Một số lượng đáng kể các ca bệnh ung thư vú trên toàn cầu có liên quan đến những yếu tố có thể phòng tránh được - Ảnh: FREEPIK

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Lancet Oncology, đã sử dụng dữ liệu từ các hệ thống đăng ký ung thư dựa trên dân số để thực hiện một phân tích toàn diện về ung thư vú và các yếu tố nguy cơ của căn bệnh này.

Ung thư vú gây ra những tác động sâu sắc đến phụ nữ

Theo The Guardian, bộ dữ liệu được sử dụng trải dài từ năm 1990 - 2023 tại hơn 200 quốc gia, cũng được dùng để đưa ra các dự báo về xu hướng ung thư vú cho đến năm 2050.

Theo phân tích của nhóm cộng tác ung thư vú thuộc nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu (Global Burden of Disease Study Breast Cancer Collaborators), số ca ung thư vú mới ở phụ nữ trên toàn thế giới được dự đoán sẽ tăng thêm 1/3, từ 2,3 triệu ca vào năm 2023 lên hơn 3,5 triệu ca vào năm 2050.

Các phát hiện cũng cho thấy việc duy trì lối sống lành mạnh, bao gồm không hút thuốc, thực hiện đủ hoạt động thể chất, giảm tiêu thụ thịt đỏ và duy trì chỉ số khối cơ thể (BMI) khỏe mạnh có thể ngăn ngừa hơn 1/4 số năm sống khỏe mạnh bị mất do bệnh tật và tử vong sớm vì ung thư vú trên toàn cầu.

Những con số này tiếp nối nghiên cứu trước đó của Cancer Research UK, cho thấy hơn 4 trong 10 ca ung thư tại Vương quốc Anh có thể phòng ngừa được thông qua các thay đổi về lối sống.

Kayleigh Bhangdia, thuộc Viện Đánh giá và đo lường sức khỏe (IHME) tại Đại học Washington và là tác giả chính của nghiên cứu, cho biết: "Ung thư vú tiếp tục gây ra những tác động sâu sắc đối với cuộc sống của phụ nữ và các cộng đồng. Trong khi phụ nữ ở các quốc gia thu nhập cao thường được hưởng lợi từ các chương trình sàng lọc, chẩn đoán kịp thời hơn và các chiến lược điều trị toàn diện, thì gánh nặng ngày càng tăng của ung thư vú đang chuyển dịch sang các quốc gia có thu nhập thấp và thu nhập trung bình thấp". 

Theo tác giả, người bệnh ở những quốc gia này thường phải đối mặt với việc chẩn đoán ở giai đoạn muộn hơn, khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc chất lượng bị hạn chế hơn và tỉ lệ tử vong cao hơn.

Phòng ngừa vẫn là cách then chốt để giảm tỉ lệ mắc bệnh

Phân tích cho thấy, trên toàn cầu vào năm 2023, số ca ung thư vú mới được chẩn đoán ở phụ nữ từ 55 tuổi trở lên nhiều gấp 3 lần so với phụ nữ từ 20 - 54 tuổi (161 ca trên mỗi 100.000 phụ nữ, so với 50 ca). Tuy nhiên tỉ lệ ca bệnh mới ở phụ nữ từ 20 - 54 tuổi đã tăng gần 1/3 (29%) kể từ năm 1990, trong khi tỉ lệ ở phụ nữ lớn tuổi hơn không thay đổi đáng kể.

Trong năm 2023, 28% gánh nặng ung thư vú toàn cầu có liên quan đến sáu yếu tố nguy cơ có khả năng điều chỉnh được. Tiêu thụ nhiều thịt đỏ có tác động lớn nhất (liên quan đến gần 11% tổng số năm sống khỏe mạnh bị mất), tiếp theo là việc sử dụng thuốc lá (bao gồm cả hút thuốc thụ động (8%)), đường huyết cao (6%), chỉ số khối cơ thể cao (4%), tiêu thụ rượu ở mức cao và mức độ hoạt động thể chất thấp (mỗi yếu tố đều 2%).

Claire Rowney, Giám đốc điều hành của Tổ chức Breast Cancer Now, cho biết: "Nghiên cứu toàn cầu mới này là một lời nhắc nhở nghiêm khắc rằng ung thư vú vẫn là căn bệnh tiếp tục cướp đi và tàn phá quá nhiều cuộc đời, trên khắp thế giới".

"Phòng ngừa vẫn là một cách then chốt để giảm tỉ lệ mắc bệnh, khi một số lượng đáng kể các ca bệnh ung thư vú trên toàn cầu có liên quan đến những yếu tố có thể phòng tránh được như hút thuốc, thừa cân và béo phì, cũng như sử dụng rượu", Sophie Brooks, quản lý thông tin sức khỏe tại Cancer Research UK, nhấn mạnh.

Theo Bình Minh/ Tuổi trẻ

https://tuoitre.vn/6-yeu-to-loi-song-tac-dong-den-nguy-co-ung-thu-vu-20260304171134114.htm