Con nhà nghèo là tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh xuất bản năm 1930, được xây dựng với hai tuyến nhân vật là giới điền chủ quyền thế và giới tá điền bị trị, trong một xã hội thuở giao thời giữa phong kiến và Tây hóa. Cô Tư Lựu con nhà tá điền, bố mẹ mất sớm, có hai người anh là cai tuần Bưởi và Ba Cam. Cai tuần Bưởi là tá điền của bà Cai Hiếu và vợ chồng cậu Hai Nghĩa, còn Ba Cam làm tài xế xe hơi cho một ông thầy kiện ở Sài Gòn.
Những ngày chủ nhật không đi làm, Lượm mở lớp dạy chữ cho những đứa chưa biết chữ trong đội. Các bạn học rất chăm. Thấm thoát đã có đứa chập chững biết...
Lượm đi làm cỏ- vê sở Pốt đã được hơn một tháng. Trong thời gian đó nó cứ âm thầm nhưng ráo riết chuẩn bị cho cuộc vượt tù lần thứ ba. Ban ngày đi làm...