Hành tím là nông sản đặc trưng của vùng đất Vĩnh Châu (Sóc Trăng) và Duyên Hải (Trà Vinh cũ). Tuy là gia vị quen thuộc trong bếp Việt, nhưng mỗi khi vào vụ thu hoạch, nguồn cung dồi dào, loại nông sản này thường bị tồn đọng, giá bán thấp.

Từ thực tế đó, 4 sinh viên Trường ĐH Trà Vinh gồm Sơn Minh Mẫn, Lê Thị Tuyết Trinh, Lý Gia Hân, Dương Ngọc Thu Thảo đã thành lập nhóm nghiên cứu và khởi xướng dự án CUHATI (viết tắt của củ hành tím), với mục tiêu tạo ra sản phẩm gia vị mới, thân thiện sức khỏe và gia tăng giá trị nông sản.

Nhóm của Mẫn (thứ 2 từ trái sang) mất thời gian 1,5 năm để hoàn thiện sản phẩm nước mắm chay từ củ hành tím ẢNH: DUY TÂN

Sau gần 1,5 năm thử nghiệm, nhóm đã cho ra đời nước mắm chay lên men tự nhiên. Sản phẩm hoàn toàn không dùng hóa chất, phù hợp với người ăn chay và người tiêu dùng ưa chuộng thực phẩm lành mạnh. Đặc biệt, nhóm còn tận dụng phần bã hành sau chiết xuất để ủ làm phân bón hữu cơ, hướng đến mô hình kinh tế tuần hoàn, giảm thiểu rác thải.

Trưởng nhóm Sơn Minh Mẫn tiết lộ: "Công thức làm nước mắm chay từ củ hành tím gần giống quy trình sản xuất nước mắm truyền thống, chỉ khác nguyên liệu chính là hành tím. Chúng em trộn hành tím và muối theo tỷ lệ 3:1, bổ sung thêm đậu nành để tăng độ đạm và khóm (dứa) để tạo vị ngọt tự nhiên. Hỗn hợp được ủ khoảng 6 tháng, sau đó nấu lại để tiệt trùng trước khi lọc và đóng chai".

Thành quả ngọt ngào đến khi nước mắm chay CUHATI được Trung tâm phân tích - kiểm nghiệm xác nhận đạt tiêu chuẩn an toàn chất lượng. Sản phẩm có hương vị đậm đà, dễ sử dụng, vừa giữ được vị mặn dịu của nước mắm, vừa mang hương thơm đặc trưng của hành tím.

Vừa qua, tại chương trình gọi vốn do Vườn ươm doanh nghiệp tỉnh Vĩnh Long (thuộc Trường ĐH Trà Vinh) tổ chức, dự án CUHATI gọi vốn thành công 1,3 tỉ đồng. Nhà đầu tư quyết định mua lại dự án, nhưng vẫn giữ 30% cổ phần cho Mẫn để tiếp tục điều hành và phát triển sản phẩm. Không dừng lại ở đó, nhóm của Mẫn đang phát triển thêm 5 - 6 sản phẩm chế biến sâu khác từ hành tím như siro ho, dầu gội, xà phòng, mặt nạ… nhằm tận dụng tối đa giá trị nông sản quen thuộc này.

Thạc sĩ Nguyễn Văn Vũ An, Giám đốc Trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp (Trường ĐH Trà Vinh), đánh giá: CUHATI là mô hình khởi nghiệp rất tiềm năng, vừa mang yếu tố sáng tạo, vừa gắn chặt với đặc trưng vùng miền. Nếu tiếp tục được hoàn thiện về công nghệ và bao bì, đây có thể trở thành sản phẩm OCOP trong tương lai. Tuy nhiên, sự đồng nhất chất lượng và công nghệ còn hạn chế. Do đó rất cần nhà đầu tư tham gia vào để hỗ trợ về vốn, công nghệ và mạng lưới phân phối để đi xa hơn.

PGS-TS Nguyễn Minh Hòa, Hiệu trưởng Trường ĐH Trà Vinh, cho biết thành công của CUHATI cùng 4 dự án khác được nhà đầu tư rót vốn là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của các chương trình đổi mới sáng tạo trong nhà trường. "Đây là lần đầu tiên một Vườn ươm doanh nghiệp trực thuộc trường đại học ở ĐBSCL đạt được kết quả ấn tượng như vậy. Điều này cho thấy sinh viên đã thật sự biến kiến thức học đường thành sản phẩm thực tiễn, góp phần phát triển kinh tế địa phương và hướng đến phát triển bền vững", Hiệu trưởng Trường ĐH Trà Vinh nhấn mạnh.

Theo Duy Tân/ Thanh niên

https://thanhnien.vn/sinh-vien-lam-nuoc-mam-chay-va-goi-von-thanh-cong-13-ti-dong-185251020193357697.htm