Mất nhiều thời gian đi xử lý phạt nguội

Mới đây, khi đưa ô tô đi đăng kiểm, anh N.T.T (P.Tăng Nhơn Phú, TP.HCM) phát hiện xe có nhiều lỗi phạt nguội phát sinh từ cao tốc Cam Lâm - Vĩnh Hảo, chiều TP.HCM đến khu vực Bình Thuận (cũ, nay là Lâm Đồng). Các lỗi được chuyển về Đội CSGT Rạch Chiếc (thuộc Phòng CSGT Công an TP.HCM), đơn vị phụ trách địa bàn nơi anh cư trú, để xử lý. 

Tuy nhiên, anh T. vẫn phải mất nhiều thời gian để đi làm thủ tục, nhận quyết định xử lý vi phạm hành chính (VPHC). Anh T. cho rằng nếu lỗi đã rõ và người vi phạm đồng ý chấp nhận thì những thủ tục xử phạt có thể thực hiện qua online, đỡ mất thời gian đi lại.

Việc nộp phạt nguội online khi vi phạm giao thông tiện lợi cho cả người vi phạm và cơ quan chức năng, thay vì người vi phạm phải đến trụ sở CSGT để nộp phạt như hiện tại. ẢNH: VŨ PHƯỢNG

Tương tự, anh H.T (P.Hiệp Bình, TP.HCM) khi kiểm tra phạt nguội trên ứng dụng VNeTraffic thì phát hiện có lỗi vi phạm trên cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết, ghi nhận ô tô chạy quá tốc độ từ 5 đến dưới 10 km/giờ. Theo thông báo, anh có thể giải quyết vi phạm tại đơn vị phát hiện vi phạm (Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6, Cục CSGT) hoặc tại trụ sở CSGT nơi cư trú. 

Sau đó, anh được hướng dẫn đến Đội CSGT Rạch Chiếc để làm thủ tục và nhận quyết định xử phạt. "Lỗi này bị xử phạt 900.000 đồng, tôi chấp nhận và muốn nộp online, nhưng vẫn phải đến trụ sở CSGT. Nếu những trường hợp đã rõ bằng chứng, người vi phạm đồng ý lỗi có thể xử lý hoàn toàn trực tuyến thì sẽ thuận tiện hơn", anh H.T nói.

Thực tế, quá trình giải quyết phạt nguội tại trụ sở đôi khi còn phát sinh những tình huống khiến người dân phải chờ đợi hoặc đi lại nhiều lần. Có trường hợp đến lập biên bản nhưng chưa được giải quyết ngay do phải chờ số thứ tự, hệ thống điện hoặc đường truyền gặp sự cố. Một số trường hợp khác đã nộp phạt nhưng dữ liệu chưa kịp cập nhật, khiến trạng thái vi phạm vẫn còn hiển thị trên hệ thống. 

Báo Thanh Niên từng ghi nhận trường hợp anh N.M.Ch, tài xế một công ty tại TP.HCM, khi đưa xe đi đăng kiểm mới biết phương tiện còn 7 lỗi chưa xử lý tại nhiều địa phương. Chỉ để xử lý một lỗi trên cao tốc, anh Ch. phải đi lại 3 lần. Có lần anh đến từ 14 giờ, lấy số thứ tự 66 nhưng chờ đến 19 giờ mới tới lượt xem hồ sơ. Với 3 lỗi quá tốc độ tại Khánh Hòa, anh phải đón xe khách từ TP.HCM ra làm thủ tục, sau đó được hẹn 2 ngày nên phải thuê khách sạn ở lại chờ.

Camera AI ở TP.HCM tự động trích xuất đoạn video ghi lại quá trình vi phạm để CSGT kiểm duyệt trước khi quyết định ra thông báo phạt nguội. ẢNH: VŨ PHƯỢNG

Từ những trải nghiệm này, nhiều người mong khi hành vi đã được camera ghi nhận rõ ràng và bản thân đồng ý với lỗi, việc xác nhận, nộp phạt có thể được thực hiện online để giảm thời gian đi lại, chờ đợi.

Rút ngắn quy trình nhờ 'bằng chứng điện tử'

Mới đây, đại diện Cục CSGT cho biết Cục đã phối hợp đơn vị pháp chế, cải cách hành chính của Bộ Công an đề xuất sửa đổi một số quy định trong luật Xử lý VPHC đang được xây dựng dự thảo để trình Quốc hội.

Trao đổi với PV Thanh Niên, đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng phòng Hướng dẫn, tuyên truyền, điều tra giải quyết tai nạn giao thông (Cục CSGT), cho biết theo đề xuất, với hành vi phạt nguội được phát hiện bằng thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ như camera giám sát, camera của lực lượng chức năng, máy đo tốc độ, cân tải trọng... thì không phải lập biên bản mà ra quyết định xử phạt theo trình tự. 

"Dữ liệu vi phạm được thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ ghi nhận bảo đảm tính khách quan, chính xác, được xem là 'bằng chứng điện tử'. Đây là cơ sở để rút ngắn quy trình xử phạt, giúp người dân giảm thủ tục và hạn chế việc phải đi lại. Việc rút ngắn trình tự xử lý này cần được luật hóa thông qua điều chỉnh quy định về xử lý VPHC", đại tá Nhật nói.

