Khi Covid-19 xuất hiện gần 2 năm trước, các quan chức y tế lo sợ rằng đại dịch sẽ quét qua cả châu Phi và khiến hàng triệu người tử vong. Tuy nhiên, số liệu thực tế lại cho thấy viễn cảnh thảm họa này đã không xảy ra.

Số tử vong thấp bất ngờ

Theo số liệu mới nhất của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), số ca tử vong vì Covid-19 tại châu Phi đến nay chỉ chiếm khoảng 3% trong tổng số 5,12 triệu ca tử vong trên toàn cầu. Trong khi đó, số ca tử vong tại châu Mỹ chiếm 46% toàn cầu và châu Âu chiếm 29%.

Tại Nigeria, nước có dân số đông nhất châu Phi, tổng số ca tử vong đến nay chưa đầy 3.000 ca, tương đương số tử vong trong 2 - 3 ngày tại Mỹ. Tại Nam Phi, nước có số ca tử vong nhiều nhất châu Phi với khoảng 89.500 người, số người nhiễm và tử vong cũng giảm nhiều trong vài tháng qua.

Một điểm tiêm vắc xin Covid-19 tại Abuja, Nigeria AFP

Số liệu cũng cho thấy số ca tử vong lẫn ca nhiễm mới hằng tuần tại châu Phi liên tục giảm từ tháng 7 đến nay. Trong những tháng qua, WHO miêu tả châu Phi là một trong những khu vực ít bị ảnh hưởng nhất do Covid-19 trong báo cáo hằng tuần.

Diễn biến có phần bí ẩn này khiến các nhà khoa học ngạc nhiên, đặc biệt là khi tỷ lệ tiêm chủng của châu Phi vẫn ở mức thấp khi chỉ chưa đầy 6% dân số của châu lục đã được chủng ngừa.

Theo AP, một số nhà khoa học cho rằng để xác định số liệu chính xác tại châu Phi là điều cực khó do hệ thống theo dõi còn hạn chế và có thể còn nhiều trường hợp chưa được báo cáo. Tuy nhiên, cũng có không ít người bất ngờ và thắc mắc về những số liệu này. “Châu Phi không có vắc xin và nguồn lực để chống Covid-19 như châu Âu và Mỹ, nhưng bằng cách nào đó họ có vẻ đang làm tốt hơn”, chuyên gia y tế toàn cầu Wafaa El-Sadr của Đại học Columbia (Mỹ) nhận xét.

Đi tìm lời giải

Một số nhà nghiên cứu cho rằng dân số trẻ cộng với mức độ đô thị hóa thấp và người dân thường sinh hoạt ở bên ngoài có thể là những yếu tố giúp châu Phi vượt qua được ảnh hưởng chết chóc của SARS-CoV-2 (vi rút gây bệnh Covid-19). Nhiều nghiên cứu khác cũng đang được thực hiện nhằm tìm ra cách giải thích hợp lý cho việc Covid-19 không làm khó được người châu Phi, gồm yếu tố di truyền hoặc từng bị nhiễm các bệnh dịch khác.

Trong số đó, một nhóm nghiên cứu tại Uganda mới đây tuyên bố đã phát hiện dấu hiệu cho thấy những người từng bị sốt rét ít khả năng bị Covid-19 nặng hoặc tử vong. Bà Jane Achan, cố vấn nghiên cứu tại tổ chức Malaria Consortium (Anh) và là đồng tác giả của nghiên cứu, giải thích rằng sự tương quan tiềm tàng giữa việc bị sốt rét và Covid-19 có thể là lý do vì sao đại dịch đã không gây số lượng tử vong vì Covid-19 nhiều như dự đoán.

Trong khi đó, một số chuyên gia khác cũng ghi nhận kết quả này là một phần nỗ lực của lực lượng y tế và kinh nghiệm của khu vực trong việc ứng phó với các dịch bệnh trước đây như Ebola, bại liệt hay sốt rét.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhấn mạnh châu Phi vẫn cần giữ cảnh giác, tránh tâm lý tự mãn. Nhà dịch tễ học Salim Abdool Karim tại Đại học KwaZulu-Natal (Nam Phi) cảnh báo: “Chúng ta cần chủng ngừa cho toàn bộ người dân để chuẩn bị cho làn sóng kế tiếp. Nhìn vào điều đang xảy ra tại châu Âu, khả năng có thêm nhiều ca nhiễm tràn sang đây là rất cao”.

Theo Vi Trân/Thanh niên

https://thanhnien.vn/vi-sao-so-ca-tu-vong-do-covid-19-tai-chau-phi-thap-ky-la-post1403843.html