Tính riên quý III, ngành Hải quan đã khởi tố 12 vụ buôn lậu, đồng thời chuyển nguồn tin và kiến nghị khởi tố 45 vụ. Ảnh minh họa: Cục Hải quan

Tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới trong quý III/2026 tiếp tục diễn biến hết sức phức tạp trên tất cả các tuyến. Các đối tượng gia tăng hoạt động với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, khiến số lượng vụ việc vi phạm và tổng trị giá tang vật đều tăng mạnh, đặc biệt là các hành vi có dấu hiệu tội phạm hình sự.

Theo thống kê từ Cục Hải quan, tuyến đường biển ghi nhận áp lực vi phạm lớn nhất khi chiếm tới 3.398 vụ, tương đương 60,1% tổng số vụ việc được phát hiện, bắt giữ và xử lý. Các hành vi gian lận phổ biến tập trung vào việc cố tình khai sai mã số hàng hóa (mã HS), khai sai thuế suất nhằm trốn thuế, hoặc nhập khẩu các mặt hàng không có giấy phép, thiếu thông báo kết quả kiểm tra chuyên ngành theo quy định pháp luật.

Song song đó, hoạt động vi phạm trên tuyến hàng không, chuyển phát nhanh và mạng lưới bưu điện quốc tế cũng có chiều hướng gia tăng đáng kể so với cùng kỳ năm trước.

Trước diễn biến này, ngành Hải quan đã chủ động triển khai hàng loạt kế hoạch kiểm soát trọng điểm. Đáng chú ý là chuyên đề đấu tranh ngăn chặn buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ, kim khí quý và đá quý qua biên giới, đồng thời siết chặt công tác phối hợp liên ngành trong nước lẫn hợp tác quốc tế.

Nhiều chuyên án lớn đã được triệt phá thành công. Điển hình, lực lượng hải quan phát hiện và bắt giữ lô hàng vận chuyển trái phép 1.193 kg ngà voi cùng 79,3 kg xương động vật thuộc họ mèo cỡ lớn từ Cộng hòa Dân chủ Congo cập cảng Quy Nhơn. Tại vùng biển Hải Phòng, cơ quan chức năng kịp thời ngăn chặn, tạm giữ hơn 70.000 lít dầu FO vận chuyển trái phép. Các Chi cục Hải quan khu vực cũng liên tục tăng cường tuần tra, phát hiện nhiều vụ việc vi phạm quy mô lớn.

Về kết quả đấu tranh, chỉ tính riêng giai đoạn từ ngày 15/6 đến 14/9/2026 (quý III), cơ quan Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 5.650 vụ vi phạm. Trị giá hàng hóa vi phạm ước tính lên tới 8.070,6 tỷ đồng. Cơ quan chức năng đã khởi tố 12 vụ, đồng thời chuyển nguồn tin và kiến nghị khởi tố 45 vụ. Số tiền thu nộp ngân sách Nhà nước thông qua xử phạt vi phạm hành chính đạt 396,4 tỷ đồng, ghi nhận mức tăng trưởng 116,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Tính chung lũy kế 9 tháng (từ ngày 15/12/2025 đến ngày 14/9/2026), toàn ngành Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý tổng cộng 17.068 vụ buôn lậu, gian lận thương mại. Tổng trị giá tang vật vi phạm ước tính đạt 17.996,8 tỷ đồng.

Cơ quan Hải quan đã khởi tố 19 vụ và chuyển cơ quan chức năng kiến nghị khởi tố 115 vụ việc có dấu hiệu tội phạm. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính nộp vào ngân sách nhà nước trong 9 tháng đạt 1.007,5 tỷ đồng.

Bên cạnh mặt trận chống gian lận thương mại, công tác phòng chống tội phạm ma túy qua biên giới cũng ghi nhận những kết quả nổi bật. Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phòng chống ma túy đến năm 2030 và chiến dịch hợp tác song phương với Hải quan Hàn Quốc năm 2026, cơ quan Hải quan đã phối hợp với các lực lượng chức năng bắt giữ 44 vụ việc cùng 56 đối tượng, trong đó lực lượng hải quan trực tiếp chủ trì bắt giữ 18 vụ. Tổng khối lượng tang vật thu giữ lên tới gần 2 tấn ma túy các loại, góp phần bảo vệ an ninh trật tự xã hội và chủ quyền kinh tế quốc gia.

Song hành với các biện pháp chống buôn lậu trực tiếp tại cửa khẩu, công tác kiểm tra sau thông quan tiếp tục được đẩy mạnh thông qua việc tăng cường thu thập thông tin, phân tích rủi ro và tập trung kiểm tra chuyên đề về mã số, trị giá, xuất xứ, sở hữu trí tuệ cũng như chuyển tải bất hợp pháp. 

Lũy kế 9 tháng (15/12/2025 - 14/9/2026), toàn ngành đã ban hành 1.276 quyết định và hoàn thành 1.050 cuộc kiểm tra sau thông quan. Tổng số tiền ấn định thuế và xử phạt đạt 7.541 tỷ đồng, tương đương 189% chỉ tiêu cả năm 2026; trong đó số tiền thực thu vào ngân sách nhà nước đạt 3.716,2 tỷ đồng (đạt 93% chỉ tiêu được giao). 

Ngoài ra, công tác quản lý và hỗ trợ 74 doanh nghiệp ưu tiên trên cả nước cũng được chú trọng, góp phần vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ tốt, vừa kiên quyết chống thất thu ngân sách.

Theo B.S/ Báo Thanh tra

https://thanhtra.com.vn/phap-dinh-15DAFE5ED/hai-quan-chuyen-khoi-to-115-vu-buon-lau-trong-9-thang-cce9751f2.html