Trước khi Quốc hội biểu quyết, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.

Đại biểu biểu quyết Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. (Ảnh: DUY LINH)

Làm rõ cơ chế kiểm soát phương tiện đo trên nền tảng số

Theo báo cáo của Chính phủ, thực hiện kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan soạn thảo đã phối hợp với cơ quan chủ trì thẩm tra và các cơ quan liên quan rà soát, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật đối với 7 nhóm nội dung. Trong đó, 5 nội dung được tiếp thu, chỉnh lý để làm rõ nội hàm quy định và 2 nội dung được giải trình trên cơ sở các điều, khoản đã quy định tại dự thảo Luật.

Một trong những nội dung được Chính phủ tiếp thu, chỉnh lý là đổi mới phương thức kiểm soát phương tiện đo nhóm 2.

Theo đó, kết quả khai thác, phân tích dữ liệu về kiểm định, kiểm tra trên nền tảng số hoạt động đo lường chỉ là một trong những căn cứ để xem xét, điều chỉnh chu kỳ kiểm định, biện pháp kiểm soát đối với từng loại phương tiện đo nhóm 2. Việc điều chỉnh phải phù hợp với đặc tính kỹ thuật đo lường, độ ổn định của phương tiện đo trong quá trình sử dụng, tiến bộ khoa học, công nghệ và yêu cầu quản lý.

Đối với phương tiện đo tác động trực tiếp đến sức khỏe, an toàn tính mạng của con người, việc điều chỉnh phải được thực hiện thận trọng, trên cơ sở thí điểm, đánh giá tác động và gắn với biện pháp hậu kiểm, bảo đảm an toàn, sức khỏe và quyền lợi kinh tế của người sử dụng.

Chính phủ cũng khẳng định quy định này chỉ cho phép điều chỉnh chu kỳ kiểm định, biện pháp kiểm soát, không miễn, không thay thế nghĩa vụ kiểm định bắt buộc đối với phương tiện đo nhóm 2. Các điều kiện, phạm vi, thời hạn, chỉ số đánh giá và cơ chế giám sát việc thí điểm sẽ được quy định cụ thể tại nghị định.

Đối với việc công bố năng lực của tổ chức cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm, dự thảo Luật làm rõ nguyên tắc tổ chức tự công bố và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm. Cơ chế công bố năng lực không phải là thủ tục chấp thuận trước. Việc hạn chế quyền cung cấp dịch vụ chỉ được thực hiện thông qua đình chỉ, hủy bỏ kết quả công bố năng lực theo quy định của Luật.

Chính phủ sẽ quy định chi tiết việc công bố, điều chỉnh, đình chỉ, hủy bỏ kết quả công bố năng lực và việc chỉ định tổ chức; đồng thời làm rõ căn cứ, phạm vi áp dụng, nguyên tắc xử lý kết quả đã phát hành và bảo vệ quyền lợi khách hàng.

Kiểm tra theo mức độ rủi ro, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng

Một nội dung khác được chỉnh lý là quy định về đánh giá mức độ rủi ro trong kiểm tra chuyên ngành về đo lường. Dự thảo Luật phân định rõ hai khái niệm: mức độ rủi ro kỹ thuật của phương tiện đo và mức độ rủi ro trong việc tuân thủ các quy định về đo lường.

Theo đó, hoạt động kiểm tra tập trung vào đối tượng, lĩnh vực, hoạt động có nguy cơ vi phạm cao. Tổ chức, doanh nghiệp không xây dựng Chương trình bảo đảm đo lường không mặc nhiên bị xếp vào nhóm có nguy cơ vi phạm cao.

Đáng chú ý, kết quả phân tích, cảnh báo tự động từ dữ liệu đo lường không phải là căn cứ duy nhất để kết luận vi phạm. Tổ chức, cá nhân có quyền giải trình, yêu cầu kiểm tra lại, đính chính dữ liệu. Các tiêu chí đánh giá mức độ rủi ro, việc công khai tiêu chí và sử dụng kết quả chương trình bảo đảm đo lường trong kiểm tra sẽ được Chính phủ quy định chi tiết.

