Gom hết tiền tiết kiệm, vay mượn gia đình bạn bè để khởi nghiệp nhưng rồi nhiều bạn trẻ thất vọng nhận ra có 1 tỉ mở quán nhưng lại phá sản chỉ vì vài chục triệu đồng.
Mở quán chưa giàu đã… nghỉ bán
Dùng sổ đỏ thế chấp ngân hàng để vay mở quán trên mặt bằng trống, chủ cho 2 tháng miễn phí để xây dựng, nhưng chưa đến 1 năm, chị Nguyễn Hoài Thanh (đường Huỳnh Tấn Phát, P.Phú Thuận, TP.HCM) phải sang quán. Chị Thanh cho biết, vì xây dựng quán trên mặt bằng trống nên chi phí đầu tư lên đến gần 1 tỉ đồng.
Theo chị Thanh, quán ở mặt tiền đường lớn nhưng đoạn đường container qua lại liên tục, khách hạn chế vào, trong khi quán chị bán về đêm là chính. Cũng có thời điểm doanh thu quán lên tới gần chục triệu đồng/ngày nhưng chị cho biết đó là doanh thu, không phải lợi nhuận. Tiền nhân viên, mặt bằng, điện nước hàng tháng chưa kể hư hao nguyên vật liệu, cùng nhiều khoản phí phát sinh khác ăn mòn số tiền quán thu được.
"Bán qua app cũng không ăn thua, chúng tôi có chạy quảng cáo, đơn ra rất nhiều nhưng tính ra không có lãi. Có tháng vợ chồng tôi bù lỗ tới 50 triệu đồng. Càng gồng càng lỗ, nên vợ chồng quyết định sang quán luôn để cắt lỗ", chị Thanh nhớ lại.
![]()
Bạn trẻ đợi mua bánh tại tiệm bánh Tacos của Lễ trên đường Bình Quới (P.Bình Quới TP.HCM). ẢNH: THANH ĐA
Nguyễn Nhân Nghĩa Lễ (27 tuổi) bước vào ngành F&B (Thực phẩm và dịch vụ ăn uống) từ năm 17 tuổi, bắt đầu từ vị trí nhân viên phục vụ đến pha chế, quản lý và hiện nay là mở tiệm riêng. Theo Lễ, ngành F&B lãi mỏng nên hao hụt rất nguy hiểm, đồ hư không chỉ là lãng phí mà có thể trực tiếp "ăn" vào lợi nhuận.
Lễ nói một trong những hiểu lầm phổ biến của người mới kinh doanh là đánh đồng doanh thu với lợi nhuận, không biết về quá trình vận hành. "Rất nhiều người mắc nợ, phải bỏ tiền túi bù lỗ vì lợi nhuận không gánh được chi phí quán. Quán tôi hiện tại phải bán 70 cái bánh mỗi ngày mới bắt đầu có lãi. Tôi không mắc nợ nhưng tôi từng thất bại", Nghĩa chia sẻ.
Đó là khi anh thuê kios mở tiệm bánh mì Thổ Nhĩ Kỳ ở quê nhà 8 năm trước. Thời gian đầu tiệm rất đông khách, 1 kiot nhỏ nhưng anh phải thuê thêm 2, 3 người đứng bán cùng để kịp phục vụ, chưa kể anh còn mở thêm một điểm bán khác nữa. "Doanh thu 1 ngày khoảng 1,5 triệu đồng. Nhưng rồi tôi phải dẹp hết", Lễ nhớ lại.
![]()
Lễ (bên trái) cho biết một trong những hiểu lầm phổ biến của người mới kinh doanh là đánh đồng doanh thu với lợi nhuận, không biết về quá trình vận hành. ẢNH: THANH ĐA
Lễ cho biết phải dẹp hết cửa tiệm vì khi ấy chưa biết cách quản lý con người, không giữ được khách trong khi những khoản phí: nhân viên, nguyên vật liệu,... vẫn chi đều. Một tháng chỉ mười mấy triệu đồng, nhưng nhiều tháng liên tục, lợi nhuận không gánh được chi phí nên Lễ dừng cả 2 cơ sở.
