Ngày 6/12, tại tỉnh Lai Châu, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ - Trưởng Ban chỉ đạo các chương trình mục tiêu quốc gia - đã chủ trì Hội nghị toàn quốc xây dựng nông thôn mới (NTM) gắn với phát triển du lịch nông thôn.

Tìm động lực mới, sức sống mới cho nông thôn

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh: Hội thảo có ý nghĩa kết nối các giá trị của Nghị quyết số 08 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và Nghị quyết số 26 của Trung ương Đảng về nông nghiệp, nông thôn, nông dân với giải pháp then chốt là xây dựng NTM.

Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ tại Hội thảo ngày 6/12

Theo Phó Thủ tướng, cần nhận thức chính xác được nội hàm của du lịch nông thôn - một xu hướng mới tại Việt Nam trong thời gian qua và vai trò của phương thức kinh tế này đối với xây dựng NTM, phát triển bền vững, góp phần tăng thu nhập cho cư dân nông thôn.

“Luôn phải tìm ra động lực mới, sức sống mới cho chương trình xây dựng NTM, vì đây là sự nghiệp có điểm bắt đầu mà không có điểm kết thúc.” - Trưởng Ban chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia nói về hội thảo.

Bà Giàng Páo Mỷ - Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu - cho biết, năm 2018, tỉnh Lai Châu đã lựa chọn thí điểm mô hình phát triển du lịch nông thôn gắn với xây dựng NTM tại 3 xã: Khun Há, Hồ Thầu (huyện Tam Đường), Sin Suối Hồ (huyện Phong Thổ).

“Phát triển du lịch nông thôn gắn với xây dựng NTM là hướng đi đúng đắn, mở ra triển vọng cho các tỉnh, thành phố, trong đó có Lai Châu đối với phát triển kinh tế - xã hội. Người dân ở nông thôn thực sự phát huy được tính chủ động, sáng tạo của mình, vừa sản xuất nông nghiệp, vừa cung ứng dịch vụ để tăng thêm thu nhập, cải thiện đời sống.” - bà Giàng Páo Mỷ cho hay.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cùng bà con dân tộc bản người Mông - Sin Suối Hồ (huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu) xay ngô - đây là một bản du lịch "mới nổi" của địa phương này

Ông Lê Khánh Hải - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - cho hay phát triển du lịch gắn với xây dựng nông thôn mới dựa chủ yếu trên nền tảng của hoạt động, không gian sản xuất nông nghiệp với quan điểm phát triển bền vững về môi trường sinh thái và văn hóa.

Hiện nay Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang đề xuất tập trung xây dựng mô hình du lịch Làng văn hoá du lịch ở các địa phương Hà Giang (Thung lũng dược liệu xanh), Lai Châu (tập trung khai thác văn hoá người Mông trên dãy Hoàng Liên Sơn), Thanh Hoá (Công viên văn hoá tre, luồng), Bến Tre (văn hoá cây cảnh, vườn).

Vùng quê kiểu mẫu, đáng sống

Hiện nay, Chương trình xây dựng NTM có bước tiến rất quan trọng khi cả nước có 59 huyện của 29 tỉnh, thành phố đạt chuẩn NTM. Sang năm 2019, cả nước sẽ có 50% số xã hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM thay vì tới năm 2020 như yêu cầu của Nghị quyết Quốc hội.

Phó Thủ tướng cho biết, nhiều vùng quê, khu dân cư trở thành kiểu mẫu của đời sống nông thôn, thành nơi đáng sống. Bên cạnh đó, du lịch đang có sự phát triển khá “bùng nổ” khi năm 2019 cả nước sẽ thu hút 18 triệu du khách quốc tế, về “đích” trước so với chỉ tiêu của Nghị quyết 08 một năm và vượt chỉ tiêu 1 triệu khách quốc tế.

Qua thảo luận, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng hội thảo chưa nhận thức rõ du lịch nông thôn với du lịch nông nghiệp. Theo Phó Thủ tướng, du lịch nông nghiệp dựa trên cơ sở sản xuất nông nghiệp, tài nguyên nông nghiệp mà chủ thể là người nông dân. Còn du lịch nông thôn thì không chỉ dựa trên sản xuất mà còn dựa trên tài nguyên, thiên nhiên, văn hoá, bản sắc dân tộc. Xác định rõ nội hàm để các bộ, ngành không lúng túng trong xây dựng quy hoạch chiến lược xây dựng nông thôn mới và phát triển du lịch trong tương lai.

Những thiếu nữ dân tộc Mông ở Sin Suối Hồ trong bài múa truyền thống. Phát triển du lịch nông thôn cần gắn với bản sắc văn hóa, tập quán của người dân

Phó Thủ tướng cho biết, khi du lịch, dịch vụ nông thôn phát triển thì sản xuất nông nghiệp co hẹp lại và đi vào chiều sâu. Hiện nay kinh tế nông nghiệp Việt Nam chủ yếu phát triển theo chiều rộng, trong đó, du lịch nông thôn chỉ được coi là công cụ chống đói nghèo và đa dạng thu nhập cho nông dân.

Với nguồn lực 38% lao động ở nông nghiệp và hơn 60% cư dân nông thôn, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương nhận thức du lịch nông thôn phải xuất phát từ nguồn lực tự nhiên, con người, văn hoá,... để tạo ra các sản phẩm du lịch hiệu quả, thu hút du khách, góp phần xây dựng nông thôn mới bền vững cả về kinh tế, văn hoá và môi trường.

Từ thực tiễn đi khảo sát ở nhiều địa phương, Phó Thủ tướng bày tỏ điều kiện thành công cho phát triển du lịch ở nông thôn là 3 yếu tố: Tôn trọng cộng đồng, bản sắc văn hoá và tính xác thực; kết hợp lợi ích kinh tế và lợi ích xã hội (bảo vệ môi trường, ngành nghề truyền thống,..,) và sự tham gia của cộng đồng khi ra quyết định.

Lãnh đạo Chính phủ cũng lưu ý, không phát triển du lịch nông thôn tràn lan, đồng thời phát triển dịch vụ phụ trợ đễ hỗ trợ cho du lịch, gắn phát triển hạ tầng du lịch nông thôn với ứng phó biến đổi khí hậu, giảm tải tác động của thiên tai, bảo vệ môi trường, chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho cư dân nông thôn...

Theo Châu Như Quỳnh/Dân trí