Camera AI ở TP.HCM tự động trích xuất đoạn video ghi lại quá trình vi phạm để CSGT kiểm duyệt trước khi quyết định ra thông báo phạt nguội. ẢNH: VŨ PHƯỢNG

Cùng với đó, Cục CSGT đề xuất đưa toàn bộ quy trình xử lý VPHC lên môi trường điện tử. Thông báo vi phạm được gửi qua các ứng dụng người dân đang sử dụng như VNeID, VNeTraffic. Nếu đồng ý với hành vi vi phạm, người dân có thể xác nhận và thực hiện nộp phạt online. Trường hợp chưa đồng ý và muốn giải trình, người dân vẫn có thể đến nơi phát hiện vi phạm hoặc đội CSGT phụ trách địa bàn nơi cư trú để xử lý. Định hướng Cục CSGT cũng tính đến việc người dân có thể đến cơ quan công an cấp xã nơi cư trú để xem lại hình ảnh vi phạm, gửi giải trình theo quy định.

Bằng chứng phải đủ rõ

Luật sư (LS) Lê Trung Phát, Giám đốc Hãng luật Lê Trung Phát, Đoàn LS TP.HCM, đánh giá đề xuất xử lý phạt nguội trên môi trường điện tử là hướng tiến bộ, phù hợp với xu thế. Tuy nhiên, để áp dụng trong thực tế, quy trình phải được chuẩn hóa, minh bạch và bảo đảm quyền của người bị xử lý vi phạm.

Theo LS Phát, pháp luật hiện hành yêu cầu dữ liệu điện tử phục vụ xử lý vi phạm phải bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực và cung cấp thông tin chính xác. Cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm chứng minh hành vi vi phạm, trong khi người bị xử lý có quyền chứng minh mình không vi phạm. Vì vậy, nếu quy trình được thiết kế theo hướng người dân nhận thông báo điện tử rồi lựa chọn "đồng ý" hoặc "không đồng ý" với lỗi thì thông tin gửi đến phải kèm bằng chứng đủ rõ để họ có cơ sở quyết định.

Cục CSGT đề xuất những lỗi vi phạm được phát hiện qua camera AI, thiết bị nghiệp vụ..., nếu người dân đồng ý có thể nộp phạt nguội online. ẢNH: ĐỘC LẬP

"Thông báo cần thể hiện đầy đủ ngày, giờ, tháng, năm; địa điểm xảy ra vi phạm; hành vi vi phạm và các chứng cứ liên quan. Bằng chứng không nên chỉ dừng ở hình ảnh mà cần đi kèm clip ghi nhận diễn biến sự việc vì khi tham gia giao thông có thể phát sinh nhiều tình huống thực tế", LS Phát nói và cho biết có những trường hợp lỗi vi phạm do nguyên nhân khách quan thì cần được xem xét.

Tương tự, ông Lê Trung Tính, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải TP.HCM, cho rằng nộp phạt nguội online là phù hợp trong thời đại số, giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, đồng thời giảm áp lực cho cơ quan chức năng. Trong trường hợp người vi phạm không đồng ý với lỗi được ghi nhận, họ có thể đến trụ sở CSGT nơi phát hiện vi phạm hoặc nơi cư trú để giải trình. Tuy nhiên, CSGT nơi cư trú không phải lúc nào cũng có đầy đủ dữ liệu, căn cứ để xác minh ngay nội dung tài xế phản ánh. Khi đó, người dân vẫn phải đến nơi phát hiện vi phạm mới phản ánh được.

Cục CSGT đề xuất những lỗi vi phạm được phát hiện qua camera AI, thiết bị nghiệp vụ..., nếu người dân đồng ý có thể nộp phạt nguội online. ẢNH: VŨ PHƯỢNG

"Để phạt nguội online tạo được sự đồng thuận, bằng chứng điện tử phải đầy đủ và đủ sức thuyết phục. Hình ảnh, video cần thể hiện rõ phương tiện, biển số xe, hành vi vi phạm, biển báo hoặc các yếu tố liên quan làm căn cứ xác định lỗi. Khi người dân xem đầy đủ chứng cứ ngay trên hệ thống, việc xác nhận lỗi và nộp phạt online sẽ thuận tiện, minh bạch hơn, đồng thời hạn chế phát sinh khiếu nại, giải trình", ông Tính nói.

Trong khi đó, dưới bài đăng của Cục CSGT trên fanpage về đề xuất cải cách phạt nguội, nhiều người dân mong quy trình online được thực hiện đồng bộ hơn. Có ý kiến đề xuất thông báo vi phạm được gửi sớm qua ứng dụng hoặc số điện thoại; được xem đầy đủ hình ảnh, video khi cần thiết để có cơ sở đồng ý lỗi hoặc giải trình. Người dân cũng mong sau khi nộp phạt online, trạng thái vi phạm được cập nhật kịp thời trên hệ thống, tránh phát sinh thêm thủ tục, đi lại.

Theo Vũ Phượng/Thanh niên

https://thanhnien.vn/nop-phat-nguoi-online-giam-thu-tuc-di-lai-185260819225549088.htm