Khi thấy con trai 8 tuổi chảy nước mũi, khò khè nhiều ngày kèm theo biểu hiện sốt nhẹ, chị Nguyễn Thị P. (xã Đồng Sơn, TP Bắc Giang) đã ra hiệu thuốc gần nhà mua liệu kháng sinh cho cháu uống. Tuy nhiên tình trạng chảy nước mũi, thở khó không những thuyên giảm mà cháu còn có biểu hiện mệt mỏi, mẩn đỏ trên da. Gia đình vội đưa cháu bé đến Bệnh viện Sản Nhi Bắc Giang thăm khám, tại đây các bác sĩ kết luận con chị P bị dị ứng do tùy tiện sử dụng kháng sinh không đúng loại và liều lượng, bên cạnh đó việc sử dụng thuốc không đúng với nguyên nhân gây ra viêm mũi do thay đổi thời tiết khiến cháu bé không khỏi mà còn bị “phản ứng ngược” lại khiến bệnh tăng nặng.

“Thấy con ngạt mũi cảm sốt thông thường nên tôi đọc trên mạng rồi mua thuốc cho cháu uống, nhưng mũi thì không khỏi mà người còn bị dị ứng, bác sĩ bảo cháu thuộc nhóm có cơ địa dị ứng phải hết sức cẩn thận khi dùng thuốc kháng sinh, từ nay chắc không dám tùy tiện cho mua thuốc mà không khám hay hỏi bác sĩ” – chị P cho biết.

Tình trạng kháng thuốc ngày càng trầm trọng và là mối nguy đe doạ sức khoẻ toàn cầu

Theo tổ chức Y tế Thế giới, Việt Nam xếp vào nhóm các nước có tỉ lệ kháng kháng sinh cao nhất thế giới mà nguyên nhân chính là do lạm dụng thuốc, sử dụng một cách tùy tiện không theo chỉ dẫn, theo đó có tới 88% kháng sinh tại thành thị được bán ra mà không cần kê đơn, khu vực nông thôn tỉ lệ này lên đến 91%. Thực tế hiện nay, nhận thức của một số người dân cũng như người bán thuốc, đặc biệt là ở vùng nông thôn còn thấp, việc người dân tự ý đi mua thuốc và nhiều quầy dược phẩm tự ý bán mà không cần có đơn thuốc của bác sĩ diễn ra khá phổ biến, trong đó 3 loại kháng sinh được bán nhiều nhất là ampicillin/amoxicillin, cephalexin và azithromycin.

Bác sĩ Đồng Xuân Sắc, trưởng Khoa nhi, tại Bệnh viện Sản Nhi Bắc Giang cho biết việc nhiều phụ huynh lạm dụng thuốc kháng sinh, tự ý dùng thuốc cho con em mình khi không có chỉ định của bác sĩ sẽ ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của trẻ. Đây được xem như “con dao hai lưỡi” bởi bên cạnh việc điều trị bệnh, một số nhóm thuốc gây ảnh hưởng đến hệ xương sụn, gan thận của trẻ, rất nhiều loại thuốc kháng sinh chống chỉ định cho trẻ dưới 6 tháng tuổi và dưới 2 tuổi nhưng nhiều người dân không biết được và vẫn “vô tư” mua về cho trẻ uống. Ngoài ra việc tự ý dùng thuốc có thể dẫn tới không đúng hoặc quá liều lượng.

Khi trẻ bị bệnh, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám tại các cơ sở y tế, không nên tự ý dùng thuốc

Các chuyên gia y tế khuyến cáo không phải bệnh gì dùng thuốc kháng sinh cũng khỏi, nếu dùng không đúng sẽ nguy hại đến sức khỏe. Đặc biệt, đối với trẻ nhỏ, việc lạm dụng kháng sinh trong điều trị bệnh sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển và sức khỏe của trẻ. Các phụ huynh không nên tự tìm hiểu biểu hiện bệnh của trẻ rồi mua thuốc điều trị, cũng không nên sử dụng các đơn thuốc tràn lan, phổ biến trên mạng hoặc do các mẹ “truyền tay” nhau bởi mỗi trẻ có cơ địa, thể trạng, phản ứng khác nhau nên dù cùng một loại bệnh nhưng việc điều trị cũng phải riêng biệt.

Ngoài ra, tình trạng lạm dụng thuốc, không đến khám bác sĩ mà tự ý mua thuốc về điều trị, mua thuốc theo đơn của người khác hoặc nghe theo sự mách bảo của người khác… cũng làm gia tăng số lượng và mức độ các trường hợp dị ứng thuốc không chỉ riêng với trẻ nhỏ mà còn xảy ra trên cả người lớn. Hậu quả của việc lạm dụng thuốc về lâu dài dẫn tới kháng thuốc, ảnh hưởng đến việc điều trị bệnh, đặc biệt nguy hiểm hơn khi hiện nay nhiều khuẩn kháng thuốc còn khiến nguy cơ tử vong tăng cao, nhất là với nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn... Do đó người dân không nên chủ quan, đặc biệt trong việc mua và sử dụng thuốc kháng sinh cho mình và người thân.

Minh Anh