Theo Luật Luật sư (sửa đổi), việc tuyển chọn luật sư được thực hiện thông qua hình thức tổ chức kỳ thi quốc gia về luật sư và xét hồ sơ để đánh giá tiêu chuẩn, điều kiện trở thành luật sư của người được miễn tập sự hành nghề luật sư. Hội đồng tuyển chọn luật sư do Bộ trưởng Tư pháp quyết định thành lập.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Luật sư (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, sáng 20/11, với 470/482 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 94,19% tổng số đại biểu), Quốc hội thông qua Luật Luật sư (sửa đổi). Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.
Luật gồm 6 Chương, 35 điều quy định về nguyên tắc, tiêu chuẩn, điều kiện, phạm vi, hình thức hành nghề, quyền, nghĩa vụ của luật sư, luật sư tập sự, luật sư nước ngoài tại Việt Nam, tổ chức hành nghề luật sư Việt Nam, tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài tại Việt Nam; quản lý luật sư và hành nghề luật sư; tổ chức xã hội-nghề nghiệp của luật sư.
Tổ chức Kỳ thi quốc gia về luật sư
Trước khi tiến hành biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi).
Về tiêu chuẩn và điều kiện hành nghề của luật sư (Điều 7), Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, có ý kiến đề nghị cân nhắc việc người có bằng thạc sĩ, tiến sĩ luật nhưng không có bằng cử nhân luật trở thành luật sư vì thiếu kiến thức pháp lý nền tảng.
Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng chỉ áp dụng ngoại lệ trong một số trường hợp đối với người có bằng luật sau đại học tại các quốc gia không đào tạo cử nhân luật, như Juris Doctor tại Mỹ, Canada…
Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, đây là chương trình chuyên sâu dành cho người đã tốt nghiệp đại học ngành khác, bảo đảm kiến thức pháp luật nền tảng và đủ điều kiện dự thi luật sư tại nước sở tại. Quy định này tạo cơ hội bình đẳng cho người học luật, thu hút nhân lực chất lượng cao, am hiểu pháp luật quốc tế. Để kiểm soát chất lượng đầu vào, các trường hợp này không được miễn, giảm thời gian tập sự - tức là phải hoàn thành 12 tháng đào tạo nghề, 12 tháng tập sự và đạt Kỳ thi quốc gia về luật sư.
Về Kỳ thi quốc gia về luật sư, đa số ý kiến đồng tình với mô hình kỳ thi quốc gia. Có ý kiến đề nghị bổ sung thành phần Hội đồng tuyển chọn, cân nhắc chuyển kỳ thi từ Liên đoàn Luật sư Việt Nam sang Bộ Tư pháp.

Đại biểu Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, khoản 2 Điều 10 của dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng Hội đồng tuyển chọn luật sư do Bộ trưởng Bộ Tư pháp thành lập, gồm lãnh đạo Bộ Tư pháp là Chủ tịch, Thường trực Liên đoàn Luật sư Việt Nam là Phó Chủ tịch Thường trực, cùng đại diện cơ quan tiến hành tố tụng, cơ sở đào tạo nghề luật sư, tổ chức xã hội-nghề nghiệp của luật sư, chuyên gia và luật sư.
“Quy định này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Kết luận số 69-KL/TW và Nghị quyết số 27-NQ/TW về tổ chức kỳ thi quốc gia để cấp chứng chỉ hành nghề, nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư, lấy người dân làm trung tâm và cắt giảm thủ tục hành chính. Mô hình này chuyển đổi một cách căn bản bản chất đánh giá: từ chỉ kiểm tra kết quả tập sự sang đánh giá toàn diện nhận thức chính trị, pháp luật, đạo đức và kỹ năng hành nghề”, Bộ trưởng Tư pháp nêu rõ.
Rút gọn quy trình trở thành luật sư
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng khẳng định, việc gắn kỳ thi với cấp chứng chỉ giúp giảm thủ tục từ 4 bước xuống còn 2 bước, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dự thi. Theo đó, việc gia nhập Đoàn luật sư và đăng ký tập sự được gộp thành thủ tục gia nhập Đoàn luật sư để tập sự; kiểm tra kết quả tập sự và cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư được gộp thành kỳ thi quốc gia cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư.

Quốc hội nghe Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Kỳ thi do Hội đồng liên ngành tổ chức bảo đảm công bằng, chuẩn hóa, thống nhất hơn kỳ kiểm tra do một tổ chức tự thực hiện, tương đồng kinh nghiệm của Trung Quốc, Nhật Bản, Đức. Việc Hội đồng tuyển chọn do cơ quan nhà nước chủ trì không làm suy giảm vai trò tự quản của Liên đoàn Luật sư Việt Nam mà kế thừa tối đa nguồn lực, kinh nghiệm của đội ngũ luật sư; Liên đoàn Luật sư Việt Nam vẫn giữ vai trò nòng cốt với đại diện là Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng.
Về tổ chức xã hội-nghề nghiệp của luật sư (Điều 28), có ý kiến đề nghị dự thảo Luật cần quy định rõ hơn vai trò tự quản của tổ chức luật sư và chưa làm rõ vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho hay, dự thảo Luật đã thể chế hóa đầy đủ Chỉ thị số 11-CT/TW của Bộ Chính trị theo hướng: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tập hợp, định hướng, phối hợp, còn hội tự chủ, tự quản, hoạt động theo pháp luật và điều lệ.
Cụ thể, khoản 4 Điều 5 của dự thảo Luật quy định Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giám sát tổ chức xã hội-nghề nghiệp của luật sư và phối hợp quản lý Nhà nước về luật sư; Liên đoàn Luật sư Việt Nam và Đoàn Luật sư báo cáo Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp về Đề án, Phương án nhân sự và kết quả Đại hội.
Về trách nhiệm tự quản, khoản 3 Điều 5 và Chương V của dự thảo Luật quy định tổ chức xã hội-nghề nghiệp của luật sư tự quản theo Luật, Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam và Quy tắc đạo đức, ứng xử nghề nghiệp, phối hợp cơ quan Nhà nước trong việc quản lý luật sư và hành nghề luật sư. Đồng thời, dự thảo Luật còn bổ sung nhiều thẩm quyền tự quản như bồi dưỡng chính trị, giám sát tập sự, hỗ trợ chuyển đổi số...
Về xử lý kỷ luật đối với luật sư, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã chỉnh lý theo hướng xác định quyết định giải quyết khiếu nại của Ban Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam là quyết định giải quyết khiếu nại cuối cùng trong nội bộ tổ chức xã hội-nghề nghiệp. Đồng thời, không quy định trong dự thảo Luật về quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân đối với quyết định tạm đình chỉ tư cách thành viên hoặc xóa tên khỏi danh sách luật sư để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Theo Thu Hằng/ Báo Nhân Dân
https://nhandan.vn/to-chuc-ky-thi-quoc-gia-ve-luat-su-tu-nam-2027-post1004157.html