Trung thu xưa với đèn “lon bia”, đèn hạt bưởi

“...Bao giờ cho đến mùa thu
Trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm ...” – Nguyễn Duy

Ai cũng có một thời tuổi thơ và trong ký ức vẫn lưu giữ vẹn nguyên hình ảnh của những mùa trăng tháng Tám. Với thế hệ 7x, 8x, ký ức về Trung thu là những kỷ niệm của hai mươi, ba mươi năm có lẻ. Đó là những mùa Trung thu ý nghĩa, trẻ con nối đuôi nhau chơi đùa trong bầu ánh sáng lập lòe của lồng đèn tự chế.

Ngày ấy – bây giờ, đồ chơi Trung thu đã có nhiều đổi khác. Chị Trần Thị Thu (Hai Bà Trưng, Hà Nội) kể lại: “Thời đó, đồ chơi không hiện đại như bây giờ nhưng vẫn vô cùng thú vị, tận dụng nguyên liệu sẵn có trong cuộc sống để làm. Mỗi độ thu về, quả hồng quả bưởi là hai thức quả phổ biến.

Thế là mỗi lần ăn bưởi lại hí hửng cất dành hạt đem phơi khô, rồi xâu vào dây phanh cũ của xe đạp, tẩm một chút dầu thắp. Đến đêm trung thu, trẻ con náo nức đốt đèn hạt bưởi, tỏa mùi thơm cay cay, ánh sáng xanh lét, nổ tí tách nghe rất vui tai. Chúng tôi còn dùng hộp xà phòng cũ, cho nến vào để đi rước đèn. Tôi luôn muốn hướng con đến những đồ chơi truyền thống”.

Nhớ về trung thu xưa, anh Lê Việt Dũng (Đống Đa, Hà Nội) hoài niệm: “Ngày xưa, chúng tôi chơi những món đồ mộc mạc mà đa phần là tự làm lấy như đèn ông sao, đèn cù, mũ miện, trống ếch.

Ai sang lắm thì có được cái đèn kéo quân. Đèn tự chế từ những lon bia hay ống bơ cũ. Đèn ông sao thắp nến đi rước đèn giữa đường gió thổi tắt ngúm chứ đâu có được đèn lồng điện như bây giờ”.

Đèn lồng lon bia

“Lôi kéo” con thoát khỏi “kiếm, súng” trung thu

Thị trường đồ chơi truyền thống cho trẻ em dịp Trung thu có xu hướng trở lại trong những năm gần đây. Tuy nhiên, dạo quanh khu phố Hàng Mã, bắt gặp chủ yếu vẫn là hình ảnh trẻ con sà vào những hàng đồ chơi điện tử, đồ chơi ngoại nhập độc lạ. Nhiều trẻ em tròn mắt ngơ ngác không thể “chỉ mặt gọi tên” những món đồ truyền thống.

 Chị Trần Thị Thu chia sẻ: “Trẻ con bây giờ đi vào hàng đồ chơi chỉ thích những món đồ Trung Quốc có tính chất kích thích sự tò mò, bắt mắt, thậm chí có tính bạo lực như kiếm điện, súng.

Tôi có hai con trai, vì thế hai vợ chồng phải nỗ lực lôi kéo con tránh xa đồ chơi kiếm, súng. Tất nhiên, tôi không thể bắt con chơi đèn hạt bưởi như mình ngày xưa nhưng cách duy nhất là kể chuyện và gợi cho con niềm ham thích với đồ chơi truyền thống. Những lần đưa con đi Hàng Mã chơi Trung thu, tôi đều hướng cháu mua đèn ông sao, đèn cù, mặt nạ giấy bồi và hình thành tư duy chọn lựa đồ chơi”.

Chị Nguyễn Thụy Vân (Hà Nội) cũng cho rằng: “Tuy thời nay bố mẹ bận rộn không có nhiều thời gian cho trẻ em sáng tạo nhưng vẫn cần có sự định hướng để con trẻ tránh xa đồ chơi bạo lực.

Mỗi độ Trung thu, tôi thường cố gắng cùng con làm mặt nạ, hướng dẫn con gập đèn lồng bằng giấy. Điều đó không chỉ giúp bố mẹ gần con cái hơn mà giúp còn giúp các bạn cảm nhận không khí Trung thu - ngày lễ cổ truyền trong chính gia đình mình”.

Theo Thảo Anh/Lao động