Các bác sĩ đặt điện cực não sâu ghi điện não đồ (SEEG) để điều trị động kinh cho bệnh nhân - Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Ngày 12-9, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM) cho biết vừa thực hiện thành công ca đầu tiên đặt điện cực não sâu ghi điện não đồ (SEEG) để điều trị động kinh. 

Bệnh nhân 16 tuổi, kháng thuốc nhiều năm

Người thực hiện ca SEEG đầu tiên là bệnh nhân nữ 16 tuổi, học sinh lớp 10, bị động kinh từ năm 8 tuổi. Dù đã điều trị ở nhiều nơi, dùng đến 3 loại thuốc chống động kinh nhưng tình trạng ngày càng kháng thuốc, trung bình 2 - 3 cơn mỗi tuần.

Kết quả chụp cộng hưởng từ cho thấy bất thường vùng vỏ não lớn ở thùy thái dương - chẩm trái. Điện não ngoài da đầu gợi ý cơn động kinh khởi phát từ thái dương trái, nhưng không thể xác định chính xác vùng cần phẫu thuật.

TS.BS Phạm Anh Tuấn - trưởng khoa ngoại thần kinh, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - cho biết: “Vùng thái dương liên quan trí nhớ, ngôn ngữ, nhận diện hình ảnh, âm thanh… Nếu phẫu thuật không chính xác có thể gây khiếm khuyết thần kinh vĩnh viễn. Vì vậy chúng tôi cần kỹ thuật SEEG để định vị chính xác và bảo tồn chức năng não”.

Theo ThS.BS Lê Thụy Minh An - khoa nội thần kinh - ưu điểm của SEEG là xâm lấn tối thiểu, độ chính xác cao. Điện cực não sâu giúp bác sĩ ghi điện não trực tiếp từ trong não, xác định đúng vùng sinh động kinh và lập bản đồ chức năng các vùng não lân cận.

“Nếu không đặt điện cực não sâu, bệnh nhân phải chấp nhận sống chung với động kinh kháng thuốc. Còn nếu phẫu thuật ‘mù’ dựa trên hình ảnh MRI, nguy cơ tái phát cao hoặc gây tổn thương chức năng thần kinh vĩnh viễn. Nghiên cứu cho thấy, kết hợp SEEG và phẫu thuật cắt bỏ vùng sinh động kinh giúp cải thiện kiểm soát động kinh lên 40 - 60% so với phẫu thuật truyền thống”, bác sĩ An nói.

Sau khi đặt điện cực, các bác sĩ ghi điện não liên tục, phân tích dữ liệu để xác định vùng sinh động kinh. Kết quả cho thấy vùng cần phẫu thuật nhỏ hơn nhiều so với hình ảnh MRI, nhờ đó có thể cắt bỏ chính xác, bảo tồn tối đa chức năng não. Hai tuần sau, bệnh nhân được phẫu thuật cắt bỏ vùng sinh động kinh và đến nay không còn xuất hiện cơn động kinh.

Nhu cầu lớn, bước tiến mới cho y tế Việt Nam

Theo thống kê, tỉ lệ mắc động kinh tại Việt Nam chiếm 0,5 - 1% dân số, tương đương 500.000 - 1 triệu người. Khoảng 30% trong số này là động kinh kháng thuốc - những trường hợp cần can thiệp chuyên sâu bằng phẫu thuật.

Mỗi năm khoa ngoại thần kinh Bệnh viện Nguyễn Tri Phương tiếp nhận hàng trăm ca động kinh, đặc biệt là các bệnh nhân đã điều trị nhiều nơi nhưng vẫn không kiểm soát được bệnh. Việc triển khai SEEG giúp mở ra cơ hội điều trị mới cho nhóm bệnh nhân này.

Theo bệnh viện này, đây là lần đầu tiên kỹ thuật SEEG được thực hiện tại hệ thống bệnh viện công lập ở Việt Nam. Thành công này là kết quả của quá trình nghiên cứu, hợp tác quốc tế và đào tạo liên tục. SEEG không chỉ nâng tầm điều trị động kinh mà còn đặt nền móng cho việc ứng dụng vào các bệnh thần kinh khác như Parkinson.

Theo Thùy Dương/Tuổi trẻ

https://tuoitre.vn/buoc-tien-moi-cho-hang-tram-nghin-benh-nhan-dong-kinh-khang-thuoc-o-viet-nam-20250912104954299.htm