Bắc Giang có một hệ thống đê tương đối hoàn chỉnh trên 370,000 km, bao gồm 3 tuyến đê cấp III, 7 tuyến đê cấp IV, 34 tuyến đê bao, đê bối; cùng với đó là hàng nghìn công trình thủy lợi phục vụ cấp nước tưới, hồ chứa, trạm bơm tưới và tưới tiêu kết hợp, đập dâng… Những năm qua, hệ thống đê điều trên địa bàn tỉnh đã được tu bổ, hoàn thiện về cao trình, mặt cắt, gia cố hoàn chỉnh và kéo dài các kè xung yếu, làm mới bổ sung, xây lại các cống dưới đê nhằm bảo đảm an toàn các tuyến đê trong mùa mưa bão. Tuy nhiên, do hệ thống đê trên địa bàn đi qua nhiều vùng, khu vực có nền địa chất mềm yếu; đất đắp đê có hàm lượng pha cát lớn, không đồng nhất nên còn nhiều tiềm ẩn khó lường gây uy hiếp đến an toàn của đê, nhất là khi có lũ cao và gặp tổ hợp gió bão lớn.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương tiếp tục tuyên truyền, phổ biến và triển khai thực hiện có hiệu quả các quy định của pháp luật về phòng, chống thiên tai, đê điều, thủy lợi 

Hiện trạng của hơn 1.000 tuyến kênh tiêu trên địa bàn toàn tỉnh, do các Công ty TNHH một thành viên KTCTTL cùng các huyện, thành phố quản lý, tuy nhiên nhiều đoạn vẫn chưa được đầu tư tu bổ nạo vét, hiện tại lòng kênh bị bồi lắng, sạt lở gây ách tắc dòng chảy, không đảm bảo tiêu thoát nước, thường xuyên bị ngập úng trong mùa mưa lũ gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp và dân sinh.

Một phần nguyên nhân của tình trạng trên là do các công trình đã xây dựng từ lâu, thiết bị máy móc cũ kỹ, lạc hậu, hiệu suất bơm trục ngang nhỏ, hư hỏng thường xuyên, các trục tiêu bồi lắng, xói lở và bị lấn chiếm, do vậy không phát huy công suất thiết kế. Tại nhiều vùng đô thị, công nghiệp phát triển (thành phố Bắc Giang, Việt Yên, Yên Dũng), các trạm bơm trước đây xây dựng với mục đích tiêu cho nông nghiệp nay không đủ năng lực tiêu thoát nước cho đô thị, công nghiệp, hệ số tiêu nhỏ so với nhu cầu cần tiêu, nhiều trạm bơm tiêu còn xuống cấp, dẫn đến hệ quả là khi có mưa lớn, một số vùng cục bộ thường xuyên bị ngập úng.

Nhằm hạn chế thấp nhất những thiệt hại do thiên tai gây ra trong mùa mưa bão năm 2019, UBND tỉnh Bắc Giang cũng yêu cầu các sở, ban, ngành liên quan và các địa phương tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân trong việc thực hiện Luật Phòng, chống thiên tai, Luật Đê điều, Pháp lệnh bảo vệ và khai thác công trình thủy lợi, cùng với đó xác định những khu vực tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn để có phương án xử lý, tích cực triển khai tu bổ, bảo dưỡng các tuyến đê, triển khai kế hoạch chủ động đối phó với những tình huống xấu có thể xảy ra, tăng cường công tác quản lý an toàn đập của hồ chứa nước; tổ chức việc lập khai tờ khai đăng ký an toàn đập, xây dựng và trình duyệt quy trình vận hành điều tiết hồ chứa và phương án bảo vệ công trình thủy lợi, xây dựng phương án phòng chống lụt bão, tổ chức kiểm tra đánh giá an toàn, vận hành thử thiết bị cơ khí cửa van xả lũ, cống lấy nước; đôn đốc các công trình đang thi công trên địa bàn.

Các địa phương trên địa bàn tỉnh đã và đang triển khai kiểm tra, tu bổ công trình thủy lợi, nạo vét kênh mương trước mùa mưa bão

Hàng năm, Sở Nông nghiệp và PTNT có văn bản yêu cầu các địa phương kiểm tra, báo cáo hiện trạng công trình hồ chứa; tăng cường quản lý an toàn đập, tổ chức xây dựng và bổ sung phương án bảo vệ đập, tiến hành sửa chữa những hư hỏng nhỏ, xây dựng phương án sửa chữa, duy tu công trình trước và sau mùa mưa bão; vận hành, điều tiết hồ chứa nước hợp lý để đảm bảo phục vụ sản xuất và an toàn hồ chứa, tuyệt đối không tích nước các hồ chứa đã bị xuống cấp, nguy cơ mất an toàn cao, đối với các đập đất bị xói lở, sạt trượt không đảm bảo mặt cắt thiết kế các địa phương đã chuẩn bị đủ nhân lực, vật tư để sẵn sàng chống sạt trượt trong mùa mưa lũ.

Hiện tại, UBND các huyện, thành phố, các Công ty TNHH MTV KTCTTL báo cáo công tác đảm bảo an toàn hồ chứa thủy lợi về Chi cục Thủy lợi, đồng thời chuẩn bị nhân lực, tiến hành nạo vét bùn đất, kênh mương, cống dưới đê trong mùa mưa bão. Các đơn vị quản lý, vận hành các trạm bơm tiêu tăng cường công tác kiểm tra để khắc phục kịp thời những hư hỏng của thiết bị điện, máy bơm, kênh dẫn và chuẩn bị phương án cấp điện để sẵn sàng vận hành tiêu úng kịp thời./.

Minh Anh