Người dân Nepal bàng hoàng sau lũ quét - Ảnh: AFP/GETTY

Trận lũ quét kinh hoàng tại biên giới Nepal - Trung Quốc hôm 26-8 đã khiến ít nhất 160 người thiệt mạng và hàng trăm người mất tích, trong đó có nhiều công dân nước ngoài.

Hàng trăm du khách nước ngoài mất tích, nhiều người mất liên lạc với người thân và bạn bè

Truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin ít nhất 3 người thiệt mạng và hơn 265 người mất tích tại nước này. Trong khi đó, phía Nepal cho biết có ít nhất 341 người nước ngoài đang mất tích.

Theo số liệu chính thức được công bố, số công dân nước ngoài mất tích gồm: Ấn Độ (142 người), Ukraine (53 người), Malaysia (17 người), Anh (12 người), Hàn Quốc (8 người), Nam Phi (4 người), Mỹ (3 người), Bồ Đào Nha (2 người), Úc (1 người) và Hà Lan (1 người).

Ngoài ra, một số công ty du lịch thông báo có 111 người nước ngoài mất tích nhưng chưa xác định được quốc tịch.

Khu vực xảy ra lũ quét là tuyến đường phổ biến đối với khách hành hương và du khách. Vào mùa hè, hàng trăm người theo Ấn Độ giáo, Phật giáo, Jain và Bonpo thường đến khu vực quanh núi Kailash - ngọn núi thiêng ở Tây Tạng được cả 4 tôn giáo tôn kính.

Những dòng bùn và nước ập đến như "bê tông lỏng" và mọi người gần như không có cơ hội để chạy thoát.

Ảnh vệ tinh của Planet Labs cho thấy mực nước các con sông tại Nepal dâng cao rõ rệt và đục. Dòng nước lũ và bùn đất cuốn trôi cầu, nhà cửa và đường sá.

Người dân cả trong và ngoài Nepal cho biết không thể liên lạc với người thân và bạn bè tại các khu vực bị ảnh hưởng. 

Một chủ nhà hàng ở New York (Mỹ) nói ông không biết những người bạn của mình tại các khu thương mại Syapru Beshy và Timure còn sống hay không, theo Đài CNN.

Lực lượng cứu hộ sử dụng máy xúc để hỗ trợ các nạn nhân sống sót sau trận lũ quét ở Nepal hôm 26-8 - Ảnh: AFP

Ảnh vệ tinh chụp hôm 26-8 cho thấy thiệt hại do lũ dọc sông Trishuli, cách khu vực sạt lở tràn qua cảng Gyirong, tại biên giới Trung Quốc - Nepal, khoảng 40km về phía tây nam - Ảnh: PLANET LABS

Băng vỡ khỏi sông băng là nguyên nhân?

Nguyên nhân của trận lũ quét vẫn chưa được xác định, song một nhóm các nhà khoa học nhận định rất có thể khối băng khổng lồ vỡ khỏi sông băng và đổ xuống khu vực thung lũng bên dưới đã gây ra thảm họa kinh hoàng.

Theo New York Times, sau khi phân tích ảnh vệ tinh, nhà địa chất học Daniel Shugar (Đại học Calgary, Canada) cho biết khối băng rộng khoảng 600m đã vỡ khỏi sông băng ở độ cao khoảng 5.200m, rơi gần 1.200m xuống thung lũng.

Khu vực phía dưới, theo ông, trông "như vừa có một quả bom phát nổ", với các mảnh vỡ từ khối băng. Ông cho rằng lượng nước trong video là rất lớn, do đó cần phải xem xét nhiều nguyên nhân khác.

Nhà nghiên cứu sông băng Simon Cook (Đại học Dundee, Scotland) cho biết lực rơi từ độ cao lớn như vậy nghiền nát khối băng, di chuyển với tốc độ rất cao. 

Một vụ vỡ sông băng ở dãy Himalaya tương tự từng gây ra lũ lớn tại Ấn Độ vào năm 2021, khiến hơn 100 người thiệt mạng.

Nhiều căn nhà nằm giữa dòng bùn và nước dọc theo một con sông sau trận lũ quét tại Nepal hôm 26-8 - Ảnh: AFP/GETTY

Theo AFP, Himalaya đang chứng kiến nhiệt độ tăng, sông băng thu hẹp và tầng đất đóng băng vĩnh cửu suy giảm, những yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ sạt lở và lũ do vỡ hồ băng.

Ngoại trưởng Nepal Shishir Khanal cho biết một trận động đất có thể đã gây ra sạt lở, làm chặn dòng sông. Nước sau đó dồn lại và tràn xuống hạ lưu.

Tuy nhiên, Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) xác định năng lượng địa chấn ghi nhận ban đầu thực chất do vụ sạt lở tạo ra, không phải động đất 4,4 độ như thông tin trước đó.

Trong khi đó, Trung tâm quốc tế về phát triển miền núi tích hợp (ICIMOD) tại Kathmandu nhận định một vụ lở băng và đá có thể đã chặn sông Lhende tại Nepal, gây ra trận lũ dây chuyền.

Theo nhà thủy văn học Hatim Sharif (Đại học Texas), điều đáng chú ý là trước đó gần như không có mưa, khiến việc cảnh báo lũ gần như bất khả thi. Khi nhìn thấy dòng bùn tràn đến thì đã quá muộn để chạy thoát. Giải pháp duy nhất, theo ông, là leo lên khu vực cao hơn ít nhất 6m.

Theo Thanh Hiền/Tuổi trẻ

https://tuoitre.vn/lu-quet-o-bien-gioi-nepal-trung-quoc-nhu-bom-no-341-nguoi-nuoc-ngoai-mat-tich-100260827082452111.htm