Bén duyên với vùng đất

Trải qua khoảng thời gian dài kể từ khi giống lúa nếp cái hoa vàng di thực về xã Phì Điền, huyện Lục Ngạn vào những năm 80 của thế kỷ trước, từ những diện tích đầu tiên được trồng tại thôn Mai Tô. Chỉ sau vài vụ thâm canh, giống lúa này đã dần thích nghi với vùng đất Phì Điền. Nhận thấy loại gạo rất thơm, ngon, nhiều hộ dân đã nhân rộng và cùng gieo cấy… Khi nhận được sự ưa chuộng từ thị trường, càng ngày giống gạo này lên hương trên vùng đất khó khăn Phì Điền, trở thành một lại cây hàng hóa, mang lại giá trị kinh tế cao cho bà con nơi đây.

Gạo nếp Phì Điền đã trở thành đặc sản với nhiều địa phương

Từ những lợi ích mà giống gạo nếp này mang lại, vào năm 2010, Đảng uỷ - UBND xã Phì Điền đã có chủ trương phát triển giống lúa này ra toàn xã và trở thành một trong những loại cây trồng chủ lực trong mục tiêu sản xuất nông nghiệp. Trong những năm gần đây, thương hiệu nếp cái hoa vàng của xã Phì Điền, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang ngày càng được nhiều người ưa chuộng. Giống nếp Phì Điền có ưu điểm cứng cây, chống chịu sâu bệnh tốt, chất lượng hạt gao to tròn đều, có màu đục đặc điểm hạt to đều, trắng, ăn dẻo và thơm ngon hơn loại gạo nếp hiện đang có trên thị trường. Sản phẩm nếp Phì Điền được người tiêu dùng ưa chuộng sử dụng vào những ngày lễ, tết cổ truyền của dân tộc.

Hương gạo thơm quện cùng lá dong, đỗ xanh, thịt lợn như gói cả hương vị truyền thống trong mỗi chiếc bánh Chưng

Bà Nguyễn Thị Mai (67 tuổi, thị trấn Chũ, Lục Ngạn) cho biết: “Năm nào cũng thế, tôi chỉ ưa chuộng bánh chưng được làm từ gạo nếp Phì Điền, vì bánh làm ra thường để được lâu mà không bị cứng hay thiu, mốc như một số giống nếp khác, ngoài ra độ dẻo thơm đạt chuẩn mà không phải loại gạo nào cũng có được”.

Sản phẩm gạo tiêu thụ dễ dàng và được giá, lượng cung không đủ cầu, nên người dân trong xã Phì Điền đã mở rộng diện tích gieo cấy nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường. Với giá bán thời điểm hiện nay dao động từ 35 đến 40 nghìn đồng/1kg, gạo nếp Phì Điền đã mang lại nhiều khởi sắc kinh tế cho vùng đất còn nhiều khó khăn.

Tiếp tục đưa gạo nếp Phì Điền vươn xa

Người dân ưa chuộng gạo nếp Phì Điền bởi chất lượng vượt trội

Để giúp bà con mở rộng diện tích, Phòng NN&PTNT huyện cũng đã hỗ trợ xây dựng mô hình, tập huấn chuyển giao quy trình kỹ thuật thâm canh nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hỗ trợ phục tráng nguồn giống. Bên cạnh đó, để tạo chỗ đứng trên thị trường, năm 2008, UBND xã Phì Điền cũng đã thành lập HTX nếp hoa vàng Phì Điền tại thôn Mai Tô, đồng thời quan tâm xúc tiến thương mại, xây dựng chỉ dẫn địa lý nếp Phì Điền, đẩy mạnh quảng bá sản phẩm, tạo chỗ đứng trên thị trường trong nước. Với sự nỗ lực đó, ngày 10/5/2010, Cục sở hữu trí tuệ - Bộ khoa học công nghệ đã cấp chứng nhận đăng ký nhãn hiệu độc quyền nếp Phì Điền. Đồng thời, Viện di truyền giống cây nông nghiệp và Trường Đại học Nông nghiệp I Hà Nội đã lấy giống về nghiên cứu và bảo tồn. Hiện nay, đặc sản nếp Phì Điền của Lục Ngạn đã có mặt tại một số tỉnh, thành trong nước như: Hà Nội, Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An, Đắc Nông và một số địa phương lân cận. 

Vị ngon ngày Tết càng thấm đượm bởi hương gạo nếp quê hương

Tuy nhiên, hiện nay do diện tích canh tác của địa phương hạn hẹp, nên sản phẩm làm ra chưa đáp ứng nhu cầu của thị trường. Để đáp ứng được điều đó, Phòng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Lục Ngạn đã có hướng mở rộng diện tích nếp Phì Điền ra một số xã lân cận. Đó sẽ là điều kiện tốt để để không ngừng đưa sản phẩm nếp Phì Điền vươn xa. 

Lựa chọn gạo nếp Phì Điền trong các món ăn ngày xuân đã là thói quen của nhiều gia đình tại Lục Ngạn

Ông Phạm Văn Bút, Giám đốc HTX lúa nếp hoa vàng Phì Điền cho biết trong những năm tiếp theo, xã và huyện sẽ tiếp tục hỗ trợ, nỗ lực để cùng bà con đưa thương hiệu gạo nếp Phì Điền vươn xa hơn, giúp phát triển kinh tế và giúp các hộ dân vươn lên làm giàu, tuy còn nhiều khó khăn song chính quyền và nhân dân luôn tin tưởng về những vụ mùa tiếp theo sẽ thắng lợi và thành công hơn nữa./.

Minh Anh