Gia đình anh Leo Văn Nhi người dân tộc Hoa, ở thôn Đồng Còng, xã Tân Mộc, huyện Lục Ngạn là một trong những hộ gia đình được thụ hưởng chương trình hỗ trợ các hộ chăn nuôi xây dựng hố ủ phân compost. Với quy mô chuồng trại 300m2 thường xuyên chăn nuôi trên 100 con lợn, gia đình anh là một trong những hộ nuôi lợn quy mô lớn nhất thôn Đồng Quýt nói riêng và xã Tân Mộc nói chung. Năm 2016, anh được Dự án hỗ trợ nông nghiệp các bon thấp tỉnh Bắc Giang hỗ trợ xây dựng hố ủ phân compost và hệ thống xử lý nước thải sau biogas tưới tiết kiệm cho cây ăn quả. Công trình có tổng mức đầu tư gần 100 triệu đồng gồm 1 bể chứa với thể tích 25m3 và 1 bể lọc với thể tích 15m3 cùng hệ thống máy bơm, ống dẫn nước phục vụ tưới tiêu cho 3000 gốc cam Đường đã bước đầu mang lại hiệu quả đáng kể cho gia đình anh. Anh Nhi cho biết: hệ thống đã tạo thành chuỗi khép kín vừa xử lý được chất thải rắn và cả nước thải, chất bã ủ phân hữu cơ, còn nước thải sau khi được xử lý qua biogas được pha lẫn với nước theo tỷ lệ nhất định để bón cho cây trồng”.

Mô hình tưới tiết kiệm từ dự án Lcasp đã giúp gia đình anh Leo Văn Nhi thôn Đồng Còng, xã Tân Mộc, huyện Lục Ngạn giúp gia đình anh giải quyết triệt để vấn đề môi trường và tiết kiệm nước tưới, phân bón.

Nếu như trước đây, tình trạng ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi là nỗi lo với gia đình anh Nhi thì kể từ khi xây dựng xong hệ thống hố ủ phân compost và hệ thống xử lý nước thải sau biogas tưới tiết kiệm cho cây ăn quả thì vấn đề này đã được giải quyết triệt để. Bên cạnh đó, hố ủ khi được đưa vào sử dụng đã góp phần xử lý hiệu quả lượng chất thải rắn trong chăn nuôi, giảm bớt thời gian lao động và thu được khối lượng sản phẩm nhiều hơn so với cách ủ phân truyền thống. Ngoài ra, sử dụng hố ủ còn giúp rút ngắn thời gian ủ so với cách ủ truyền thống, trung bình nếu ủ compost đúng kỹ thuật chỉ cần 28 đến 40 ngày tùy thời tiết, nguyên vật liệu đầu vào là có thể tưới cho cây trồng. Không những vậy, mô hình còn góp phần nâng cao chất lượng phân bón do thời gian ủ ngắn và được bổ sung thêm men vi sinh gồm những vi sinh vật có lợi cho cây trồng nên phân bón tơi xốp hơn, hàm lượng chất dinh dưỡng đảm bảo, đặc biệt phù hợp cho cây ăn quả.

Tân Mộc hiện có hơn 1600 hộ gia đình, là một trong những xã trọng điểm về cây ăn quả của huyện Lục Ngạn với diện tích cây ăn quả lên đến 1385ha, các hộ gia đình tập trung chủ yếu và phát triển kinh tế vườn đồi với thế mạnh là cây có múi với hơn 1000ha. Bên cạnh đó toàn xã có 90 hộ chăn nuôi ở quy mô vừa và nhỏ, việc tận dụng nguồn nước tưới từ hầm ủ phân compost là một giải pháp hữu hiệu nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng cây có múi. 

Ông Trịnh Viết Phấn, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Mộc, huyện Lục Ngạn cho biết: địa phương rất mong muốn những mô hình như thế này được nhân rộng để giúp bà con nông dân nhất là đồng bào dân tộc vừa khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, vừa phát triển chăn nuôi, lại tận dụng được lượng phân bón hữu ích cho cây trồng.

Từ năm 2013 đến nay, Dự án LCASP tiến hành xây dựng và hỗ trợ được 7.000  hầm khí biogas dung tích nhỏ dưới 50m3 trên địa bàn toàn tỉnh, trong đó huyện Lục Ngạn đã xây dựng và vận hành thành công trên 500 hầm khí biogas các loại. Thực tiễn cho thấy, các hệ thống hầm khí biogas của Dự án LCASP đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, do quy mô chăn nuôi quá lớn, vượt quá công suất xử lý của hầm biogas gây hiện tượng quá tải, chất thải chăn nuôi chưa kịp xử lý đã thải ra môi trường càng gây ô nhiễm trầm trọng nguồn đất nước, không khí, làm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và đời sống người dân, làm giảm năng suất chăn nuôi do dịch bệnh phát sinh nhiều. Bởi vậy, Dự án LCASP tiếp tục chương trình hỗ trợ các hộ chăn nuôi xây dựng hố ủ phân compost và hệ thống xử lý nước thải sau biogas tưới tiết kiệm cho cây ăn quả, bước đầu đã mang lại những hiệu quả thiết thực, nhất là đối với huyện Lục Ngạn, nơi có vùng cây ăn quả lớn nhất miền Bắc.

Hệ thống bể chứa, bể lọc từ nước thải sau biogas

Ông Leo Văn Phúc, Phó Trưởng phòng, Phòng NN&PTNT huyện Lục Ngạn cho biết: “Mô hình tưới tiết kiệm cây ăn quả sử dụng nước thải sau biogas và hố ủ phân compost bón cho cây trồng mới triển khai được 3 năm nay, song đối với huyện Lục Ngạn, 2 mô hình này thực sự có hiệu quả thiết thực nhất là đối với các hộ chăn nuôi kết hợp trồng cây ăn quả, vừa giảm thiểu ô nhiễm vừa tận dụng và sản xuất ra lượng phân hữu cơ bón cho cây trồng. Thời gian tới bà con nông dân huyện Lục Ngạn rất mong sẽ tiếp tục nhận được sự quan tâm hỗ trợ của Ban quản lý dự án LCASP để có thêm nhiều mô hình như này, góp phần giúp đồng bào dân tộc phát triển kinh tế”.

Có thể thấy rằng, việc triển khai Dự án tại huyện Lục Ngạn đã đạt được những kết quả quan trọng, từng bước hiện thực hóa mục tiêu tổng quát là "Xây dựng một nền sản xuất nông nghiệp bền vững, hiệu quả và thân thiện với môi trường, giảm thiểu ô nhiễm môi trường do chất thải nông nghiệp thông qua mở rộng và phát triển chương trình khí sinh học nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn”. Bên cạnh đó mô hình còn tận dụng tối đa nguồn nước tưới để phục vụ cây trồng trên địa bàn huyện Lục Ngạn, một giải pháp giúp người nông dân từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm cây trồng, hướng đến phát triển bền vững, hiệu quả./.

PV/BGTV