Theo Đài NBC News, 2 phán quyết được đưa ra cùng lúc, cho thấy Tòa Tối cao Mỹ (với thẩm phán bảo thủ chiếm đa số) một mặt kiềm chế, mặt khác lại bật đèn xanh cho việc mở rộng quyền lực hành pháp của ông Trump.

Trong vụ việc đầu tiên, với tỷ lệ bỏ phiếu 5-4 của các thẩm phán, tòa đã bác bỏ nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm sa thải bà Lisa Cook - thành viên Hội đồng Thống đốc Fed - vì các cáo buộc gian lận thế chấp mà bà luôn phủ nhận.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại sự kiện ở Washington D.C ngày 26.6. ẢNH: REUTERS

Chánh án John Roberts lập luận rằng việc cho phép tổng thống tùy ý sa thải nhân sự Fed sẽ đi ngược lại quy định của quốc hội và truyền thống bảo vệ ngân hàng trung ương khỏi sự can thiệp chính trị.

Bà Cook hoan nghênh quyết định trên, cho rằng ông Trump đã “tạo cớ” để sa thải do bà từ chối nhượng bộ trong việc ấn định lãi suất. Trong khi đó, Tổng thống Trump viết lên mạng xã hội Truth Social rằng “sẽ tiếp tục có hành động phù hợp đối với bà Cook”.

Ở vụ việc thứ 2, với tỷ lệ bỏ phiếu 6-3, tòa lại cho phép ông Trump bãi nhiệm Ủy viên Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) Rebecca Slaughter. Đáng chú ý, phán quyết này lật lại một án lệ quan trọng từ năm 1935, vốn hạn chế quyền bãi nhiệm của tổng thống đối với các cơ quan liên bang độc lập.

Tòa kết luận rằng Fed là một ngoại lệ do có cấu trúc và lịch sử đặc thù, còn nhân sự tại các cơ quan khác vẫn phải chịu sự kiểm soát của tổng thống để đảm bảo trách nhiệm giải trình.

Ông Trump ca ngợi đây là một phán quyết "lịch sử và chưa từng có", trong khi bà Slaughter cảnh báo điều này sẽ khiến các cơ quan giám sát độc lập dễ bị chi phối bởi các yếu tố chính trị. Truyền thông Mỹ cho hay kể từ khi nhậm chức vào tháng 1.2025, ông Trump đã nhiều lần tìm cách loại bỏ nhân sự tại các cơ quan độc lập và phần lớn đều được Tòa án Tối cao chấp thuận.

Theo Bảo Hoàng/Thanh niên

https://thanhnien.vn/toa-toi-cao-my-can-ong-trump-sa-thai-thanh-vien-fed-185260630073229091.htm