Luật Đấu giá tài sản mới quy định trong đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất ở cho cá nhân thì tiền đặt trước tối thiểu là 20% và tối đa là 50% giá khởi điểm; đồng thời bổ sung 2 trường hợp bị cấm tham gia đấu giá.
Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) được Quốc hội thông qua sáng 20/11, với 475/485 đại biểu có mặt tán thành. Luật có hiệu lực từ 1/7/2027.
Luật này quy định về nguyên tắc, trình tự, thủ tục đấu giá tài sản; đấu giá viên, tổ chức hành nghề đấu giá tài sản; giá dịch vụ đấu giá, chi phí đấu giá tài sản; xử lý vi phạm, hủy kết quả đấu giá tài sản, bồi thường thiệt hại; trách nhiệm quản lý nhà nước về đấu giá tài sản.

Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) được Quốc hội thông qua sáng 20/11. Ảnh: quochoi.vn
Một trong những quy định mới là tiền đặt trước và xử lý tiền đặt trước. Trong đó, luật quy định đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất ở cho cá nhân thì tiền đặt trước tối thiểu là 20% và tối đa là 50% giá khởi điểm.
Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu dự thảo luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết có ý kiến đề nghị bổ sung số liệu về bỏ cọc, đánh giá tác động của mức tiền đặt trước 20% - 50%, vì mức cao có thể hạn chế người có nhu cầu thực sự.
Tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, dự thảo luật trình Quốc hội biểu quyết thông qua đã bổ sung quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định mức tiền đặt trước cụ thể trong khung luật định, bảo đảm phù hợp với tính chất từng loại tài sản, điều kiện thực tiễn tại từng địa phương, không tạo rào cản bất hợp lý về tiền đặt trước đối với người tham gia đấu giá.
Chính phủ cho biết qua thống kê nhanh tại 16 tỉnh, thành phố (thường xuyên có hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất ở) cho thấy các quy định về tiền đặt trước, hủy kết quả trúng đấu giá và cấm tham gia đấu giá đã bước đầu phát huy tác dụng; số người trúng đấu giá bỏ cọc đã giảm đáng kể.
Riêng tại Thanh Hóa, sau khi áp dụng mức 50% giá khởi điểm, số thửa, lô đất bị hủy kết quả do không nộp tiền giảm từ 377 trường hợp năm 2025 xuống 82 trường hợp trong 9 tháng năm 2026; trong khi số thửa, lô đưa ra đấu giá tăng từ 1.129 lên 3.889 thửa đất, lô đất. Tại Quảng Trị, số trường hợp bị hủy kết quả giảm từ 35 xuống 11.
Vì vậy, Chính phủ đề nghị giữ khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân nhằm khắc phục tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản.
Người tham dự đấu giá được coi là đã đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm
Luật mới quy định người tham dự phiên đấu giá được coi là đã đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm.
Trong trường hợp tại phiên đấu giá không có người nào trả giá tiếp hoặc người tham dự phiên đấu giá trả giá tiếp nhưng không hợp lệ thì đấu giá viên tổ chức bốc thăm để chọn ra người trúng đấu giá với giá trúng bằng giá khởi điểm dưới sự giám sát của người có tài sản đấu giá. Người từ chối bốc thăm trong trường hợp này được coi là rút lại giá đã trả.
Trường hợp người tham gia đấu giá được công bố trúng đấu giá thì khoản tiền đặt trước và tiền lãi (nếu có) của người đó được chuyển thành tiền đặt cọc để bảo đảm thực hiện giao kết hoặc thực hiện hợp đồng mua bán tài sản đấu giá hoặc thực hiện nghĩa vụ mua tài sản đấu giá sau khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: quochoi.vn
Người tham gia đấu giá không được nhận lại tiền đặt trước trong các trường hợp như đã nộp hồ sơ tham gia đấu giá và tiền đặt trước hợp lệ nhưng không tham dự phiên đấu giá, buổi công bố giá mà không thuộc trường hợp bất khả kháng; bị truất quyền tham dự phiên đấu giá do có hành vi vi phạm; từ chối ký biên bản đấu giá; từ chối kết quả trúng đấu giá; rút lại giá đã trả.
Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp, quy định về người tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm nhằm ngăn ngừa tình trạng thông đồng trong đấu giá tài sản như trong thực tiễn đã xảy ra (nhiều người đăng ký tham dự nhưng đồng loạt không trả giá) để làm cho cuộc đấu giá không thành, gây tốn kém chi phí, kéo dài xử lý tài sản và tạo điều kiện dìm giá.
Bổ sung 2 trường hợp bị cấm tham gia đấu giá
Về các biện pháp cấm tham gia đấu giá, luật đã bổ sung 2 trường hợp bị cấm tham gia đấu giá (gồm: từ chối kết quả trúng đấu giá và từ chối ký biên bản đấu giá).
Chính phủ cho rằng quy định này nhằm xử lý đầy đủ vi phạm phát sinh ở các giai đoạn, tăng tính răn đe, phòng ngừa việc trả giá cao bất thường, sau đó từ chối kết quả đấu giá thành để trục lợi.
Cụ thể, luật quy định người từ chối kết quả trúng đấu giá, người trúng đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai, quyền khai thác khoáng sản theo quy định của pháp luật về địa chất và khoáng sản tùy theo tính chất, mức độ vi phạm thì bị cấm tham gia đấu giá đối với loại tài sản đó từ 6 tháng đến 5 năm.
Người tham gia đấu giá, người trúng đấu giá, cá nhân, tổ chức có liên quan có hành vi vi phạm quy định của luật này, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm thì bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
Theo Hương Giang/ Báo Thanh tra
https://thanhtra.com.vn/doi-noi-52FA82FBF/chot-muc-tien-dat-coc-khi-dau-gia-dat-o-bo-sung-2-truong-hop-bi-cam-tham-gia-492b5abbc.html