Nhiều cha mẹ nghĩ phòng một nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu là đủ, trong khi Việt Nam lưu hành 4 nhóm A, C, Y, W, đẩy trẻ vào 24 giờ sinh tử.
Não mô cầu là căn bệnh ác tính với biến chứng viêm màng não và nhiễm trùng huyết, diễn tiến nặng cực nhanh. Đáng sợ hơn, nhiễm trùng huyết tối cấp có thể dẫn đến tử vong trong vòng chưa đầy 24 giờ.
Nhiều nhóm não mô cầu âm thầm hiện diện
Gần đây, Thành phố Hồ Chí Minh vừa ghi nhận 5 trẻ mắc bệnh do não mô cầu, trong đó một trẻ 12 tuổi tử vong do bệnh diễn tiến tối cấp, gây sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan. Từ đầu năm đến nay, hệ thống giám sát khu vực phía Nam ghi nhận 45 ca bệnh do não mô cầu, trong đó 9 người tử vong.
Ngày 9/11, Sở Y tế tỉnh Tây Ninh cũng thông tin địa phương ghi nhận 2 trường hợp dương tính với vi khuẩn não mô cầu gồm một công nhân 53 tuổi và một học sinh 7 tuổi.

Dấu hiệu tử ban trên da của một bệnh nhi mắc não mô cầu. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)
Bệnh thường bị bỏ qua ở giai đoạn đầu vì các triệu chứng ban đầu như sốt, đau đầu, mệt mỏi, rất dễ nhầm lẫn với cảm lạnh hoặc viêm đường hô hấp thông thường, khiến nhiều người chủ quan.
Do đó, khi phát hiện, bệnh tiến triển nặng, làm tăng nguy cơ tử vong. Đáng lo ngại, một trong 5 người sống sót phải chịu di chứng nặng nề suốt đời như mất thính lực, liệt, cắt cụt chi, chậm phát triển trí tuệ.
Bên cạnh đó, một lý do khiến bệnh khó dự đoán là vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis có nhiều nhóm huyết thanh gây bệnh chứ không chỉ một nhóm. Thực tế dịch tễ tại Việt Nam và nhiều quốc gia cho thấy sự lưu hành đa nhóm của não mô cầu và có thể thay đổi theo thời gian, khu vực địa lý với sự hiện diện phổ biến của các nhóm huyết thanh gây bệnh A, C, Y, W.
Đặc biệt, hai nhóm W và C là những nhóm có độc lực cao và có khả năng gây tử vong cao. Trên thế giới, một tổng hợp trên 40 nghiên cứu tại 34 quốc gia báo cáo về tỷ lệ tử vong do bệnh do não mô cầu với hơn 163.000 bệnh nhân cho thấy, não mô cầu nhóm W có tỷ lệ tử vong cao nhất, tiếp theo là nhóm C.
Tại Việt Nam, nghiên cứu năm 2024 cho thấy 4 nhóm huyết thanh A, C, Y, W là những nhóm đang lưu hành ở nước ta, xuất hiện ở nhiều độ tuổi, từ trẻ nhỏ đến người lớn. Trong bối cảnh nhiều nhóm huyết thanh gây bệnh do não mô cầu nguy hiểm cùng lưu hành, cần giải pháp phòng bệnh bao phủ các nhóm huyết thanh gây bệnh do não mô cầu càng nhiều càng tốt, đặc biệt cho các nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh như trẻ nhỏ và thanh thiếu niên.
Mũi tiêm phòng 4 nhóm huyết thanh đang lưu hành tại Việt Nam
Cha mẹ đừng chủ quan với bất kỳ cơn sốt nào, bởi não mô cầu không chỉ nguy hiểm mà còn diễn tiến rất nhanh, trong khi triệu chứng ban đầu dễ bị nhầm lẫn. Do đó, thay vì đợi đến khi bệnh xuất hiện, cha mẹ cần chủ động phòng ngừa cho con từ sớm.
Hiện có không ít phụ huynh vẫn còn hiểu lầm não mô cầu chỉ do một nhóm vi khuẩn gây bệnh. Vì vậy, nhiều trẻ được tiêm phòng để bảo vệ khỏi một nhóm nhưng vẫn có thể mắc bệnh do 4 nhóm A, C, Y, W, cũng chính là 4 nhóm đang lưu hành tại Việt Nam. Do đó, việc phòng ngừa cần bao phủ đầy đủ và toàn diện cả 4 nhóm vi khuẩn này.
Hiện nay, với vaccine não mô cầu tứ giá, trẻ được bảo vệ chống lại cả 4 nhóm huyết thanh A, C, Y, W và có thể tiêm sớm cho trẻ nhỏ trong năm đầu đời. Vaccine đã được chứng minh giảm tới 90% nguy cơ mắc bệnh ở thanh thiếu niên do các nhóm A, C, Y, W, đồng thời góp phần hạn chế lây lan trong cộng đồng.
Đặc biệt, vaccine đã có nghiên cứu lâm sàng tại Việt Nam, giúp phụ huynh thêm yên tâm xây dựng “lá chắn” bảo vệ vững chắc cho con.

Bốn nhóm huyết thanh A, C, Y, W hiện đã có thể phòng ngừa chỉ với một mũi vắc xin. (Ảnh: Mộc Thảo)
Bên cạnh tiêm phòng, phụ huynh cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho trẻ như giữ vệ sinh cá nhân cho trẻ, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh nhà cửa và đồ chơi sạch sẽ, hạn chế cho trẻ đưa tay hoặc đồ vật lên miệng.
Cha mẹ hãy chủ động hỏi ý kiến bác sĩ để được tư vấn phòng ngừa các nhóm huyết thanh A, C, Y, W cho con là cách để bảo vệ con trước nguy cơ tử vong chỉ trong 24 giờ.
Theo Quỳnh Chi/ Báo Điện tử VTCNews
https://vtcnews.vn/con-sot-nhe-cung-co-the-day-con-vao-vong-sinh-tu-trong-24-gio-do-nao-mo-cau-ar1051625.html