Quốc hội làm việc tại hội trường, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công. (Ảnh: DUY LINH)

Về nguyên nhân, có cả từ phía nhà tài trợ lẫn vướng mắc liên quan thể chế, quy trình, thủ tục trong nước, từ đàm phán đến giải ngân các nguồn vốn ODA. Thí dụ, Luật Quản lý nợ công hiện hành quy định quy trình và thực hiện các thủ tục về vốn ODA rườm rà, phải qua nhiều bộ, ngành, rồi xuống địa phương cũng vậy; thủ tục gấp đôi so với dự án đầu tư công sử dụng vốn ngân sách trong nước. Ngoài ra, còn vấn đề tổ chức thực hiện của các địa phương: Tiền có nhưng không giải ngân được, hết thời gian hiệp định, nhà tài trợ buộc phải thu hồi, rất đáng tiếc.

Hiện nay, điều kiện quan trọng để quyết định vay vốn ODA là phải bảo đảm hiệu quả tài chính và chỉ khi đó mới không lo lạm phát, không lo gánh nặng trả nợ quốc gia. Tuy không vay bằng mọi giá, nhưng trong lúc còn hạn chế về ngân sách thì đây là vấn đề cần đặc biệt quan tâm để bảo đảm tiến độ trong thu xếp các khoản vay ODA và bảo đảm tổ chức thực hiện tốt, nhanh chóng đưa nguồn lực vào phát triển kinh tế-xã hội.

Để tháo gỡ vướng mắc, dự thảo luật đã đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nhất là phân cấp cho Thủ tướng Chính phủ thẩm quyền quyết định hạn mức vay về cho vay lại và hạn mức bảo lãnh hằng năm từ Chính phủ sang Thủ tướng Chính phủ, điều này giúp đơn giản hóa và rút ngắn quy trình phê duyệt. Dự thảo luật cũng giao Bộ Tài chính thẩm quyền quyết định việc sửa đổi, bổ sung, gia hạn thỏa thuận vay ODA, vay ưu đãi không làm tăng nghĩa vụ trả nợ nước ngoài của Chính phủ, quy định này cũng tạo sự linh hoạt trong quá trình thực thi và cắt giảm thủ tục hành chính…

Trên cơ sở đó, cần quy định trách nhiệm các cơ quan liên quan trong việc công khai đầy đủ và kịp thời các thông tin về nghĩa vụ nợ đã vay, tình hình sử dụng và trả nợ để các cơ quan hữu quan thuận tiện theo dõi và giám sát việc sử dụng hiệu quả các nguồn vốn đã vay. Cần quy định bảo đảm tính công khai và minh bạch về các trường hợp đặc thù có thể xảy ra, sẽ được ưu tiên xử lý như thế nào, thí dụ như các khoản nợ khẩn cấp để bảo đảm an ninh tài chính quốc gia…

Theo phản ánh của đại biểu Quốc hội, việc chưa tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong trao đổi, thẩm định, phê duyệt hồ sơ để bảo đảm thời gian và tiết kiệm chi phí còn hạn chế. Đáng chú ý, chưa có quy định về hệ thống thông tin dữ liệu, số liệu chia sẻ về nợ công giữa các cấp Trung ương và địa phương; việc tính toán nợ và trả nợ đối chiếu giữa các cơ quan quản lý đều thực hiện thủ công.

Để công tác quản lý nợ công hiệu quả hơn, đáp ứng yêu cầu điều hành kịp thời, chính xác, cần tiếp tục xem xét bổ sung quy định giao Bộ Tài chính trách nhiệm quy định thống nhất hệ thống thông tin về dữ liệu nợ công liên thông giữa Trung ương, địa phương và từng đơn vị như trao đổi thông tin số liệu, đối chiếu rút vốn, trả nợ…

Theo Vĩnh Khang/Báo Nhân Dân

https://nhandan.vn/huy-dong-va-giai-ngan-von-oda-hieu-qua-post926138.html