Ngạn ra thành phố chuẩn bị cho năm học lớp mười. Cậu ở trọ nhà cậu Huấn. Cậu Huấn có ba người con. Dũng là cả, hơn Ngạn ba tuổi nhưng lười học nên phải ở lại lớp học chung với Ngạn. Lên lớp mười Hà Lan không học chung trường với Ngạn nữa mà học trường Nữ, toàn con gái. Hà Lan ở nhà bà cô, Hà Lan khá được chiều chuộng và dần xa cách Ngạn vì hai người học trường khác nhau, môi trường sống khác nhau.
Cuộc họp bí mật của lãnh đạo huyện được tổ chức tại nhà Hà Văn Đê dưới hình thức mừng sinh nhât cụ Vạn, thân mẫu. Trần Quốc Mạnh, Toàn Hồng, Nguyễn Duy...
Trong diễn biến trước, giặc Pháp trở lại Nghĩa Lộ nhanh quá khiến cho cả chính quyền mới và người dân bất ngờ. Hà Thiết Hùng, một thanh niên người Tày...
Giặc Pháp quay trở lại làng bản Yên Bái. Người dân yên ắng trong nhà buồn bã và lo lắng. Tên Hà Minh Rỗ làm tay sai cho Pháp từ trước khi Nhật Đảo Chính...
Đội du kích Âu Cơ trở thành đội quân giải phóng mang tên Mẫu quốc, lực lượng võ trang toàn tỉnh Yên Bái. Quang Minh là chính uỷ và Chỉ huy trưởng Bình...