Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 10/2026/TT-BXD hướng dẫn thực hiện các tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới và điều kiện hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới cấp tỉnh giai đoạn 2026-2030 thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng. Đây là bước cụ thể hóa chủ trương phát triển hạ tầng đồng bộ, nâng cao chất lượng quy hoạch, góp phần từng bước thay đổi diện mạo nông thôn theo hướng hiện đại, bền vững.

Theo Thông tư, tiêu chí về quy hoạch được nâng lên theo hướng chú trọng chất lượng, tính công khai, minh bạch và khả năng tổ chức thực hiện. Các địa phương không chỉ bảo đảm có quy hoạch chung xã được phê duyệt mà còn phải xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, phù hợp quy định pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn. Đặc biệt, yêu cầu bố trí, ổn định dân cư tại các khu vực thường xuyên chịu tác động của thiên tai, vùng biên giới, địa bàn khó khăn được đặt ra rõ ràng, nhằm bảo đảm an toàn và phát triển lâu dài.

Thông tư cũng phân loại các nhóm xã để áp dụng tiêu chí phù hợp. Đối với các xã liền kề đô thị hoặc có định hướng phát triển thành đô thị (Nhóm 1), yêu cầu phải có quy hoạch chi tiết nhằm cụ thể hóa quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu. Cùng với đó, công tác quản lý kiến trúc nông thôn được tăng cường thông qua việc ban hành hoặc tích hợp quy chế quản lý kiến trúc trong quy hoạch chung, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa và cảnh quan nông thôn.

Một khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu ở xã Giao Thủy, tỉnh Ninh Bình. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Trong lĩnh vực hạ tầng, giao thông tiếp tục là một trong những tiêu chí trọng tâm. Các tuyến đường xã phải bảo đảm đạt chuẩn theo quy hoạch, đồng thời được duy tu, bảo trì thường xuyên. Điểm mới đáng chú ý là yêu cầu tăng cường yếu tố “xanh” trong phát triển hạ tầng, với tỷ lệ đường xã có trồng cây xanh dọc tuyến đạt từ 50% trở lên.

Đối với cấp tỉnh, thành phố, điều kiện hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới đòi hỏi hệ thống giao thông phải kết nối thông suốt tới toàn bộ các xã. Trong đó, ít nhất 70% chiều dài đường tỉnh được trồng cây xanh, góp phần cải thiện môi trường sinh thái và cảnh quan khu vực.

Bên cạnh đó, tiêu chí về nhà ở dân cư tiếp tục được hoàn thiện theo hướng nâng cao chất lượng. Nhà ở kiên cố phải đáp ứng tiêu chuẩn “3 cứng” gồm nền-móng, khung-tường và mái được xây dựng bằng vật liệu bền chắc, bảo đảm niên hạn sử dụng từ 20 năm trở lên. Quy định này nhằm nâng cao mức sống, đồng thời tăng khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu.

Công tác bảo vệ môi trường nông thôn được đặt ra với yêu cầu cụ thể hơn. Các xã phải xây dựng phương án thoát nước mặt, thu gom và xử lý nước thải sinh hoạt phù hợp điều kiện thực tế. Tỷ lệ nước thải sinh hoạt được thu gom, xử lý phải đạt từ 50% trở lên; riêng các xã Nhóm 1 bắt buộc có ít nhất một công trình xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn kỹ thuật.

Tại Thông tư, Bộ Xây dựng đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố căn cứ điều kiện thực tế để cụ thể hóa, triển khai các tiêu chí, bảo đảm không thấp hơn khung chuẩn chung, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn Việt Nam phát triển toàn diện, bền vững trong giai đoạn mới.

Theo Kim Cương/Báo Nhân Dân

https://nhandan.vn/nang-chuan-nong-thon-moi-giai-doan-2026-2030-post960314.html