy mạnh giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông.

Trọng tâm là bảo đảm kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu, giúp người dân, doanh nghiệp không phải cung cấp lại những thông tin, giấy tờ đã có trong các cơ sở dữ liệu khi thực hiện thủ tục hành chính, qua đó hiện đại hóa quản trị công, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đó, Chính phủ tập trung thúc đẩy giải ngân, phấn đấu đạt 100% kế hoạch vốn đầu tư công được giao; rà soát, giảm số lượng dự án đầu tư công tối thiểu 30% so với giai đoạn 2021-2025, tập trung nguồn lực cho các dự án thực sự hiệu quả, có sức lan tỏa lớn; đồng thời đẩy mạnh huy động nguồn lực từ đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài và các nguồn vốn khác.

Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ thực hiện phân bổ vốn sớm, trong khi việc lựa chọn dự án đầu tư thuộc trách nhiệm của địa phương, nhằm bảo đảm các dự án sớm phát huy hiệu quả kinh tế - xã hội, tạo sức lan tỏa lớn.

"Các địa phương cũng phải cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, cắt giảm những thủ tục nội bộ để tạo một môi trường cạnh tranh, thu hút được các nhà đầu tư trong và ngoài nước thì chúng ta mới thực hiện được mục tiêu tăng trưởng hai con số", người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh.

Đề cập các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong lĩnh vực y tế, văn hóa, giáo dục và an sinh xã hội, Thủ tướng đánh giá cao những ý kiến đóng góp của các đại biểu Quốc hội đối với dự thảo Nghị quyết của Quốc hội, trên cơ sở nghiên cứu kỹ lưỡng, bám sát thực tiễn cuộc sống.

Thủ tướng trân trọng đề nghị các đại biểu Quốc hội tiếp tục đóng góp ý kiến để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, làm cơ sở cho Chính phủ triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Chính phủ sẽ thường xuyên, định kỳ báo cáo Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội về những vấn đề phát sinh, vướng mắc cần xử lý.

Thủ tướng cũng mong muốn các đại biểu Quốc hội, thông qua hoạt động giám sát, kịp thời chia sẻ, đóng góp ý kiến về những vấn đề phát sinh để Chính phủ và các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện công tác chỉ đạo, điều hành.

"Có nhiều vấn đề chúng ta cũng không dự báo được và các nước trên thế giới cũng không dự báo nổi, nên vẫn phải có những khoảng đệm và độ linh hoạt trong điều hành để có thể chủ động xử lý các tình huống", người đứng đầu Chính phủ bày tỏ.

Thủ tướng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, theo đúng chủ trương của Trung ương và quy định của Quốc hội - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Tất cả 34 địa phương đều dự kiến tăng chi ngân sách năm 2027

Về ý kiến của các đại biểu Quốc hội liên quan đến tỷ lệ phân chia nguồn thu ngân sách giữa Trung ương và địa phương, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, theo đúng chủ trương của Trung ương và quy định của Quốc hội.

Theo Thủ tướng, ngân sách Trung ương phải có nguồn lực đủ lớn để thực hiện các nhiệm vụ chi quan trọng của đất nước, nhất là đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, triển khai các dự án trọng điểm quốc gia, bảo đảm quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội; đồng thời chủ động xử lý những vấn đề phát sinh ngoài dự báo như thiên tai, dịch bệnh và hỗ trợ các địa phương.

Thủ tướng cho biết các dự án trọng điểm trong nhiệm kỳ này có tổng vốn đầu tư khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, gấp 5 lần nhiệm kỳ trước. Cùng với đó, cần đẩy mạnh đầu tư cho quốc phòng, an ninh nhằm bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho tăng trưởng, phát triển.

Về phương án phân chia nguồn thu giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương năm 2027, Thủ tướng cho biết Chính phủ đã tính toán kỹ lưỡng, phối hợp với các địa phương và xem xét trong tổng thể yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Phương án đã được báo cáo, thảo luận, tiếp thu, hoàn thiện qua nhiều bước trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Thông tin cụ thể về tác động của phương án phân chia nguồn thu mới, Thủ tướng nhấn mạnh việc đánh giá phải đặt trong tổng thể nguồn lực ngân sách của từng địa phương, bao gồm cả nguồn bổ sung, hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, thay vì chỉ xem xét tỷ lệ điều tiết các khoản thu.

Theo phương án dự kiến, chi ngân sách năm 2027 của cả 34 địa phương đều tăng so với năm 2026, chưa tính nguồn thu từ sử dụng đất và xổ số kiến thiết. Trong đó, mức chi của Hà Nội dự kiến tăng khoảng 33%, TPHCM tăng khoảng 28%; các địa phương còn lại cũng được bảo đảm mức tăng chi.

Đồng thời, số thu ngân sách được hưởng của Hà Nội năm 2027 dự kiến gấp khoảng 3 lần năm 2023; TPHCM gấp 2,2 lần và các địa phương còn lại tăng bình quân khoảng 1,8 lần.

Bên cạnh đó, các cơ chế, chính sách đặc thù và những quy định mới về phát triển đô thị sẽ tiếp tục tạo điều kiện để các địa phương, nhất là các đô thị lớn, khai thác thêm nguồn thu cho đầu tư phát triển.

Thủ tướng cho rằng việc trao cơ chế đặc thù cho địa phương phải hướng tới tạo ra nguồn thu mới, mở rộng dư địa phát triển, thay vì chỉ tập trung điều chỉnh tỷ lệ phân chia ngân sách. Đồng thời, ngân sách Trung ương tiếp tục bố trí nguồn lực lớn để đầu tư trở lại cho các địa phương, bao gồm cả các thành phố lớn và những tỉnh còn nhiều khó khăn.

"Chính phủ đã đánh giá tương đối kỹ tác động của phương án phân chia ngân sách và sẽ tiếp tục chủ động, linh hoạt trong điều hành", Thủ tướng khẳng định và cho biết, đối với những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền, Chính phủ sẽ báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Theo Hà Văn/baochinhphu.vn

https://baochinhphu.vn/thu-tuong-kien-dinh-kiem-soat-lam-phat-de-nguoi-dan-duoc-huong-thanh-qua-tu-tang-truong-102261018192427313.htm