Việc học cách đối thoại hiệu quả hơn dù chỉ một chút cũng có thể tạo ra sự khác biệt lớn đối với chất lượng các mối quan hệ - Ảnh: FREEPIK

Nhà khoa học hành vi Allison Wood Brooks, tác giả cuốn sách Talk: The Science of Conversation and the Art of Being Ourselves (tạm dịch: "Trò chuyện: Khoa học của các cuộc hội thoại và Nghệ thuật được là chính mình"), nhấn mạnh chúng ta đều có thể học hỏi để nâng cao kỹ năng trò chuyện.

Brooks đưa ra bốn nguyên tắc được chứng minh bằng nghiên cứu để tạo nên những cuộc trò chuyện mạnh mẽ và thú vị. Chúng tạo thành chữ viết tắt TALK gồm Topics (chủ đề), Ask (hỏi), Levity (sự nhẹ nhàng) và Kindness (lòng tốt) mà có bốn điều cần lưu ý:

Đưa ra những chủ đề hay

Để có cuộc trò chuyện thu hút, bạn và đối phương phải có một chủ đề nhưng ít ai suy nghĩ về điều này.

Nghiên cứu được Brooks và cộng sự thực hiện cho thấy chỉ 18% trong chúng ta chuẩn bị chủ đề cho các cuộc trò chuyện. Hơn một nửa lo sợ việc chuẩn bị sẽ khiến cuộc nói chuyện gượng gạo hoặc không tự nhiên.

Nhưng chuẩn bị chủ đề không có nghĩa là liệt kê chi tiết mà chỉ đơn giản là "lối thoát" cho những khoảnh khắc cuộc trò chuyện bị chững lại. Nghiên cứu cho thấy chỉ cần dành 30 giây lên kế hoạch cho vài chủ đề cũng giúp cuộc trò chuyện sinh động hơn, ít tình huống chuyển chủ đề vụng về, ít khoảng lặng hay ậm ừ.

"Mặc dù nhiều người có thể nghĩ rằng họ nên tập trung tìm điểm chung với người mới gặp nhưng khám phá những điều mới mẻ có thể giúp xây dựng mối quan hệ hiệu quả hơn", nghiên cứu chỉ ra.

Đặt câu hỏi đào sâu vấn đề

Khi có câu hỏi, các bên có thể phản hồi và tương tác, nâng cao sự học hỏi, thích thú và gắn kết. Một nghiên cứu của Brooks phát hiện rằng người đặt nhiều câu hỏi hơn trong cuộc trò chuyện 15 phút được yêu thích hơn nhiều.

Tương tự trong các buổi hẹn hò tốc độ bốn phút, những người đặt nhiều câu hỏi tiếp nối hơn có khả năng được mời gặp lần hai cao hơn.

Những cuộc trò chuyện "tệ" nhất được Brooks gọi là "ZQ - Zero questions" (không có câu hỏi) khi một người thao thao bất tuyệt về con cái hoặc bản thân.

Một thói quen trò chuyện khó chịu khác được Brooks gọi là "boomerasking" - đặt câu hỏi chỉ để có cớ quay lại nói về mình. Ví dụ sau khi đặt câu hỏi về cuối tuần của bạn, người có xu hướng này gần như không cần nghe câu trả lời mà sẽ chuyển hướng về bản thân và giả vờ quan tâm: "Nghe hay đấy".

Xây dựng bầu không khí trò chuyện nhẹ nhàng

Hài hước khiến cuộc trò chuyện vui hơn nhưng không đồng nghĩa với việc kể chuyện cười. Có thể duy trì sự nhẹ nhàng, dí dỏm tinh tế và đưa ra lời khen để mọi người cảm thấy vui vẻ, an toàn và gắn kết.

Cảm giác nhẹ nhàng khiến chúng ta hành động và suy nghĩ khác đi. Nghiên cứu cho thấy sự nhẹ nhàng giúp khơi gợi khả năng sáng tạo, giúp sản sinh nhiều ý tưởng hơn, xây dựng các mối quan hệ và giảm căng thẳng, lo âu.

Đưa cho đối phương điều họ đang tìm kiếm

Một người trò chuyện với lòng tốt và sự tử tế, theo Brooks, là tìm ra điều mà đối phương cần. Đó có thể là sự động viên, phản hồi, ý tưởng, một tràng cười sảng khoái, một nơi để trút nỗi lòng hay bất kỳ điều gì khác.

Nghiên cứu cho thấy trong cuộc trò chuyện với người lạ, con người lắng nghe chăm chú 76% thời gian. Tâm trí lang thang trong phần còn lại, tức gần 1/4 cuộc trò chuyện bị bỏ sót vì thiếu chú ý.

Brooks nói: "Lắng nghe chủ động là chất keo quan trọng nối kết các nguyên tắc TALK qua cách đặt câu hỏi tiếp nối, diễn giải lại, ghi nhận và đưa ra những câu nói tử tế".

Theo Bình Minh/ Tuổi trẻ

https://tuoitre.vn/cach-lam-chu-cuoc-doi-thoai-de-ai-cung-thich-tro-chuyen-voi-minh-20251202172513306.htm