Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngành Công thương đang quyết liệt chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo chiều sâu.
Trong bức tranh chung của lĩnh vực năng lượng, những kết quả thực tiễn tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) là minh chứng sinh động cho việc biến chủ trương, đường lối của Đảng thành động lực phát triển nội sinh, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ quốc gia.
Công ty Trách nhiệm hữu hạn Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP)nâng cao năng lực tự chủ công nghệ quốc gia. (ẢNH: MAI HUYÊN - THU HƯỜNG)
Đột phá từ nội lực: Giải bài toán tối ưu vận hành và tiết kiệm năng lượng
Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu diễn ra mạnh mẽ và chuỗi cung ứng đối mặt nhiều biến động, lĩnh vực năng lượng Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu suất khai thác, chế biến gắn với giảm phát thải. Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW và sự chỉ đạo sát sao của Bộ Công thương, các doanh nghiệp nòng cốt trong ngành đã từng bước đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành nền tảng cốt lõi của quản trị sản xuất.
Năng lượng Việt Nam đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ nhằm nâng cao hiệu suất vận hành và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. (Ảnh: MAI HUYÊN - THU HƯỜNG)
Tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP), công trình trọng điểm quốc gia về dầu khí, tư duy đổi mới đã được cụ thể hóa bằng những con số biết nói. Theo báo cáo của ông Phạm Văn Chất, Phó Tổng Giám đốc NSRP, sau quá trình tái cấu trúc và triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao năng lực quản trị, vận hành, bảo dưỡng, từ năm 2023 đến nay, Nhà máy duy trì hoạt động ổn định ở mức công suất cao.
Ông Phạm Văn Chất, Phó Tổng Giám đốc NSRP. (ẢNH: MAI HUYÊN - MINH KHUYÊN)
Hiệu quả của việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật thể hiện rõ qua giai đoạn 2022-2026: chỉ số cường độ năng lượng giảm mạnh từ khoảng 104,2% xuống còn 90,3%, trong khi độ sẵn sàng vận hành tăng từ 88,2% lên mức 96,3%.
Nhờ tối ưu hóa quy trình vận hành và bảo dưỡng, độ sẵn sàng vận hành của Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn giai đoạn 2022–2026 đã tăng từ 88,2% lên 96,3%. (ẢNH: MAI HUYÊN - THU HƯỜNG)
Đáng chú ý, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ bên ngoài, NSRP đã khơi dậy mạnh mẽ sức sáng tạo từ chính đội ngũ kỹ sư, người lao động trong nước. Thông qua chương trình cải tiến liên tục triển khai từ năm 2021, doanh nghiệp đã ghi nhận hơn 1.500 sáng kiến cải tiến kỹ thuật, tối ưu vận hành và tiết kiệm năng lượng. Các sáng kiến này mang lại giá trị kinh tế to lớn với lợi ích thường xuyên ước đạt gần 300 triệu USD/năm và lợi ích một lần gần 100 triệu USD.
Đội ngũ kỹ sư, người lao động NSRP đã đóng góp hơn 1.500 sáng kiến cải tiến kỹ thuật, mang lại giá trị làm lợi thường xuyên gần 300 triệu USD mỗi năm.(ẢNH: MAI HUYÊN - THU HƯỜNG)
Bên cạnh đó, để chủ động thích ứng với những biến động của thị trường năng lượng thế giới, NSRP đã tập trung nâng cao năng lực kỹ thuật nội bộ nhằm đa dạng hóa nguồn nguyên liệu đầu vào. Đến nay, doanh nghiệp đã hoàn thành đánh giá 19 loại dầu thô và nguyên liệu trung gian, trong đó đưa vào chế biến thương mại thành công 10 loại dầu thô và 4 loại nguyên liệu trung gian. Đây là bước tiến quan trọng giúp nâng cao tính linh hoạt trong sản xuất, củng cố vững chắc "lá chắn" an ninh năng lượng quốc gia.