Đầu tư quán cả tỉ nhưng lại thất bại chỉ vì vài chục triệu đồng
Anh Nguyễn Bình Nguyên (37 tuổi), nguyên chủ hệ thống trà sữa DuFang ở TP.Cần Thơ và An Giang, cho biết anh đã mở chục quán và đã đóng 6 quán. 7 năm trong lĩnh vực F&B, anh Nguyên nói việc đầu tư quán cả tỉ đồng nhưng lại thất bại chỉ vì vài ba chục triệu đồng mỗi tháng dạy anh nhiều bài học cay đắng.
Theo anh Nguyên những sai lầm của anh bắt nguồn từ việc chưa có kinh nghiệm trong quản lý dòng tiền, quản lý vận hành. "Quán bán rất đông, rất đắt, nhưng luôn rơi vào tình trạng thiếu hụt đôi khi vài chục triệu đồng không có. Tôi làm chủ cả hệ thống nhưng có lần đến tết phát lương xong thì trong túi hết sạch, tôi chỉ còn đủ tiền taxi về nhà. Tết tôi phải vay tiền người thân trong gia đình để tiêu", anh nhớ lại.
Khởi nghiệp trong lĩnh vực ăn uống, anh Nguyên cho rằng phải xác định rõ từ đầu tổng chi phí 1 tháng bao nhiêu: tiền mặt bằng, nhân viên, điện, nước, internet, hư hao nguyên vật liệu.., mỗi ngày bán được bao nhiêu ly nước thì hòa vốn, bắt đầu từ ly bao nhiêu thì có lãi. Anh nhấn mạnh luôn cần có khoản tiền cố định để duy trì vốn, phòng ngừa rủi ro, sự cố. "Mở 1 quán thành công lại tiếp tục mở chi nhánh thứ 2, thứ 3, tái đầu tư liên tục. Nhưng khi có sự cố đứt gãy đóng cửa hàng loạt", anh nói.
Tiến sĩ kinh tế Huỳnh Thanh Điền, giảng viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, nói rằng có 3 sai lầm phổ biến của người trẻ khi bước vào kinh doanh.
Đầu tiên là thấy người khác làm ăn được thì làm theo. Trong khi đó, việc người khác kinh doanh thành công không có nghĩa mô hình ấy chắc chắn phù hợp với mình. Tiếp đến là không nghiên cứu kỹ thị trường và khách hàng, đôi khi người kinh doanh nghĩ ý tưởng của mình hay nhưng chưa chắc khách hàng cũng nghĩ như vậy.
Và thứ 3 là không tính hết các chi phí phát sinh. Tiến sĩ Điền cho rằng trong quá trình tham gia các hội đồng khởi nghiệp, ông thường gặp những bạn trẻ trình bày ý tưởng rất hấp dẫn, nói nhiều về marketing, truyền thông, xây dựng thương hiệu nhưng khi được hỏi "khoản này hết bao nhiêu tiền" thì lại không trả lời được.
Tiến sĩ Huỳnh Thanh Điền nhấn mạnh khởi nghiệp không chỉ cần ý tưởng mà còn cần kiến thức, năng lực tính toán và một chiến lược rõ ràng. "Muốn làm gì cũng phải tính cụ thể cần bao nhiêu tiền, dự kiến phát sinh bao nhiêu và khi triển khai thực tế có đủ nguồn lực để theo đến cùng hay không", chuyên gia nói.
Theo Thanh Đa/ Thanh niên
https://thanhnien.vn/co-1-ti-mo-quan-nhung-lai-pha-san-chi-vi-vai-chuc-trieu-dong-tai-sao-185260813145801434.htm