Lừa đảo trực tuyến giảm nhưng chưa thể chủ quan

Kết quả khảo sát của Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) thực hiện với sự tham gia của 60.300 người dùng cá nhân cho thấy số nạn nhân của lừa đảo trực tuyến trong năm 2025 đã giảm rõ rệt so với năm 2024. Cụ thể, mỗi 555 người dùng tham gia khảo sát thì có 1 người cho biết mình là nạn nhân của lừa đảo, tương đương tỷ lệ 0,18%. Trong khi đó, năm 2024, con số này là khoảng 220 người thì có 1 người bị lừa đảo, tỷ lệ 0,45%.

Theo NCA, đây là chuyển biến rất tích cực, lần đầu tiên sau nhiều năm lừa đảo trực tuyến ghi nhận mức giảm. Kết quả này đến từ nhiều lý do: cơ quan chức năng triệt phá nhiều ổ nhóm tội phạm lừa đảo trực tuyến; công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức tới người dân được đẩy mạnh; các quy định mới của Ngân hàng Nhà nước về sinh trắc học; sự liên kết giữa các tổ chức, đơn vị liên quan đến hoạt động tài chính, an ninh...

Kịch bản lừa đảo trực tuyến tiếp tục biến tấu để tấn công nạn nhân. Ảnh: chụp màn hình

Tuy nhiên, ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ của Hiệp hội nhấn mạnh: "Lừa đảo trực tuyến vẫn vô cùng phức tạp, người dùng cần tiếp tục nâng cao cảnh giác. Các đối tượng sẽ tìm cách ứng dụng công nghệ mới, thậm chí thử nghiệm thủ đoạn, hình thức mới nhằm qua mặt biện pháp phòng chống lừa đảo. Do đó, nguy cơ đối với người dùng vẫn thường trực trên không gian mạng".

Theo thống kê mới nhất từ Bộ Công an, trong 11 tháng đầu năm 2025, thiệt hại do tội phạm lừa đảo trực tuyến vẫn ở mức rất lớn, ước tính trên 6.000 tỉ đồng.

Các hình thức lừa đảo phổ biến nhất năm 2025

Về các hình thức lừa đảo, khảo sát năm 2025 cho thấy các đối tượng chủ yếu sử dụng những kịch bản quen thuộc như mạo danh cơ quan, tổ chức, giả mạo trúng thưởng, giả shipper hay người quen, kết bạn tình cảm hoặc mời gọi đầu tư tài chính. Tuy nhiên, kịch bản ngày càng tinh vi, khiến người dùng vẫn khó phân biệt thật - giả và dễ trở thành nạn nhân.

Mạo danh công an, cơ quan chức năng là hình thức lừa đảo phổ biến hàng đầu năm 2025. Ảnh: Anh Quân

Trong số đó, mạo danh công an nổi lên là hình thức lừa đảo phổ biến nhất năm 2025. Các đối tượng dựng lên kịch bản cáo buộc người dùng liên quan đến vụ án hình sự, yêu cầu giữ liên lạc để gây áp lực tâm lý. Sau đó, chúng yêu cầu chuyển tiền chứng minh trong sạch hoặc cài đặt phần mềm "phục vụ điều tra" nhằm chiếm đoạt tài sản. Không dừng lại ở cuộc gọi thông thường, các đối tượng còn dàn dựng trụ sở công an giả, sử dụng nhiều người đóng vai khác nhau để tăng độ tin cậy và thao túng nạn nhân qua video call.

Thủ đoạn lừa thông báo trúng thưởng, nhận quà để chiếm đoạt tiền đứng thứ hai về độ phổ biến. Trong khi hình thức mời gọi đầu tư lợi nhuận cao giảm xuống vị trí thứ ba, cho thấy người dân cảnh giác hơn trước lời hứa hẹn làm giàu nhanh từng bùng nổ trong năm trước. Các loại lừa đảo khác như giả shipper hay kết bạn, giao lưu tình cảm tiếp tục đứng thứ tư và thứ năm.

Một điểm vẫn đáng lo ngại là thói quen trình báo khi gặp lừa đảo chưa cải thiện. Chỉ 32,12% nạn nhân được hỏi cho biết có báo cáo sự việc với cơ quan chức năng. Trong khi phần lớn còn lại chỉ cảnh báo cho người thân, bạn bè. Thậm chí 12,03% chấp nhận mất tiền mà không làm gì tiếp theo.

Các chuyên gia nhận định đây là một trong những rào cản lớn trong công tác phòng, chống lừa đảo, bởi việc không trình báo khiến cơ quan chức năng thiếu dữ liệu để điều tra, xử lý và cảnh báo sớm cho cộng đồng.

Theo Anh Quân/Thanh niên

https://thanhnien.vn/lan-dau-sau-nhieu-nam-so-nan-nhan-lua-dao-truc-tuyen-tai-viet-nam-giam-185260107144851366.htm