Nhiều hộ nuôi trồng thủy sản tại Hải Phòng thiệt hại hàng tỷ đồng sau bão Yagi. Ảnh: Phương Thanh.

Kinh nghiệm quốc tế: Chủ động bảo đảm nhu cầu thiết yếu trong 72 giờ

Mất điện trên diện rộng, gián đoạn nguồn nước, giao thông bị chia cắt hay hệ thống thông tin liên lạc gặp sự cố… là những tình huống có thể khiến các hoạt động thường ngày bị đảo lộn. Khi đó, việc tiếp cận thực phẩm, nước sạch, thuốc men và các dịch vụ thiết yếu có thể gặp khó khăn, nhất là trong khoảng thời gian đầu khi lực lượng chức năng đang tập trung xử lý sự cố.

Đây là lý do nhiều quốc gia khuyến khích người dân chủ động chuẩn bị một lượng nhu yếu phẩm cơ bản để có thể tự bảo đảm những nhu cầu tối thiểu trong khoảng 72 giờ đầu của tình huống khẩn cấp.

Theo hướng dẫn của Chính phủ Anh, người dân nên chuẩn bị cho khả năng các dịch vụ thiết yếu như điện, nước, điện thoại và internet bị gián đoạn tạm thời. Theo đó, có thể dự trữ một lượng nhỏ thực phẩm không dễ hư hỏng, nước uống, kiểm tra thuốc men cần thiết và thống nhất phương án liên lạc giữa các thành viên trong gia đình.

Tại Pháp, cơ quan chức năng cũng hướng dẫn người dân chuẩn bị bộ dụng cụ khẩn cấp đủ dùng trong 72 giờ. Danh mục cơ bản gồm nước uống, thực phẩm không cần chế biến phức tạp, đèn pin, pin dự phòng, radio, bộ sơ cứu, thuốc cá nhân, giấy tờ quan trọng và một khoản tiền mặt. Bộ đồ dùng cần được đặt ở vị trí dễ lấy, thường xuyên kiểm tra và bổ sung khi cần thiết.

Canada cũng khuyến nghị các hộ gia đình chuẩn bị những vật dụng thiết yếu đủ dùng trong ít nhất 3 ngày, đồng thời điều chỉnh danh mục theo số lượng thành viên, điều kiện sinh sống và nhu cầu riêng của từng người.

Điểm chung trong các khuyến nghị này là nâng cao khả năng tự chủ của mỗi hộ gia đình trong giai đoạn đầu khi dịch vụ thiết yếu bị gián đoạn, chứ không phải khuyến khích người dân mua sắm ồ ạt hay tích trữ hàng hóa vượt quá nhu cầu.

Sẵn sàng từ mỗi gia đình, chủ động cho cả cộng đồng

Việc chủ động chuẩn bị không chỉ có ý nghĩa khi xảy ra sự cố an ninh mạng hay gián đoạn hạ tầng mà còn đặc biệt cần thiết trước những diễn biến thiên tai khó lường.

Mới đây, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đã có công văn yêu cầu 26 tỉnh, thành phố chủ động ứng phó với các hình thái thiên tai có thể xảy ra trong 10 ngày, từ ngày 4-14/11/2026. Theo dự báo, khoảng ngày 8-9/11, Bắc Bộ có khả năng chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh mạnh, trời chuyển lạnh, vùng núi có nơi rét với nhiệt độ thấp nhất dưới 13 độ C. Đây được nhận định là đợt rét diện rộng đầu tiên của mùa Đông 2026-2027.

Từ ngày 9-12/11, khu vực từ Thanh Hóa đến Huế, Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có khả năng xuất hiện một đợt mưa lớn trên diện rộng. Mưa lớn có thể kéo theo nguy cơ lũ, ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất. Trên biển, từ đêm 8-12/11, một số khu vực vịnh Bắc Bộ, vùng biển từ Nam Quảng Trị đến Quảng Ngãi và Bắc Biển Đông được dự báo có gió mạnh, biển động.

