Tối 2/11, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua dự thảo Nghị quyết quy định việc các cơ quan thanh tra được trích một phần từ các khoản tiền thu hồi, phát hiện qua thanh tra sau khi nộp vào ngân sách nhà nước để chi cho hoạt động và nâng cao năng lực của cơ quan thanh tra.

Nghị quyết này quy định việc các cơ quan thanh tra được trích một phần từ các khoản tiền thu hồi, phát hiện sau thanh tra sau khi nộp vào ngân sách Nhà nước để chi cho hoạt động và nâng cao năng lực của cơ quan thanh tra; lập, giao dự toán, sử dụng, quyết toán nguồn kinh phí do các cơ quan thanh tra được trích.

Thu trước, chi sau, công khai, minh bạch, không trùng lặp

Trước khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội biểu quyết, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt trình bày tờ trình của Chính phủ.

Theo Phó Tổng Thanh tra, việc xây dựng nghị quyết nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương của Đảng; bảo đảm thống nhất với Luật Thanh tra năm 2025 và pháp luật có liên quan.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt. Ảnh: quochoi.vn

Bên cạnh kế thừa các quy định còn phù hợp của Nghị quyết số 37, dự thảo nghị quyết trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội sửa đổi những nội dung không còn phù hợp, đồng thời bổ sung quy định mới đáp ứng yêu cầu nâng cao năng lực của cơ quan thanh tra.

Nghị quyết được xây dựng tuân thủ nguyên tắc “thực hiện thu trước, chi sau, trong phạm vi dự toán được cấp có thẩm quyền giao; công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả; không trùng lặp với các nhiệm vụ đã được bố trí từ ngân sách Nhà nước và các nguồn kinh phí khác”.

Dự thảo nghị quyết gồm 8 điều, trong đó quy định rõ các khoản được trích; mức trích; việc sử dụng kinh phí được trích.

Bên cạnh đó, thực hiện kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo nghị quyết đã lược bỏ quy định về chi khen thưởng, động viên cho cán bộ, công chức; điều chỉnh ngưỡng trích để phù hợp với quy mô của cơ quan thanh tra sau sắp xếp.

Theo dự thảo nghị quyết, Thanh tra Chính phủ được trích tối đa 30% tổng số tiền đã nộp vào ngân sách Nhà nước đối với số nộp đến 150 tỷ đồng/năm; trích thêm tối đa 20% đối với số nộp từ trên 150 tỷ đồng đến 250 tỷ đồng/năm; trích thêm tối đa 10% đối với số nộp từ trên 250 tỷ đồng/năm.

Các cơ quan thanh tra còn lại được trích tối đa 30% tổng số tiền đã nộp vào ngân sách Nhà nước đối với số nộp đến 30 tỷ đồng/năm; trích thêm tối đa 20% đối với số nộp từ trên 30 tỷ đồng đến 60 tỷ đồng/năm; trích thêm tối đa 10% đối với số nộp từ trên 60 tỷ đồng/năm.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phạm Thúy Chinh. Ảnh: quochoi.vn

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phạm Thúy Chinh cho biết đa số ý kiến tán thành điều chỉnh ngưỡng trích phù hợp với quy mô tổ chức, khối lượng nhiệm vụ sau sắp xếp và khoản 3 Điều 59 Luật Thanh tra năm 2025.

Đa số ý kiến trong cơ quan thẩm tra cũng nhất trí với các nhóm nội dung chi có tính đặc thù của ngành thanh tra.

Tuy nhiên, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị rà soát từng nội dung chi, xác định rõ mục đích, điều kiện, phạm vi sử dụng, bảo đảm không trùng với nhiệm vụ chi đã được bố trí trong dự toán ngân sách hoặc từ nguồn khác.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị chỉnh lý theo hướng chỉ chi hỗ trợ thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng và quy định rõ điều kiện, cơ chế kiểm soát.

