Một ca phẫu thuật tưởng chừng chỉ có trong các bộ phim khoa học viễn tưởng vừa trở thành hiện thực, khi bác sĩ điều khiển cánh tay robot từ xa để cắt bỏ khối u ung thư cho một bệnh nhân cách đó hơn 2.400 km (1.500 dặm), với độ trễ mạng chỉ vỏn vẹn 60 mili-giây.

Dấu mốc lịch sử này vừa đưa The London Clinic trở thành bệnh viện đầu tiên tại Vương quốc Anh thực hiện thành công ca phẫu thuật từ xa (telesurgery) có sự hỗ trợ của robot.

Bác sĩ phẫu thuật ung thư thành công từ khoảng cách 2.400 km. ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH TECHSPOT

Ca mổ với cánh tay robot

Theo TechSpot, giáo sư Prokar Dasgupta, ngồi tại trung tâm robot của The London Clinic ở phố Harley (London), đã thực hiện ca mổ cho ông Paul Buxton, một bệnh nhân 62 tuổi đang nằm tại bệnh viện St Bernard ở Gibraltar (vùng lãnh thổ hải ngoại của Anh nằm ở phía nam Tây Ban Nha).

Thông qua hệ thống phẫu thuật bằng robot Toumai, giáo sư Dasgupta đã thao tác trên một bảng điều khiển ở Anh để điều khiển trực tiếp bốn cánh tay robot và một hệ thống camera 3D HD độ nét cao tại Gibraltar.

Điểm mấu chốt làm nên thành công của ca mổ chính là kết nối mạng cực kỳ ổn định. Khoảng thời gian từ lúc bác sĩ cử động tay cho đến khi robot phản hồi chỉ mất đúng 60 mili-giây. Độ trễ siêu thấp này mang lại cảm giác thao tác gần như trong thời gian thực - một yếu tố sống còn khi thực hiện các ca phẫu thuật ung thư tinh vi, vốn đòi hỏi độ chính xác cao hơn rất nhiều so với việc lái drone hay chơi game qua đám mây.

Mặc dù một đội ngũ y tế địa phương tại Gibraltar luôn túc trực tại phòng mổ để đề phòng sự cố đứt kết nối, nhưng ca phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt đã diễn ra trơn tru mà không gặp bất kỳ trở ngại nào.

Mở ra kỷ nguyên y tế không khoảng cách

Lợi ích của công nghệ này đối với bệnh nhân là vô cùng lớn. Thay vì phải lặn lội bay đến London hay Madrid (Tây Ban Nha) để thực hiện ca phẫu thuật phức tạp và xa nhà hàng tuần liền, ông đã được mổ ngay tại địa phương.

Dù đây là lần đầu tiên được thực hiện tại Anh, phẫu thuật robot từ xa xuyên biên giới không phải là khái niệm hoàn toàn mới. Nổi tiếng nhất là ca phẫu thuật Lindbergh năm 2001, khi các bác sĩ ở New York (Mỹ) điều khiển robot cắt bỏ túi mật cho một bệnh nhân ở Strasbourg (Pháp). Gần đây hơn, vào năm 2024, nền tảng robot Toumai cũng đã thực hiện thành công các ca mổ tuyến tiền liệt xuyên lục địa nối liền Rome (Ý) - Bắc Kinh (Trung Quốc), cũng như các ca mổ khoảng cách xa tại châu Phi.

Sự kiện này là minh chứng rõ nét cho thấy phẫu thuật từ xa không còn là những màn phô diễn công nghệ viển vông, mà đang tiến gần đến ứng dụng thực tiễn. Nếu công nghệ này chứng minh được độ tin cậy tuyệt đối, nó sẽ cho phép các chuyên gia y tế hàng đầu thế giới mổ cho bệnh nhân ở vùng sâu vùng xa, xóa bỏ gánh nặng di chuyển và thời gian chờ đợi.

Theo Phong Đỗ/Thanh niên

https://thanhnien.vn/bac-si-dieu-khien-robot-phau-thuat-ung-thu-tu-khoang-cach-2400-km-185260306222105713.htm