Từ thời sinh viên, tôi đã thấy tên ông trên nhãn hiệu đàn guitar Tân Châu được dán bên trong thùng đàn, trong vai trò phụ trách kỹ thuật. Để làm nên thương hiệu sống trong lòng người chơi nhạc, yêu nhạc 70 năm qua, người làm công tác kỹ thuật của Tân Châu là người phải rất giỏi trong chế tác đàn.

Cây đàn guitar đặc biệt với 2 cần do nghệ nhân Trương Hữu Việt chế tác ẢNH: HOÀNG SƠN

Ông Trương Hữu Việt bảo, là nghề gia truyền nên khi được chọn để nối nghiệp, đó là niềm tự hào to lớn nhưng cũng là trách nhiệm nặng nề, để làm sao tiếng đàn ngày càng phải vang xa. Bởi từ năm 1954, kế nghiệp người bác ruột (cụ Trương Hữu Chiêm - ông bầu đội nhạc truyền thống trong triều Nguyễn vào đầu thế kỷ 20), cha của ông là Trương Hữu Châu đã làm nên cây đàn đầu tiên rồi nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường đàn guitar trong và ngoài nước.

"Làm một cây guitar có thể tóm gọn các công đoạn như sau: Đầu tiên, phải có khuôn đàn để tạo hình phần gỗ uốn lượn ở hông đàn. Tiếp đến, đóng mặt đàn, đáy đàn rồi gắn cần đàn đã được đẽo, gọt trước đó. Sau đó là công đoạn khoan lỗ khóa, lỗ chốt dây đàn, lắp con ngựa…; cuối cùng là sơn, đánh bóng đàn", ông Việt nói.

Qua lời kể của ông, hình hài cây guitar hiện ra nghe chừng rất đơn giản. Nhưng để mỗi cây guitar cho tiếng ngân vang không chói tai, trầm ấm mà lại thanh thoát, đòi hỏi người thợ phải am hiểu đặc tính từng loại gỗ. Hơn thế nữa, đôi tay nghệ nhân phải khéo léo để sau tạo tác, cây đàn vừa thẩm mỹ vừa bền bỉ theo năm tháng.

Ngoài chú trọng âm thanh, những cây guitar do ông Việt làm cũng được chăm chút vẻ bề ngoài ẢNH: HOÀNG SƠN

Ông Việt cho biết, tùy cây đàn do khách hàng đặt hoặc phân khúc khách mà loại gỗ được chọn cũng khác nhau. Nếu đàn từ 10 triệu đồng trở lên, ông sẽ cho nhập loại gỗ đặc biệt từ nước ngoài về để đóng đàn.

Nghệ nhân Trương Hữu Việt kể tiếp: "Đóng đàn xong, chính người thợ sẽ là người đầu tiên nghe và cảm âm từ cây đàn đó. Nếu không có đôi tai của một người hiểu nhạc thì làm đàn ra cũng không biết đàn hay, đàn dở. Đóng được đàn mà không hiểu đàn thì khó thành công lắm. Người thợ kiên trì học hỏi, khéo léo và có đủ cả 2 đam mê: đóng đàn và chơi đàn thì sẽ làm ra những cây đàn rất có hồn". Đã có nhiều người theo ông học nghề làm đàn guitar nhưng khó thành danh, bởi không phải ai cũng hội đủ chất nghệ sĩ "2 trong 1" như ông nói.

Ông Việt tự nhận mình may mắn khi thừa hưởng năng khiếu của người cha Trương Hữu Châu - người được một giáo sư người Pháp nhận làm con nuôi, bởi tài năng mà được đưa sang Pháp học âm nhạc tại Paris vào những năm 1920. Ông Việt cũng được cha cho đi học nhạc bài bản từ năm lên 10 tuổi. Đến năm 16 tuổi, Trương Hữu Việt đã mang đàn guitar đi biểu diễn khắp cố đô Huế. Ông trở thành cây guitar chủ lực của nhiều CLB âm nhạc. Những năm 1979 - 1981, ông là thành viên Đội xung kích ngành văn hóa tỉnh Bình Trị Thiên với phong cách chơi nhạc chuyên nghiệp, lãng tử.

Chính nhờ khoảng thời gian phiêu du nhiều nơi trên cả nước để chơi nhạc, mở lớp dạy đàn…, nghệ nhân Trương Hữu Việt đã tích lũy cho mình nhiều kinh nghiệm về thị trường nhạc cụ. Khi tiếp quản cơ ngơi của cha để lại với nghề làm đàn guitar, ông Việt đưa thương hiệu Tân Châu ngày càng lớn mạnh và thành lập Công ty TNHH MTV nhạc cụ Tân Châu vào năm 2011. Không chỉ chế tác các loại đàn guitar từ classic, hawai, acoustic hay đàn mandolin, mandola…, Tân Châu còn chế tác, sản xuất các loại nhạc cụ dân tộc như: đàn tranh, tỳ bà, đàn bầu… Ông Việt tự tin rằng chỉ cần cho "đề bài", không có loại đàn nào ông không làm được. Bởi vậy, Tân Châu cũng là địa chỉ chuyên làm nhiều loại đàn với thiết kế đặc biệt như đàn cho người thuận tay trái, đàn guitar 2 cần…

"Tôi đã từng làm ra nhiều cây đàn trị giá 40 - 50 triệu đồng theo đơn đặt hàng. Những người có điều kiện không tiếc tiền để sở hữu cây đàn gỗ tốt, âm hay mà hình thức cũng phải đẳng cấp. Trong nhiều tháng ròng, tôi tỉ mẩn khảm xà cừ lên thùng đàn, cần đàn với những họa tiết, hình ảnh độc đáo… Dẫu vậy, là một người yêu âm nhạc, tôi hiểu rằng, thời nào cũng có những người trẻ, tầng lớp bình dân yêu tiếng guitar. Tài chính của họ không nhiều nên nghề làm đàn cũng phải đáp ứng được túi tiền của họ. Sản phẩm đàn ra thị trường giá cả phải chăng nhưng vẫn đảm bảo chất lượng, để người ta vẫn luôn nhớ đến Tân Châu, đó là điều phải luôn gìn giữ", ông Việt trải lòng.

Nhờ tâm niệm đó mà guitar Tân Châu đã đi vào đời sống văn hóa Huế như một nét riêng có. Cây guitar như một người bạn, nuôi dưỡng biết bao tâm hồn người trẻ trong những năm tháng trọ học xa nhà.

Theo Hoàng Sơn/ Thanh niên

https://thanhnien.vn/nhat-nghe-tinh-ky-nhan-tao-tac-guitar-185241216231306695.htm