Nâng cao năng lực kỹ thuật nội bộ nhằm đa dạng hóa nguồn nguyên liệu đầu vào. (ẢNH: MAI HUYÊN - THU HƯỜNG)
Chuyển đổi số và phát triển chuỗi giá trị xanh
Nhận thức rõ chuyển đổi số là "chìa khóa" để bứt phá năng suất lao động, trong năm 2026, NSRP đã hoàn thiện việc xây dựng lộ trình chuyển đổi số tổng thể. Dựa trên việc đánh giá toàn diện mức độ trưởng thành số và rà soát quy trình nghiệp vụ, doanh nghiệp đã xác định danh mục các sáng kiến công nghệ ưu tiên, tập trung vào các khâu then chốt như: Sản xuất-vận hành, chuỗi cung ứng, bảo dưỡng, bảo đảm an toàn, quản trị doanh nghiệp và phát triển nguồn nhân lực.
Hệ thống bồn chứa nguyên liệu (ẢNH: MAI HUYÊN - THU HƯỜNG)
Hướng tới tầm nhìn dài hạn gắn với bốn trụ cột của Chương trình hành động 2030, NSRP đang tích cực nghiên cứu mở rộng chuỗi sản phẩm hóa chất, hóa dầu và vật liệu có giá trị gia tăng cao. Bằng cách tận dụng tối đa các dòng nguyên liệu, sản phẩm trung gian, phụ phẩm và hạ tầng hiện hữu, doanh nghiệp đang từng bước đánh giá tính khả thi của các dự án sản xuất axit sulfuric, thu hồi amoniac, thu hồi hydro, phát triển Carbon Black, ethylene, polymer, methanol, amoniac carbon thấp và polycarbonate. Định hướng này hoàn toàn phù hợp với chiến lược phát triển công nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn mà Đảng và Nhà nước đang thúc đẩy.
Cảng biển chuyên dụng Nghi Sơn với tàu chở dầu thô đang cập bến nhập nguyên liệu hoặc hệ thống bể chứa dầu thô dung tích lớn. (Ảnh: MAI HUYÊN - THU HƯỜNG)
Gắn kết "ba nhà" để giải quyết các bài toán lớn của ngành
Thực tiễn tại NSRP cũng phản ánh rõ nét phương thức điều hành, kiến tạo của Bộ Công thương trong việc đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW vào cuộc sống.
Tại buổi làm việc và khảo sát thực tế mới đây tại Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số (Bộ Công thương) nhấn mạnh yêu cầu phải triển khai quyết liệt các bài toán lớn của ngành đã được xác định, gắn với việc phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị, doanh nghiệp. Trong đó, các doanh nghiệp quy mô lớn như NSRP giữ vai trò hạt nhân trong việc nghiên cứu, phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược phù hợp với năng lực thực tiễn.
Các doanh nghiệp quy mô lớn như NSRP giữ vai trò hạt nhân trong việc nghiên cứu, phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược phù hợp với năng lực thực tiễn.(ẢNH: MAI HUYÊN - MINH KHUYÊN)
Cục trưởng Nguyễn Thị Lâm Giang khẳng định, Nhà nước đang tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách vượt trội nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Yếu tố then chốt để tạo nên sự bứt phá chính là phát huy hiệu quả mối liên kết chặt chẽ giữa "ba nhà": Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp. Thông qua cầu nối này, các kết quả nghiên cứu khoa học sẽ nhanh chóng đi vào thực tiễn sản xuất, trực tiếp giải quyết những bài toán công nghệ hóc búa và hình thành nên các sản phẩm mang hàm lượng tri thức cao.
Những hoạt động khảo sát, làm việc trực tiếp tại cơ sở của Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số không chỉ giúp nắm bắt sát thực tiễn, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, mà còn tạo sự đồng thuận cao từ Trung ương đến cơ sở.
Những buổi làm việc trực tiếp tại cơ sở của Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số không chỉ giúp nắm bắt sát thực tiễn, mà còn kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. (ẢNH: MINH KHUYÊN - MAI HUYÊN)
Với quyết tâm chính trị cao và cách làm bài bản, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đang thực sự trở thành động lực trung tâm, đưa lĩnh vực năng lượng nói riêng và ngành Công thương nói chung vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới, tự chủ và bền vững.
Theo Mai Huyên - Minh Khuyên - Thu Hường/Nhân dân
https://nhandan.vn/dong-luc-tu-khoa-hoc-cong-nghe-va-chuyen-doi-so-trong-nganh-nang-luong-thuc-tien-tu-loc-hoa-dau-nghi-son-post1004418.html