Con nhà nghèo là tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh xuất bản năm 1930, được xây dựng với hai tuyến nhân vật là giới điền chủ quyền thế và giới tá điền bị trị, trong một xã hội thuở giao thời giữa phong kiến và Tây hóa. Cô Tư Lựu con nhà tá điền, bố mẹ mất sớm, có hai người anh là cai tuần Bưởi và Ba Cam. Cai tuần Bưởi là tá điền của bà Cai Hiếu và vợ chồng cậu Hai Nghĩa, còn Ba Cam làm tài xế xe hơi cho một ông thầy kiện ở Sài Gòn.
Một đôi vợ chồng và đứa con nhỏ còn bế ngửa cư trú ở phố nhà binh đã gần ba tháng. Anh chồng từng là bộ đội, đã từng chốt ở tiền đồn biên giới, đã hết...
Từ ngày Thảo đi, cuộc sống của hai bố con cũng đỡ chật vật hơn, nhưng sự thiếu vắng bóng dáng người vợ, người mẹ trong căn nhà nhỏ ấy không gì khỏa lấp...