Hành trình đến với lĩnh vực bảo tồn của Thiên Khoa bắt nguồn từ những quan sát thực tế và các bài học cá nhân. Năm lớp 8, Khoa từng nuôi một cá thể rùa cổ sọc mua từ cửa hàng sinh vật cảnh. Khi tìm hiểu và biết đây là loài thuộc danh mục cần bảo vệ nghiêm ngặt, Khoa đã liên hệ với cơ quan chức năng để bàn giao cá thể, thể hiện cam kết của mình đối với bảo tồn toàn cầu của WWF.

Thiên Khoa luôn tích cực tham gia cứu hộ các loài động vật hoang dã

ẢNH: NVCC

"Đó là lúc mình nhận ra bản thân đã vô tình tiếp tay cho việc nhốt giữ một sinh mệnh đáng lẽ thuộc về tự nhiên. Trải nghiệm đó đã trở thành lời hứa xuyên suốt hành trình của mình: Làm mọi cách để đưa các loài hoang dã trở về đúng hệ sinh thái của chúng", Khoa bộc bạch.

Đến năm lớp 10, Khoa thực hiện nghiên cứu về khả năng tiêu hóa nhựa của loài sâu sáp và đạt giải thưởng quốc tế. Tuy nhiên, khi quan sát các cá thể thí nghiệm không phát triển khỏe mạnh như trong tự nhiên, Khoa bắt đầu trăn trở về những giới hạn của đạo đức sinh học. "Thí nghiệm đó ảnh hưởng rất lớn đến tư duy khoa học của mình. Dù đạt giải, mình lại xem đó là bài học lớn đầu tiên, bởi khoa học không nên chỉ chú trọng kết quả mà bỏ qua sự phát triển tự nhiên của sinh vật", Khoa chia sẻ.

Đầu năm 2026, Thiên Khoa trở thành đại diện trẻ nhất lọt vào Top 20 toàn cầu của chương trình WWF - Amano Fellowship - chương trình cố vấn dành cho những người trẻ có tiềm năng đóng góp vào nỗ lực bảo tồn tại các quốc gia đang phát triển.

Trong khuôn khổ của chương trình, Thiên Khoa đang tập trung phát triển hai dự án trọng điểm: Mô hình Lặn sinh thái (Eco-Dive Center) tại đảo Cồn Cỏ (tỉnh Quảng Trị) và Mạng lưới Thanh niên vì đa dạng sinh học VN (GYBN Vietnam).

Đối với mô hình lặn sinh thái, Khoa cho biết dự án hướng tới việc hỗ trợ chuyển dịch sinh kế cho ngư dân từ đánh bắt tận diệt sang du lịch bền vững. Cụ thể, Khoa sẽ kết hợp với các tổ chức chuyên lặn biển để hỗ trợ giảng dạy người dân cách lặn đúng kỹ thuật và nghiệp vụ sư phạm để có thể hướng dẫn khách du lịch lặn biển đúng cách, từ đó tạo ra một môi trường du lịch bền vững gắn liền với sinh kế cho người dân.

Còn với chương trình GYBN Vietnam, Khoa đề xuất xây dựng hệ thống dữ liệu đa dạng sinh học do người trẻ trực tiếp thu thập. "Mục tiêu của dự án là tạo ra những dữ liệu thực địa đủ mạnh. Chỉ khi có cơ sở khoa học và bằng chứng rõ ràng, tiếng nói của giới trẻ mới thực sự đóng góp được vào việc hoạch định chính sách bảo tồn của quốc gia", Khoa nhấn mạnh.

PGS-TS Jesse Dylan Hollister, giảng viên phụ trách môn Humans in the Biosphere, người hướng dẫn của Thiên Khoa, nhận xét: "Thiên Khoa là mẫu sinh viên mà mọi giảng viên đều hy vọng có được: tập trung, tôn trọng và luôn mang sự nhiệt huyết với khoa học vào từng buổi học. Khả năng tổ chức của em ấy vô cùng xuất sắc".

PGS-TS Jesse Dylan Hollister cho biết tại Hội nghị Thượng đỉnh Bảo tồn VN (được tổ chức tại Vườn quốc gia Cát Tiên) vào tháng 12.2025, khi chúng tôi tập hợp một cuốn tài liệu về các dự án bảo tồn của trường, tôi đã vô cùng kinh ngạc. Hình ảnh và các dự án của Khoa, từ cứu hộ rùa bản địa, chống buôn lậu động vật hoang dã đến giám sát rạn san hô xuất hiện trên hầu hết các trang tài liệu... 

Theo Thái Phúc/Thanh niên

 https://thanhnien.vn/nam-sinh-lot-vao-top-20-chuong-trinh-bao-ton-toan-cau-cua-wwf-185260328192518403.htm