Đã hết thời lao động giá rẻ

Việt Nam không thể thịnh vượng nếu mãi coi lao động giá rẻ là lợi thế

Lao động giá rẻ không còn là thế mạnh của Việt Nam trong kỷ nguyên số

Đây là thông tin được đưa ra tại Diễn đàn Lao động Việt Nam 2019 do Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và LĐ-TB-XH đồng tổ chức trong khuôn khổ năm kỷ niệm một thế kỷ thành lập của ILO, và sẽ trở thành sự kiện định kỳ hai năm một lần.

Các diễn giả thảo luận ý kiến tại diễn đàn.

Theo một báo cáo mới của ILO được công bố tại diễn đàn, kinh tế Việt Nam đang tạo ra ngày càng nhiều việc làm cần kỹ năng trung bình và kỹ năng cao.

Ấn phẩm ‘Việc làm thỏa đáng và các mục tiêu phát triển bền vững tại Việt Nam’ của ILO cũng đã chỉ ra rằng tăng trưởng việc làm trung bình hàng năm của Việt Nam trong thập kỷ qua tập trung vào nhóm việc làm cần kỹ năng trung bình và cao.

Thống kê phân bổ việc làm theo mức kỹ năng của Việt Nam cho thấy hơn một nửa (53%) số việc làm trên cả nước là việc làm cần kỹ năng trung bình, và 12% đòi hỏi kỹ năng cao. Số còn lại (36%) là việc làm kỹ năng thấp.

Bà Valentina Barcucci, chuyên gia kinh tế lao động của ILO Việt Nam cho rằng, “So sánh cơ cấu này với các quốc gia có thu nhập trung bình cao – nhóm Việt Nam mong muốn được gia nhập vào năm 2030 cho thấy những điểm khá thú vị".

Cụ thể, tính trung bình, các nước thu nhập trung bình cao có tỷ trọng việc làm kỹ năng thấp tương đồng với Việt Nam (32%), tỷ trọng việc làm kỹ năng trung bình lớn hơn (48%), và tỷ trọng việc làm kỹ năng cao lớn hơn rất nhiều (ở mức 20%, cao gần gấp đôi Việt Nam).

Việc làm trong ngành sản xuất đã và đang tăng với tốc độ rất cao tại Việt Nam, kể từ năm 2014 luôn ở mức cao hơn mức chung của khu vực Đông Nam Á và Thái Bình Dương.

“Việt Nam không cần thêm nhiều việc làm, nhưng cần thêm việc làm tốt hơn. Tỷ lệ thất nghiệp ở mức rất thấp. Tuy nhiên, chất lượng việc làm lại đang là một thách thức", bà Barcucci cho biết.

Chuyên gia này cũng cho rằng, việc làm dễ bị tổn thương đang trên đà giảm dần nhờ vào xu hướng công nghiệp hóa và tăng số lượng việc làm trong ngành sản xuất. Nhưng vào năm 2018, vẫn có tới 54% người lao động đang làm những công việc dễ bị tổn thương. Nhóm việc làm này đặc thù là thường không có sự bảo vệ và thu nhập thường rất thấp. Cải thiện chất lượng việc làm trong nhóm việc làm này của thị trường lao động cần phải trở thành một ưu tiên của Chính phủ Việt Nam nếu muốn đạt được mục tiêu hiện đại hóa kinh tế xã hội.

TS Chang-Hee Lee, Giám đốc ILO Việt Nam, cho rằng, ngày nay thế giới việc làm đang trải qua những thay đổi lớn với tốc độ ngày càng nhanh, tác động tới sinh kế của hàng triệu người nam và nữ, cả người sử dụng lao động và người lao động. Những nhân tố thay đổi chính bao gồm cải tiến công nghệ với điển hình là Cách mạng 4.0, hệ thống thương mại toàn cầu với độ kết nối ngày càng lớn, già hóa dân số và biến đổi khí hậu.

Vấn đề được Giám đốc ILO đặt ra là làm sao để có thể xây dựng một tương lai việc làm tốt hơn trong thời kỳ thay đổi này bằng cách tận dụng những cơ hội và đối mặt với những thách thức mới nổi. Đây là câu hỏi mang tính sống còn của thời đại.

“Để hiện thực hóa quyết tâm trở thành một quốc gia có thu nhập trung bình cao vào năm 2030, Việt Nam cần những cải thiện về mặt xã hội song hành với phát triển kinh tế. May mắn là Việt Nam đang tiến những bước tiến đúng đắn và quan trọng thông qua việc cải thiện kỹ năng cho lực lượng lao động, mở rộng độ bao phủ của an sinh xã hội, và hiện đại hóa các thiết chế quan hệ lao động", TS Chang Hee Lee nhận định.

Theo Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Lê Văn Thanh, Bộ Luật Lao động sửa đổi vừa được thông qua là một dấu mốc quan trọng trên con đường hoàn thiện hệ thống pháp luật lao động của Việt Nam theo hướng hiện đại, phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế. Bộ Luật Lao động mới tích hợp khá đầy đủ những nguyên tắc của các công ước cơ bản của ILO, kể cả hai công ước cơ bản còn lại (về tự do hiệp hội và lao động cưỡng bức) mà Việt Nam dự kiến sẽ phê chuẩn trong những năm tới./.

Theo Nguyễn Trang/VOV.VN

https://vov.vn/xa-hoi/viet-nam-khong-can-nhieu-viec-lam-nhung-can-nhieu-viec-lam-tot-hon-983307.vov