Xã Vân Hà (Việt Yên) hiện có gần 100 hộ nấu rượu và khoảng 300 hộ sản xuất bánh đa nem, việc sản xuất thủ công với kỹ thuật thô sơ, quy mô nhỏ lẻ nên công tác xử lý rác thải sau chế biến chưa được quan tâm chú trọng, chủ yếu xả trực tiếp ra môi trường, nhiều hộ dân chăn nuôi lợn cũng tạo ra lượng chất thải lớn. Một phần rác thải sinh hoạt, rác từ việc sản xuất tràn lan, bối mùi hôi thối, ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống của người dân. Chị Nguyễn Thị Hải, thôn Yên Viên cho biết: “Làng làm nghề từ lâu nên nhiều năm nay dần bị xuống cấp, hệ thống cống thoát nước nhỏ, không đủ đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt, vào những ngày mưa to nước thải tràn lên mặt đường đen hôi nồng nặc”. Biết là bẩn, là ô nhiễm nhưng nhiều người dân vẫn chấp nhận “sống chung với lũ” bởi không tìm ra cách giải quyết triệt để khi mà điều kiện tại địa phương không thể đáp ứng kịp tốc độ sản xuất, sinh hoạt của người dân.

Rác thải hiện vẫn là vấn đề "nóng" tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh

Hiện toàn tỉnh đã bố trí được trên 670 điểm tập kết, trung chuyển rác thải; đã đầu tư vận hành 259 bãi chôn lấp rác thải (trong đó có 04 khu xử lý rác quy mô cấp huyện, 255 bãi chôn lấp quy mô cấp xã, thôn); 43 lò đốt rác rác thải, trong đó có 15 lò đốt rác được lắp đặt theo danh mục, địa điểm đã được phê duyệt của Chủ tịch UBND tỉnh. Mạng lưới thu gom, vận chuyển rác thải trên địa bàn toàn tỉnh đã được thành lập, củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động. Đến nay 100% xã đã có tổ, đội vệ sinh môi trường; toàn tỉnh đã có gần 1.400 hợp tác xã, doanh nghiệp, tổ, đội vệ sinh môi trường được thành lập và duy trì hoạt động, tỷ lệ thu gom, xử lý rác thải khu vực nông thôn hiện trên 67%, mỗi ngày có khoảng trên dưới 500 tấn rác thải được thu gom và xử lý trên toàn tỉnh…

Tuy hoạt động thu gom xử lý rác thải có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng cũng phải nhìn nhận vào thực tế là tình trạng xả rác thải trực tiếp ra môi trường chưa chấm dứt. Mỗi ngày toàn tỉnh phát sinh khoảng 740 tấn rác thải sinh hoạt, nhưng mới thu gom, xử lý được khoảng gần 70%, còn hơn 30% lượng rác thải sinh hoạt đang tồn tại ngoài môi trường chưa được xử lý. Trên thực tế, tại nhiều địa phương trong tỉnh hiện nay chưa có bãi rác xử lý tập trung, hoặc chưa đồng bộ, sơ sài, không đủ đáp ứng với yêu cầu xã hội, vị trí chôn lấp, diện tích hố chôn lấp không đảm bảo quy cách, công tác xử lý chưa hợp lý. Bên cạnh đó, năng lực các đơn vị dịch vụ môi trường, thiết bị thu gom còn thiếu, tải trọng nhỏ, cũ kỹ, kinh phí cho việc thu gom, xử lý rác hạn chế cùng nhận thức về bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh tại nới sinh sống trong cộng đồng vẫn chưa bắt kịp với tốc độ phát triển và nhu cầu sinh hoạt.

Cần tích cực nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong toàn dân,đặc biệt là với thế hệ trẻ

Toàn tỉnh hiện đang dồn sức thực hiện các mục tiêu xây dựng NTM, trong đó tiêu chí môi trường là một mục quan trọng cần được đảm bảo. Định hướng sau năm 2020 sẽ thu hút thêm 02 nhà máy với công nghệ tương tự trên địa bàn tỉnh để bảo đảm xử lý triệt để rác thải sinh hoạt mà không gây ô nhiễm môi trường, tuy nhiên giải pháp cấp thiết và trước mắt vẫn cần các cấp, các ngành, địa phương hết sức tích cực trong việc tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân chung tay trách nhiệm trong thu gom, xử lý rác thải. Các huyện, thành phố tiếp tục chỉ đạo các xã, phường, thị trấn cải tạo, nâng cấp bãi xử lý rác thải, bố trí các điểm thu gom, tập kết, trung chuyển rác thải và nâng cao chất lượng vận hành các lò đốt rác hiện tại, không để tình trạng phóng uế rác thải bừa bãi ra môi trường, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm gây ảnh hưởng tới môi trường.

Để cải thiện môi trường tại khu vực nông thôn thật sự bền vững và hiệu quả, một trong những yếu tố “then chốt” hàng đầu là nhận thức của người dân, do đó mỗi người cần nghiêm chỉnh, chủ động thực hiện nếp sống văn minh, không đổ rác, vứt rác bừa bãi gây ô nhiễm, cần tiến hành các biện pháp phân loại rác thải ngay tại gia đình, đồng thời nhân rộng các mô hình bảo vệ môi trường để việc giữ gìn môi trường trở thành nếp sống văn minh, tiến bộ./.

Minh Anh