Trước diễn biến này, Ban Chỉ đạo đề nghị các địa phương ven biển từ Quảng Ninh đến Lâm Đồng theo dõi sát bản tin dự báo, cảnh báo gió mạnh trên biển; kịp thời thông báo, hướng dẫn chủ tàu, thuyền trưởng và người điều khiển phương tiện chủ động phòng tránh, bảo đảm an toàn về người và tài sản.

Tại Trung Bộ, các địa phương cần rà soát khu vực có nguy cơ ngập sâu, lũ quét, sạt lở đất để chủ động sơ tán người dân đến nơi an toàn; đồng thời vận hành hồ chứa thủy điện, thủy lợi theo quy định.

Ở Bắc Bộ, chính quyền địa phương được yêu cầu triển khai phương án ứng phó với rét, bảo vệ sức khỏe người dân, lưu ý nguy cơ ngộ độc khí khi sử dụng bếp than sưởi ấm trong phòng kín, cũng như bảo vệ vật nuôi và sản xuất nông nghiệp.

Những yêu cầu này cho thấy ứng phó thiên tai không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà cần có sự phối hợp, chủ động từ chính quyền cơ sở và người dân. Trong đó, việc thường xuyên theo dõi thông tin dự báo, cảnh báo và nắm được kỹ năng phòng tránh là yếu tố quan trọng để giảm thiểu thiệt hại.

Ở cấp độ gia đình, mỗi nhà có thể bắt đầu từ việc rà soát những nhu cầu thiết yếu của mình. Trước hết là nước uống và thực phẩm. Các gia đình có thể duy trì một lượng nước uống dự phòng, cùng những thực phẩm có thời hạn bảo quản dài, dễ sử dụng và phù hợp với thói quen ăn uống. Không nhất thiết phải mua thêm quá nhiều hàng hóa cùng lúc; có thể kiểm tra những thứ sẵn có trong nhà, sử dụng và bổ sung theo nguyên tắc luân phiên để tránh lãng phí.

Thuốc men và vật dụng y tế cũng cần được quan tâm. Những người đang sử dụng thuốc thường xuyên cần kiểm tra lượng thuốc còn lại, bảo đảm có phương án duy trì sử dụng khi việc đi lại hoặc tiếp cận cơ sở y tế gặp khó khăn. Gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi, người khuyết tật hoặc người có nhu cầu chăm sóc đặc biệt cần chuẩn bị thêm các vật dụng phù hợp.

Bên cạnh đó, một số thiết bị đơn giản có thể phát huy tác dụng khi mất điện hoặc gián đoạn liên lạc như đèn pin, pin dự phòng, bộ sạc điện thoại, radio dùng pin và một khoản tiền mặt. Các giấy tờ quan trọng nên được bảo quản ở nơi khô ráo, dễ tìm; những số điện thoại cần thiết có thể được ghi lại trên giấy để sử dụng khi điện thoại hết pin hoặc mạng viễn thông gặp trục trặc.

Quan trọng không kém là xây dựng phương án liên lạc và hỗ trợ giữa các thành viên. Mỗi gia đình nên thống nhất cách liên hệ khi bị chia tách, địa điểm có thể gặp nhau và người cần thông báo trong trường hợp khẩn cấp. Với những hộ sống trong khu dân cư đông người, việc duy trì kết nối với hàng xóm, tổ dân phố cũng giúp tăng khả năng hỗ trợ lẫn nhau khi xảy ra sự cố.

Chuẩn bị ở cấp hộ gia đình chỉ là một phần của năng lực ứng phó khẩn cấp. Điều này không có nghĩa mỗi gia đình phải tự xoay xở trong mọi hoàn cảnh. Đó là khoảng thời gian để người dân chủ động bảo đảm những nhu cầu tối thiểu, đồng thời tạo điều kiện để chính quyền, lực lượng chức năng và các đơn vị cung cấp dịch vụ thiết yếu triển khai ứng phó, khắc phục sự cố.

Theo Thu Hương/ Báo Đại đoàn kết

https://daidoanket.vn/chuan-bi-72-gio-chu-dong-ung-pho-truoc-nhung-tinh-huong-khan-cap.html