Đối với mua sắm, sửa chữa, khoa học, công nghệ, đào tạo và các nhiệm vụ cần thiết khác, theo cơ quan thẩm tra, cần làm rõ tiêu chí, nội hàm, bảo đảm công khai, minh bạch và kiểm soát được việc sử dụng kinh phí.

Mức trích phù hợp với bộ máy cơ quan thanh tra sau sắp xếp

Thống nhất về chủ trương trích theo đề xuất, Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Trần Minh Khương nhấn mạnh sự cần thiết phải quy định rõ khoản tiền được trích cụ thể là gì.

Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Trần Minh Khương. Ảnh: quochoi.vn

Ông Khương đề xuất khoản trích nên được xác định cụ thể trên cơ sở thực tăng thu và giảm chi ngân sách Nhà nước.

Làm rõ vấn đề này, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt nhấn mạnh việc trích lập kinh phí hoàn toàn dựa trên số liệu thực thu, thực nộp vào ngân sách Nhà nước.

Cụ thể, khoản trích này chỉ được phát sinh sau khi qua quá trình thanh tra, phát hiện sai phạm và các đơn vị, cá nhân vi phạm đã nộp tiền vào ngân sách nhà nước.

Do đó, đây không phải là những khoản áp dụng đại trà cho các sai phạm hành chính thông thường, mà gắn liền với kết quả thu hồi tài sản thực tế cho Nhà nước.  

Liên quan đến những điều chỉnh về mức trích và tỷ lệ phân bổ, Thanh tra Chính phủ cho biết các nội dung này được tính toán kỹ lưỡng, bám sát và phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy cơ quan thanh tra theo tinh thần tinh gọn hiện nay.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt. Ảnh: quochoi.vn

Lãnh đạo Thanh tra Chính phủ cũng khẳng định dự thảo nghị quyết trước khi trình cấp có thẩm quyền đã trải qua một quy trình rà soát, đánh giá khắt khe.

Theo đó, cơ quan soạn thảo đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính, các bộ, ngành liên quan cũng như Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội để tổng kết thực tiễn.

Phó Tổng Thanh tra nêu rõ việc lấy ý kiến và thẩm định đa chiều nhằm đảm bảo mục tiêu tối thượng là các quy định về trích lập phải chuẩn xác, đúng pháp luật; đồng thời nguồn kinh phí sau khi phân bổ phải được sử dụng đúng mục đích, phục vụ hiệu quả cho hoạt động nghiệp vụ của lực lượng thanh tra.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu kết luận. Ảnh: quochoi.vn

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí với đề xuất của Chính phủ về việc ban hành Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định việc các cơ quan thanh tra được giữ lại một phần từ các khoản tiền thu hồi phát hiện qua thanh tra sau khi nộp ngân sách nhà nước, nhằm chi cho hoạt động và nâng cao năng lực của cơ quan thanh tra theo trình tự, thủ tục rút gọn. 

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị rà soát, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết đảm bảo rõ ràng về mục đích, đối tượng, thời điểm có hiệu lực thi hành; tránh chồng chéo, trùng lặp nhiệm vụ chi và phù hợp với các quy định pháp luật về quản lý ngân sách. 

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính được giao phối hợp với Thanh tra Chính phủ và các cơ quan liên quan để rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết.

100% các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tham dự đã biểu quyết thông qua Nghị quyết quy định việc các cơ quan thanh tra được trích một phần từ các khoản tiền thu hồi, phát hiện qua thanh tra sau khi nộp vào ngân sách nhà nước để chi cho hoạt động và nâng cao năng lực của cơ quan thanh tra.

Theo Hương Giang/Báo Thanh tra

https://thanhtra.com.vn/doi-noi-52FA82FBF/thong-qua-nghi-quyet-cho-phep-co-quan-thanh-tra-trich-mot-phan-tien-thu-hoi-sau-thanh-tra-cce97872b.html