Bước đầu tiên là quét tổng thể bức tranh để đánh giá thiệt hại - Ảnh: ALEX KACHKINE/MIT

Nhiều thế kỷ trôi qua có thể khiến những bức tranh sơn dầu bị bong tróc, xuất hiện vết nứt hay phai màu. Kỹ thuật này sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ máy tính khác để tạo ra một bản phục chế kỹ thuật số của bức tranh bị hư hỏng. Sau đó, bản phục chế này được in lên một tấm polymer trong suốt và được dán cẩn thận chồng lên tác phẩm cũ.

Bằng cách này, kỹ thuật mới này có thể được dùng cho những tác phẩm nghệ thuật chưa đủ giá trị để phục chế theo cách truyền thống vốn tốn kém về cả thời gian và chi phí, theo báo Guardian ngày 12-6.

Để chứng minh, ông Alex Kachkine, nghiên cứu sinh sau đại học tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) của Mỹ, đã phục chế một bức tranh sơn dầu bị hư hỏng được cho là của Master of the Prado Adoration, một họa sĩ người Hà Lan, chỉ trong vòng vài giờ.

Bức tranh cực kỳ chi tiết song bị chia thành bốn tấm với rất nhiều vết nứt và hàng ngàn mảng nhỏ do lớp sơn bị bong tróc. Ông Kachkine ước tính sẽ phải mất khoảng 200 giờ nếu phục chế bức tranh theo phương pháp truyền thống do tác phẩm đã trải qua hàng thế kỷ xuống cấp.

Cận cảnh một số chỗ trên tranh sau khi phục chế bằng AI - Ảnh: ALEX KACHKINE/MIT

Ông Kachkine đã bắt đầu bằng việc quét tác phẩm để xác định kích thước, hình dạng và vị trí của các khu vực bị hư hỏng. Có đến 5.612 chỗ cần phục chế.

Sau đó, ông Kachkine đã dựng một bản phục chế kỹ thuật số trên ứng dụng Adobe Photoshop, bao gồm khôi phục các đốm sơn bị mất và phối màu cho đồng bộ với xung quanh. Các hoa văn bị hư hỏng sẽ được phục chế bằng cách sao chép các hoa văn tương tự còn nguyên trong bức tranh. Khuôn mặt bị mất của một đứa trẻ trong tranh được sao chép từ khuôn mặt tương tự từ một bức tranh khác của cùng tác giả.

Sau khi hoàn thành, bản phục chế kỹ thuật số này được in lên một tấm polymer trong suốt, phủ vecni để mực in không chảy và sau đó đặt lên bức tranh gốc. Tổng thể, ông Kachkine đã sử dụng 57.314 màu để lắp vào các khu vực tranh bị hư hỏng.

"Tôi thấy nhẹ nhõm khi có thể đưa phương pháp này vào sử dụng sau nhiều năm nỗ lực, giúp phục chế và ghép các phần của bức tranh lại với nhau", ông Kachkine cho biết.

Ông Kachkine hy vọng phương pháp này sẽ cho phép các phòng trưng bày phục chế và trưng bày hàng loạt tác phẩm bị hư hỏng song không được đánh giá là có đủ giá trị để bỏ công sức ra phục chế theo cách truyền thống.

Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận có những vấn đề đạo đức cần xem xét, chẳng hạn như việc phủ một lớp phục chế mới lên tác phẩm gốc có được chấp nhận hay không, hay liệu việc đó có làm giảm trải nghiệm người xem hay không...

Theo Anh Thư/ Tuổi Trẻ

https://tuoitre.vn/cong-cu-ai-giup-phuc-che-tac-pham-nghe-thuat-trong-vai-gio-20250613115627717.htm