Đối với hàng đóng gói sẵn, báo cáo giải trình của Chính phủ làm rõ việc dự thảo Luật bãi bỏ dấu định lượng nhưng không bãi bỏ yêu cầu kiểm soát lượng hàng. Theo đó, lượng hàng đóng gói sẵn phải phù hợp với thông tin ghi trên nhãn và yêu cầu kỹ thuật đo lường.

Với 457/457 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường được Quốc hội thông qua sáng 13/11. (Ảnh: DUY LINH)

Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu có trách nhiệm bảo đảm các yêu cầu này, thiết lập biện pháp kiểm soát lượng hàng và lưu giữ hồ sơ, dữ liệu phục vụ kiểm tra. Các quy định về lượng thiếu cho phép, phương pháp lấy mẫu, đánh giá theo lô và thời hạn lưu giữ hồ sơ sẽ được cụ thể hóa tại nghị định, phù hợp với khuyến nghị của Tổ chức Đo lường pháp định quốc tế và thông lệ khu vực, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng.

Dự thảo Luật cũng chỉnh lý quy định về thừa nhận kết quả đo lường của nước ngoài, trong đó khuyến khích ký kết điều ước quốc tế, thỏa thuận thừa nhận kết quả phép đo, kết quả kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm, phê duyệt mẫu phương tiện đo trên cơ sở năng lực của tổ chức thực hiện và mức độ tương đương của yêu cầu kỹ thuật.

Chính phủ sẽ quy định và công khai tiêu chí chấp nhận, danh mục chứng chỉ, kết quả thử nghiệm được thừa nhận và nguyên tắc không thử nghiệm lại những nội dung đã có bằng chứng hợp lệ, nhằm giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp.

Tăng trách nhiệm địa phương trong kiểm tra hoạt động đo lường

Về điều kiện bảo đảm thi hành Luật, nhất là hoạt động kiểm tra ở cấp xã, dự thảo Luật giới hạn phạm vi kiểm tra của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ở những nội dung đơn giản, phù hợp với năng lực của cấp xã.

Cụ thể, cấp xã thực hiện kiểm tra tại chợ, trung tâm thương mại, địa điểm kinh doanh hàng hóa phục vụ dân sinh; đối với phương tiện đo là tình trạng phê duyệt mẫu, kiểm định phương tiện đo nhóm 2 và việc ghi lượng hàng đóng gói sẵn.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. (Ảnh: DUY LINH)

Đối với vụ việc vượt quá thẩm quyền, khả năng chuyên môn, cấp xã có trách nhiệm lập hồ sơ ban đầu và chuyển cơ quan có thẩm quyền. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn, phương tiện kỹ thuật cho cấp xã, đồng thời tiếp nhận, xử lý vụ việc do cấp xã chuyển đến.

Chính phủ cho biết sẽ chỉ đạo Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành hướng dẫn nghiệp vụ, phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức tập huấn cho công chức cấp xã trước ngày Luật có hiệu lực.

Ngoài các nội dung trên, dự thảo Luật được rà soát, chỉnh lý một số quy định về dữ liệu đo lường, khái niệm phương tiện đo, chính sách của Nhà nước về đo lường, chuẩn chính, chất chuẩn và các hành vi bị nghiêm cấm. Trong đó, bổ sung hành vi cố ý tác động trái phép vào mạng truyền dữ liệu đo, dữ liệu đo lường, hệ thống quản trị dữ liệu đo lường.

Theo Chính phủ, việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật chủ yếu nhằm làm rõ nội dung các quy định, hoàn thiện kỹ thuật lập pháp, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, không làm thay đổi mục tiêu, phạm vi và các chính sách của dự án Luật đã trình Quốc hội.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Theo Đặng Luân/Báo Nhân Dân

https://nhandan.vn/quoc-hoi-thong-qua-luat-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-luat-do-luong-post1002332.html